ꝓ quibꝰ virtuoſis redditur honor: ergo virtutes nō ſunt a natura: vt oīs ceſſet ꝑplexitasaudienda eſt rn̄ſio Thome vbi. sͣ. et Ricar.de media villa in ſuo. iij. diſ. xxxiij. Ꝙ circaſcientias et virtutes triplex fuit opinio. pͥmafuit platonicoꝝ qui ẜm Dama. in. iij. ſuo. c.xiiij. dicebāt ſcias ⁊ virtutes eſſe totaliter abintrinſeco ita ꝙ p̄exiſterent in aīa naturaliterſꝫ ꝑ diſciplinā et exercitiū impedimēta ſciētieet virtutis tolluntur qui adueniūt aīe ex corporis grauitate. ſicut ferrū clarificat̉ ꝑ limationē. Sꝫ ꝯtra hāc opinionē eſt oīs ph̓ia tenens cū Ariſto. Ꝙ aīa nr̄a a principio: eſt ſicut tabula raſa in qua nihil eſt depictū. Secunda opinio fuit Auicen. qui dixit ꝙ ſcīe ⁊v̓tutes eſſent totaliter ab extrinſeco ſcꝫ ex influentia intelligētie agentis. Sꝫ hec opinioſtare nō p̄t qm̄ ſic nullus virtuoſus eſſet laude dignus. Tercia eſt opinio Ariſtotelis inij. ethicoꝝ. quā ſequuntur theologi. Ꝙ virtutes inſunt homini ab ip̄a natura ẜm aptitudinem non ſcd̓m ꝑfectionē. Unde Geraldus oddonis vbi ſuꝑ ait. Ꝙ virtus eſt a natura ſicut ab inchoatiuo qꝛ illud qd̓ ſe habetad virtutē in rōne cauſaꝝ primordialiuꝫ eſtinchoatiuū virtutis. Sed natura anime ſicſe habet ad virtutē in ratione materie ꝑfectibilis per virtutē. Item in ratōne principalisforme inclinantis ad virtutem tanqͣꝫ ad ſequelam ſibi debitā: quia natura anime naturaliter inclinatur ad felicitatē ſuam ꝑ virtutem acquiſibileꝫ. Tercio ſe habet natura aīead virtutē in rōne cauſe efficientis qꝛ efficitillas oꝑationes ex quibus genetatur virtuspiihocquia mediante ip̄a generant virtuteꝫ. Quarto ſe habet in rōe cauſe finalis qꝛ natura anime finis eſt virtutis acquiſite. Ex quo patetꝙ natura anime ſe habet ad virtutē moraleꝫaliquo modo in rōne quadruplicis cauſe etꝑ ꝯſequens ꝙ eſt eius inchoatiuū. Secūdodicit Giraldus ꝙ virtus eſt a doctrina tanqͣꝫ ab excitatiuo et ꝓuocatiuo: qꝛ om̄e oſtenſiuum hoī qd̓ ꝓuenit ex virtute et mali ꝓuenientis ex vicio et iuris: ⁊ debiti: et naturalislegis quibꝰ te neceſſartū eſt viciū euitare ⁊ ſequi virtutē eſt excitatiuum et ꝓuocatiuū hominis ad virtutē: hoc vero ẜm Ariſto. facitmoralis doctrina. Tercio ſicut virtꝰ eſt a natura tanqͣꝫ ab inchoatiuo animi doctrina tāqͣꝫ ab excitatiuo ita eſt a cōſuetudine tanqͣꝫ aꝑfectiuo: et ſic ſoluunt̉ obiecta. Ad illud ꝟ̓oqd̓ inducebat̉ de natura q̄ nō deficit in neceſſarijs: dicendū ꝙ nō ſequit̉ ex hoc ꝙ debeatdare virtutē neceſſariā: ſꝫ ſufficit ꝙ dedit oīaneceſſaria ad virtutē acquirendā: ſicut