Druckschrift 
Sermones de laudibus sanctorum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

qͣꝫue admirabilis vigor rōnis. Et vnde ꝓuenit niſi ex animi ſapīa. vt volantes aues peraera. habitantes in aquarū ꝓfundis piſces.et diſcurrētes nemora ferociſſimas beſtias ad ſuū vſum ꝑducat. ꝓdeſt aquilisaltus volatus. leonibꝰ fortitudo. elephantibꝰ magnitudo. venenoſitas draconibus et ſerpentibꝰ. ceruis agilitas. nondeniqꝫ marinis beluis latitudo. vaſtitaſqꝫ aquaꝝ. ab hoībꝰ artificijs pene innumeriscapiūt̉. Quid de artiū inuentōe exercitationeqꝫ dicemꝰ. Inſpiciamus agriculturā lanificium architecturā fabrefactiuā et reliquasin quaꝝ effectibꝰ deprehēdit̉ aliquid in hoīeeſſe vltra corpus. Que antiqui vulgarespriuſ talia fuiſſent exꝑti illos qui ea pͥmoin aliqͣ ꝓuincia facere docuerūt. crediderūteſſe deos. Iſis Inachi filia regis arginoꝝſoror foronei nauigās ī egyptū qꝛ lr̄as qͣſdāegyptijs dedit de agricultura ml̓ta eos docuit poſt mortē in numero dearū recepta eſt.Saturnus vt recitat paulus in hiſtoria romanoꝝ. Iouem filiū ē grecia fugiēs in ciuitate ex eius noīe ſaturnia dicta eſt. haudcul ab vrbe rudes ppl̓os domoſ edificare. terras incolere. plantare vineas docuit. atqꝫ humanis moribꝰ viuere antea ſemiferi glandium tantummō alimētis vitā ſuſtentarent.Et aut in ſpeluncis aut frondibꝰ virgultiſqꝫcōtextis caſulis habitarēt ab indocili et ruſtica multitudine deus eſt appellatꝰ. Romulus qꝛ vrbē fundauit vallauitqꝫ muro apudpaludē capre. nuſqͣꝫ cōparuiſſet anno regnitrigeſimonono ad deos trāſiſſe creditus eſt.et quirini noīe ꝯſecratus. De liberalibꝰ autēdiſciplinis grāmatica. logica. rhetorica. ariſmetrica. geometria. muſica. aſtrologia. illarūqꝫ rectoribꝰ ꝓlixior eſſet ſermo habendꝰ. Sꝫvt cōplectamur oīa ſuccincte. tantus in illiseſt decor hūane vite: tāta intellectus ꝑfectio.tanta loquēdi et viuendi moderatio. tāta deniqꝫ cognitio rerū. vt illis inueniūt̉ imbuti ſumma veneratōne celebrent̉ a cunctis. Odeteſtabilē errorē. o damnabilē cecitatē. o deniqꝫ fatuitatē peſtiferā eoꝝ tanta. vt ſic dicam aīarum facta mirabilia cōtuent̉ et aīas eſſe tenēt. Pro qͥbus Augꝰ. li. x. ꝯfeſſionūait. Eunt hoīes mirari alta montiū. ingētesfluctus maris. altiſſimos lapſus fluminum.oceani ambitū. et giros ſiderū. et relinquuntſeip̄os nec mirant̉. Et in pͥncipio li. de ſpūaīa inqͥt. Qm̄ dictū eſt mihi vt meip̄m ꝯgnoſcam ſuſtinere poſſum vt me habeā incōgnitū. Magna nāqꝫ negligētia ē neſcire qͥdillud ſit celeſtia ꝓfunde cogitamꝰ. natu-ralia ſubtili indagatōne inueſtigamus. etde ip̄o qͦqꝫ creatore nr̄o ꝓfunda deſideramus ſcire nec eſt res ꝑegrina nec longe querenda. animus iſta ſapimꝰ ſed et ſꝑ nobiſcū adeſt. tractat loquit̉ et intus neſcit̉. Datūeſt illi ingentiū rerū ſcire ſecreta et ſeip̄mcognoſcere p̄t. hec ille. Terciū lumenoſtendimꝰ ſit aīa dicit̉ figuratōnis. Ipſaquippe corꝑis hūani figura ad celos erecta.deſignat aliqͥd eſſe in hoīe qd̓ ad celos tendere debeat. Hinc Ouidiꝰ ī .i. methamorpho.dicit. Pronaqꝫ ſpectent aīalia cetera terrāOs hoī ſublime dedit celūqꝫ videre. Iuſſit:et erectos ad ſidera tollere vultꝰ. Et Bernardus ſuꝑ cantica ait. Corporis ſtaturā ideodeus dedit homini rectā. vt corporea rectitudo exterioris vilioriſqꝫ figmēti. hoīem interiorē rectitudinis ſue formande moueret etdecor viui deformitatē argueret animi. hecBernardus. Ex qͥbus cōcludimꝰ ī numero creaturaꝝ reperit̉ aīa rōnalis ad imaginēet ſimilitudinē dei creata cuius preſtantiā exhis amodo diſſeremꝰ vnuſqͥſqꝫ ꝑcipere p̄tSecundū dubiū abſoluendū eſt vtrū aīaſit corpus. Ad qd̓ reſpondemus ſequētes inhac ꝑte doctrinā fidei et ſacre theologie.aīa eſt ſpiritualis ſubſtātia. Ariſto. vero ī. ij.phyſicoꝝ dicit vltima formarū naturaliūad quā terminat̉ ꝯſideratio ph̓ie naturalisſcꝫ aīa humana eſt quidem ſeꝑata. ſed tamenin materia. Quod ex hoc ꝓbat. Quia homoex materia generat hominē et ſol. Separataquidē eſt ẜm virtuteꝫ intellectiuā. qꝛ virtusintellectiua eſt virtus alicuius organi corporalis. ſicut virtꝰ viſiua eſt actus oculi. Intelligere enī eſt actus qui p̄t exerceri organum corporale ſicut viſio. Sed in materia eſt inquantū ip̄a aīa cuius eſt hec virtuseſt corporis forma et terminus generationishumane. Sic ergo ph̓s dicit in. iij. de aīa. intellectus eſt ſeparatus. qꝛ eſt virtusalicuius organi corporalis. Ex quo apparetineptia illoꝝ qui vt dicit Tho. i. ꝑte. q. lxxv.Imaginationē tranſcendere valentes ſola corpora dicebant eſſe et quod eſt corpꝰnihil eſſe. Cōtra iſtos eſt auctoritas ſcripture Eccleſiaſtes vltimo ca. vbi ſic habet̉. Reuertatur puluis in terrā ſuam et ſpiritus redeat ad deum qui dedit illum Augꝰ. inſuꝑli. xix. de ciui. dei ꝯmendat Uarronē qui hominem nec animā ſolaꝫ nec ſolū corpus. ſedanimā ſimul et corpus eſſe arbitrabat̉. Et ſiobijceret̉ mouentis ad motum oportet eſſealiquē cōtractum. cōtractus autē eſt niſicorpoꝝ. ergo aīa moueat corpus videt̉