Lucentēqꝫ globū luna titaniaqꝫ aſtra. EIpiritus intus alit totāqꝫ infuſa ꝑ artus. Mēsagitat molē et magno ſe corꝑe miſcet. Indehoīm pecudūqꝫ genꝰ vito volantū. Et q̄ marmoreo fert mōſtra ſub equore pontꝰ. Hec opinio impia eſt et falſa qm̄ vt eſt p̄dictū nō pōteſſe deꝰ ꝓpter ſuā ꝑfectionē. formale neqꝫ materiale pͥncipiū creature. licet ſit cauſa efficiens et finalis oīm rerū. qꝛ eſt alpa et o principiū ⁊ finis. Alij vero tenuerūt celeſtia corꝑaeſſe deos. de quibꝰ ita Lactantiꝰ ſcribit li. ij.diuinarū inſtitu. Philoſophi ſtoice diſcipline in ea ſunt opinione vt oīa celeſtia q̄ mouētur in deoꝝ numero habenda eſſe cenſeant.Siquidē Lucilius ſtoicus apud Ciceronēſic loquit̉. Hanc ergo ī ſtellis cōſtantiā hanctantā in tā varijs curſibꝰ ꝯuenientiā nō poſſum intelligere ſine mēte rōne cōſilio que cūin ſideribꝰ eſſe videamus nō poſſumꝰ ea ip̄anō in deoꝝ numero ponere. At paulo infraLactantius ſic ſequitur. Uos o philoſophinō ſolū indoctos et impos verū cecos ⁊ ineptos et deliros ꝓbamus. qm̄ ignorātiā imperitoꝝ vanitate viciſtis. Illi enī ſolē ⁊ lunāvos etiā ſidera deos putatis. Nōnulli veroad hāc venerūt ſuꝑſtitionē vt hoīes putauerunt fuiſſe deos. nā vt Lactantiꝰ refert li. primo. Coluerūt egiptij Iſidē Mauri IubamMacedones cabirun. Peni vranū. Latinifaunū. Sabini Ianctū. Romani quirinū.Athenienſes mimeruā. Samij iunonē. Paphij venerē. Lemnij vulcanū. Naxij liberū.Delfici apollinē. qui oēs fuerūt hoīes. Ex qͦibi Lactantiꝰ ſubdidit. Marcus tullius: qͥnō tm̄ ꝑfectꝰ orator ſed ph̓us fuit. Siquidēſolus extitit platōnis īmitator in eo libro qͦſeip̄m de morte filie cōſolatus eſt. nō dubitauit dicere deos qͥ publice colerent̉ hoīes fuiſſe. At in libro de natura deoꝝ Cicero ſic fatetur. Suſcepit aūt vita hoīm cōſuetudoqꝫcōis vt bn̄ficijs excellētes viros in celū famaac volūtate tollerēt. Hinc hercules. hinc caſtor. hinc pollux. hinc eſculapius. hinc liber.In primo vero libro diuinarū inſtitutionūLactantiꝰ deridet illos qͥ iouē deū appellāt.Uana inqͥt ꝑſuaſio eſt eorū qͥ nomen iouisſummo deo tribuūt. Et iterū ibi de ioue ait.Antiquus auctor emerus qͥ fuit ex ciuitatemeſſana res geſtas iouis et ceteroꝝ qͥ dij putantur collegit hiſtoriā quā cōtexuit ex titulis et inſcriptōibꝰ ſacris q̄ in antiquiſſimistēplis habebant̉. Maximeqꝫ in fano iouistrifili. vbi aureā columnā poſitā eſſe ab ip̄oioue titulus indicabat in qͣ colūna ſua geſtap̄ſcripſit vt monumenta eſſent poſteris rerūſuarū. Et iteꝝ infra ait. Olimpus ambiguūnomē eſt ⁊ mōtis et celi. In olimpo aūt iouēhabitaſſe docet hiſtoria eadē q̄ dicit. Eademtēpeſtate iupiter ī mōte olimpo maximā ꝑtēvite colebat. Et eo ad eū in ius veniebat ſi q̄res in cōtrouerſia erant. Itē ſi quis qͥd nouiinuenerat qd̓ ad vitā humanā vtile eſſet eo veniebat atqꝫ ioui oſtēdebat. Et iterū ibi Lactantius ait. Cicero de natura deoꝝ cū tresioueſ a theologꝭ noīari diceret ait terciū fuiſſe cretenſem ſaturni filiū cuiꝰ in illa inſula ſepulcrū oſtendit̉. Quō ergo p̄t deꝰ alibi eſſe viuus. alibi mortuus: alibi hr̄e templū. alibi ſepulcrū. hec ille. Ubi oſtēdere cōtendit qd̓ iupiter hō mortalis nō deus fuit. Sed mirūnempe eſt qd̓ de romanis antiqͥs p̄dicat̉ adtantā nāqꝫ dementiā deuenerūt vt etiā meretrices deas colerēt. Nā vt dicit LactantiusRomuli nutrix lupa honoribꝰ eſt affecta diuinis. fuit enī fauſtuli vxor et ꝓpter vulgatinoīs vtilitatē lupa inter paſtores nuncupata eſt. vnde etiā lupanar dicit̉. Quedā inſuꝑmeretrix Leena dicta cū tyrannū occidiſſetꝓ dea eſt habita. Et qꝛ nephas erat ſimulacrū cōſtitui meretricis in tēplo apollinis effigiem poſuerūt cuiꝰ nomē gerebat. Colebantadhuc faulā meretricē. Et de alia flora refertlactātiꝰ ꝙ cū magnas opes ex arte meretriciaq̄ſiuiſſet ppl̓m romanū ſcripſit heredē certāqꝫ pecuniā reliqͥt cuius ex annuo fenore ſuꝰnatalis dies celebret̉ editōe ludoꝝ qͦs appellant floralia. Qd̓ qꝛ ſenatuī flagitioſum videbat̉ ab ip̄o noīe argumentū ſumi placuitvt pudēde rei quedā dignitas adderet̉. Deāfinxerūt eſſe q̄ floribꝰ p̄ſit eāqꝫ oportere placari vt fruges cū arboribꝰ aut vitibꝰ bn̄ ꝓſpereqꝫ floreſcerēt. Et ne ſingulis immoremurtā romani qͣꝫ cetere natōes idolatre vt Paulꝰſcribit ad romanos .i. ca. Mutauerūt gloriāincorruptibilis dei ī ſil̓itudinē imaginis corruptibilis hoīs et volucrū et quadrupēdū ⁊ſerpentū. Cōtra qͦs ita pulcre ſcriptū eſt Sapien. xiij. ca. Uani ſunt oēs hoīes in qͥbꝰ nōſubeſt ſcīa dei. Et de his q̄ vident̉ bona nonpotuerūt intelligere eū qͥ eſt. Neqꝫ oꝑbꝰ attendētes agnouerūt qͥs eſſet artifex. Sꝫ aūtignē aūt ſpiritū aūt citatū aerē aut girū ſtellarū aūt nimiā aquā aūt ſolē aūt lunā rectores orbis terrarū deos putauerūt. Quorū ſiſpecie delectati deos putauerūt ſciat quātohis dn̄ator eoꝝ ſpecioſior eſt. Speciei enimgenerator hec oīa cōſtituit. hec ille. Illos vero quibꝰ veritas iam effulſit neqꝫ paganorūdeliramentis innitimur ſatis ſuꝑqꝫ reprehēſibiles ſumus. qꝛ deū verū magnū et oīpotē