nō datpanem neceſſarium humane vite ſed dat oīaneceſſaria ad panem acquirendum: ſed ꝓpterdicta poſſet aliquis dubitare: ſi virtꝰ eſt a natura ſcd̓m aptitudinē et diſpoſitionē ſiue inchoationem: vnde eſt ꝙ in pluribꝰ hominescurrunt ad malum. Unde. xij. q. i. c. i. dicit̉.Omnis etas prona eſt ad malum ab adoleſcentia. Inſuꝑ nec oēs virtuoſi inclinanturequaliter ad ſingulas virtutes: ꝓ quibus dicit Ariſto .i. ethicoꝝ. multis quidē delectabilia aduerſantur ad inuicem qꝛ nō naturaliaſunt. Et Therentius: quot hoīes tot ſnīe ſuus cuiqꝫ mos. et Horatius in epl̓is deniqꝫnō oēs eadē imitant̉ amantqꝫ. Et Ouidiusli. de arte amandi. Pectoribꝰ mores tot ſuntqͦt in vrbe figure. At Perſius. Mille hoīmſpecies ⁊ reꝝ diſcolor vſus velle ſuū cuiqꝫ ēnec voto viuit̉ vno. Et Cicero in li. de fatoIn naturis hoīm diſſimilitudīes ſunt Igit̉ex tanta diuerſitate ⁊ ineqͣlitate vid̓r ꝙ virtutes nō ſint a natura qm̄ ſi ſic eſſꝫ oēs ad illasequaliter inclinarent̉. Ad hͦ ita pulcre rn̄detTho. vbi. sͣ. Ꝙ aliquid d̓r hoī naturale dupliciter. Primo ex natura ſpēi. Scd̓o ex natura indiuidui. Illud enī qd̓ cōuenit ei ẜmaīaꝫ rōnaleꝫ eſt ei naturale ẜm naturā ſpecieieo ꝙ vuūqd̓qꝫ hꝫ ſpēm ẜm ſuā formā. Forma ꝟo hoīs eſt aīa rōnalis. Illud aūt qd̓ cōuenit hoī ẜm determinatā corꝑis ꝯplexiōeꝫeſt ei naturale ẜm naturā indiuidui. Indiuiduatur nāqꝫ vnūqd̓qꝫ ẜm materiā licet ergoquantū ad naturā indiuidui ex diſpoſitōnecorꝑis aliqͥ ſint diſpoſiti vel meliꝰ vel peiusad quaſdā virtutes. Un̄ vnus habꝫ maiorēaptitudinē ad ſcīam: alius ad fortitudinem:alius ad temꝑantiā ⁊ hmōi: tn̄ quantū ad naturam ſpeciei oēs ad virtutes equaliter inclinantur inquantū in volūtate eſt quidā appetitus naturalis boni qd̓ eſt ẜm rōnem. Sicergo btīſſimus Iacobꝰ rōne p̄ditus a natura ip̄a ꝯmouebat̉ vt vitā eligeret virtuoſam.Scd̓m radicale principiū iuſticie et ſanctitatis beati Iacobi fuit exēplaris ſpeculatio:habuit quidē ante oculos exemplū ſaluatoris nr̄i ieſu xp̄i qui de ſe ip̄o dixit Ioh̓. viij.ca. Ego ſum lux mūdi qui ſequit̉ me nō ambulat in tenebris. Fuit enī Iacobꝰ iſte vnusex duodecī apl̓is ip̄iꝰ ieſu xp̄i vt ptꝫ matth̓.x. ca. dictus ꝟo fuit Iacobꝰ minor ad dr̄amIacobi zebedei qui licꝫ poſterior ſit Iacoboalphei: tn̄ vocatōe fuit prior: videtur enī illaprioritas tꝑis quandā ſecū trahere dignitatem. Ob id pontifices maximi cū de p̄dicatorum ⁊ minoꝝ ordinibꝰ inſimul mentionemaliquā faciūt ſꝑ p̄dicatoꝝ ordinē p̄ponūt qꝛ
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten