¶ Primū dicit̉ beatitudinis deſideriū.Secundū beatitudinis ſubiectū.¶ Tęrciū beatitudinis obiectū.¶ Ꝙ beatitudo eſt bonum quod cuncti deſi¶ Capitulū primū.derare debent.Primū myſteriū cōtemplandum dicitur beatitudinis deſideriū. in quoinducenda eſt cunctoꝝ mens vt adbeatitudinē dirigāt cordis affectū: illāqꝫ viribus totis conent̉ adipiſci. Nam ⁊ de hoc itapulcre loquit̉ Seneca ad Lucillū. Ad ſummum inquit bonū et ꝓpoſitū totius vite tuereſpice Illi enī cōſentire debet quicquid agimus: id̓o peccamus quia de partibꝰ vite oēsdeliberamus de tota vero nemo deſiderat.Errant cōſilia noſtra qꝛ nō habent quo dirigantur. Ignoranti quē portuꝫ petat: nulluſſinus certus eſt. hec ille. Sed vt ꝑs iſta lucidior fiat opus eſt vt ad tria dubia reſpondeamus.¶ Primum vtrum homini cōueniat agere ꝓpter finem.¶ Secundum vtrum finis humane vite ſit beatitudo.Tercium vtrum beatitudo ſit bonum deſiderabile.¶ Ad primū dubium reſpondet ſanctꝰ tho.pͥma ſcd̓e. q. i. ꝙ actionū que ab hoīe agunt̉:ille ſole ꝓprie dicunt̉ humane que ſunt ꝓpriehominis inquantū eſt homo. differt autē homo ab alijs rōnalibus creaturiſ in hoc ꝙ eſtdn̄s ſuoꝝ actuū qd̓ fit per rationē et voluntatē. Ille itaqꝫ actiones ꝓprie humane dicuntur q̄ ex voluntate deliberata ꝓcedunt. Alievero non ꝓprie humane ſunt ſicut dū mouetpedē: vel fricat barbā alijs intentus ⁊ ſimilialicet ſint hoīs iſte actiones ſecūde nō ſunt ꝓpter fineꝫ ex qͥbus homo nec mereri pōt necdemereri. Sed prime actiones ad finē ſuntdirigende. Inquit nāqꝫ ph̓s in. ij. phyſico.Finis eſt principiū in operabilibꝰ ab hoīe. etin. ij. ethicoꝝ aſſerit. Fine omnes operant̉.Et iterū in. ij. phyſicoꝝ. Nō ſolum intellectus ſed natura agit ꝓpter finē. Et in. ij. metaphy. Qui infinitū faciunt auferūt naturāboni. Cum itaqꝫ finis ſit qui mouet agentē.et licet in executōe ſit poſterior tn̄ prior eſt inintentione agentis et habet rationem cauſe.ꝓpterea ad hominē ſpectat vt agat ꝓpter finē.Ad ſecundū dubiū reſpondet Ricar. in. iiij.di. xlix. ꝙ vltimus finis humane vite eſt beatitudo vt ait Augꝰ. li. viij. de ciui. dei. Finisboni appellat̉ quo quiſqꝫ cū ꝑuenerit beatuseſt. Et idem li. xix. de ciui. dei. Illud eſt finisboni ꝓpter qd̓ appetenda ſunt cetera: ip̄m aūtꝓpter ſeip̄m. Et. xxij. li. de ciui. dei. Finis inquit noſter eſt ꝑuenire ad illud regnū cuiusnullus finis eſt. Et apl̓s ad Roma. vi. Habetis fructū verū in ſanctificatione: finē vero vitā eternā. Sed hic orit̉ difficultas. quoniam cū beatitudo ſit in ip̄o deo. et beatitutudo eſt finis humane vite etiam erit finis omnium creaturarum. Nam vt inquit Dioniſius in li. de diuinis nominibꝰ. Deus cōuertit oīa ad ſeip̄m tanqͣꝫ ad vltimū finē. Adqd̓ dicit Tho. pͥma ẜe. q. i. ꝙ ſicut colligit̉ exdictis Ariſto. ij. phyſicoꝝ. et. v. metaphyſiceFinis dicit̉ dupliciter .ſ. vel eius terminusin quo id ē ip̄a res in qua rō boni inueniturvel vſus ſiue adeptio illius rei. Sicut ſi dicamus ꝙ motus corꝑis grauis finis eſt vellocus inferior vt res vel hoc qd̓ eſt eſſe in loco inferiori vt vſus. Et finis auari eſt vel pecunia vt res. vel poſſeſſio pecunie vt vſus.Si ergo loqͣmur de vltimo fine hoīs qͣꝫtumad ip̄am rem q̄ eſt finis. Sic in vltimo finehoīs oīa creata cōueniunt: quia deus eſt vltimus finis hoīs ⁊ oīm aliarū rerū. Si aūt loquamur de vltimo fine hoīs qͣꝫtum ad cōſecutionē finis. Sic in fine hoīs nō cōmunicāt creature irrationales. Nā et homo ⁊ aliecreature rōnales conſequnt̉ vltimū finē cognoſcendo et amādo deū: qd̓ nō cōpetit alijscreaturis q̄ adipiſcunt̉ vltimū finē inquantūꝑticipant aliquā ſimilitudinē dei ẜm ꝙ ſuntvel viuūt vel etiā cognoſcunt ẜm inſtinctuꝫnature: licet nō ꝑ rationē vel intellectū. Ideomagiſter .i. di. ij. dicit. Fecit deus creaturā rationalē vt ſummū bonū intelligeret: intelligendo amaret: amando poſſideret: et poſſidēdo frueret̉. Quare vt Auguſtinꝰ docet in li.lxxxiij. q. Non cadit in aliqͣ rōne carentia vtbeata ſint. ¶ Terciū dubiū fuit vtrū beatitudo ſit bonū deſiderabile. Et poſſet qͥs arguere ꝙ nō. nam nullū bonū incognitū eſt deſiderabile. hoc ptꝫ. Quia bonū apprehenſumeſt obiectū appetitus vt inqͥt Ariſto. in. iij. deaīa. Ideo Augꝰ. li. x. de trini. c. i. ait. Firmiſſime nouimus amari niſi nota nō poſſe. Sꝫbeatitudo eſt bonū incognitū ergo nō eſt bonum deſiderabile Philoſophi quidē multoſubtiliter elaborarūt vt de beatitudīe ac ſummo bono cognitionē inuenirent. Et vt Lactantius ſcribit in pͥncipio primi li. diuina.inſtitu. Neqꝫ adepti ſunt qd̓ volebant et operam ſimul atqꝫ induſtriā ꝑdiderūt: hoc ideodixit. qꝛ vt recitat Augꝰ. li. xix. de ciui. dei.Marcus varro notauit ducentas octuagintaocto falſas opiniones de beatitudine qͣsph̓i ſuo ingenio adinuenerūt. Augꝰ. etiam