Druckschrift 
Sermones de laudibus sanctorum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

virtutes eius que facitis voluntatem eius. Ad aliud aūt qd̓ obijciebat̉ de defectu gubernantis. Rn̄detur ad dignitatē regētisꝑtinet: vt habeat multos miniſtros et diuerſos ſui regiminis executores: qꝛ ſic p̄clariorpoteſtas eiꝰ oſtendit̉. Et ſi qͥs obijceret: deus ita gubernat mediantibꝰ cauſis ſecūdis.ſicut aliqͥs ſuperior et ꝓuiſor quedā magnaet vniuerſalia ſeip̄m excogitat: qualiter ſintordināda. Minimoꝝ vero ordinē ip̄e excogitat: ſed alijs inferioribꝰ excogitandū reliquit. Sic et deus minima cogitat ſiuep̄ordinat. Rn̄dere poſſumꝰ eſt ſimile indeo et gubernatore finito in cōtingit ſic fieri: ꝓpter defectū eius inqͣꝫtū vel minimoꝝ velſingulariū ordinatōes ignorat: vel ſufficit ad omniū ordinē excogitandū ꝓpter libro vel tꝑis ꝓlixitatē requireret̉: hmōi autēdefectus lōge ſunt a deo. ip̄e oīa ſingularia cognoſcit: nec in intelligendo laborat:aut tꝑs requirit. Ideo cūcta ip̄ius ꝓuidētiaſubiacent: ſolū in vniuerſali ſed etiā ī particulari: ſolū celeſtia: ſed infima et terrena.Un̄ Augꝰ. li. x. de ciui. dei. ca. xvij. ait. Philoſophi p̄cipue platonici: rectius ceteris ſapuiſſe laudant̉: qꝛ diuinā ſapientiā vel ꝓuidentiā: hec qͦꝫ rerū infima atqꝫ terrena adminiſtrare docuerūt. Et ẜm hoc dictū Auguſ. videt̉ vſquequaqꝫ verū qd̓ platōni imputat̉ .ſ. diuiſerit ꝓuidentiā in tres. Pri primi dei ꝓuidet rebꝰ celeſtibꝰ. Secundam ſecundorū deorū: celū circumeunt:eſt reſpectu eoꝝ que fiūt in generatōe et corruptione. Tercia quorundā demonū ſuntcuſtodes circa terrā humanarū actionū. Sitn̄ plato ſic dixerit in hac ꝑte: vtiqꝫ inſaniuitSed mirant̉ qͣꝫplurimi: ſi deus ſapientiſſimus ꝓuidentia ſua gubernat oīa: cur tot mala ſinit in rebꝰ eſſe: aut p̄t ea impedire: ſic eſt omnipotēs: aut de oībus curā habet. Quibꝰ rn̄det tho. i. ꝑte. q. xxij. ar. ij. in reſponſione ad ſecundū argumentū. alitereſt de eo habet curā alicuius ꝑticularis: excludit defectū ab eo qd̓ eius cure ſubdit̉ qͣꝫtūp̄t. Prouiſor vero vniuerſalis ꝑmittit aliquēdefectū ī aliquo accidere ne impediat̉ bonūtotius. Un̄ corruptōes et defectus in rebꝰ naturalibꝰ dicunt̉ eſſe cōtra naturā particularētn̄ ſunt de intentione nature vniuerſalis inquantū defectus vniꝰ cedit in bonū alteriꝰ:vt etiā totius vniuerſi. Nam corruptio vnius eſt generatio alterius: per quā ſpeciesſeruat̉. Cum ergo deus ſit vniuerſalis ꝓuiſor totius entis ad ip̄am ꝓuidentiā pertinetvt ꝑmittat quoſdā defectus eſſe in aliquibusparticularibꝰ rebus ne impediat̉ bonū vniuerſi perfectū. Si enī oīa mala impedirent̉:multa bona deeſſent vniuerſo. eſſet vitaleonis ſi eſſet occiſio animaliū. Neqꝫ eſſetpatiētia martyrū: ſi eſſet ꝑcuſſio tyrannorum. Ideo Augꝰ. in Encheridion inqͥt. Deus omnipotens nullo ſineret aliqd̓ malum eſſe in operibus ſuis niſi vſqꝫ adeo eſſetomnipotēs et bonus vt bene faceret de maloQuia vero intellectus noſter debilis et infirmus poteſt archana dei penetrare: videmus vel bona malis. vel mala bonis. autmori ꝓbos et vtiles: impios et iniquos diutius viuere. hmōi cetera recordari debemꝰillius grauiſſime ſentētie dauid in pͣs. Iudicia dei abyſſus multa. Cui cōcordat qd̓ paulus ſcribit ad Ro. xi. ca. O altitudo diuītiarum ſapiētie et ſcientie dei: qͣꝫ incōprehenſibilia ſunt iudidicia eiꝰ: et inueſtigabiles vieeius. Utiqꝫ ꝑiculoſiſſime errant qui ꝓfundaſec retorū diuinorū ſuis viribus ꝓprijs attingere tentant. Ob qd̓ Lactantiꝰ li i. diuina inſtitutionū dicebat. Ueritas et archanūſummi dei qui fecit oīa: ingenio ēt ꝓprijs ſenſibus: poteſt cōprehendi. Alioquin nihilinter deū: hominēqꝫ diſtaret: ſi conſilia et diſpoſitiones illius maieſtatis eterne cognitioaſſe queret̉ humana. Secūdo creator oīmdicit̉ dn̄s rōne immutationis. Poteſt ip̄eſibi placet immutare legē et ꝓprietatē cuiuſcūqꝫ create nature. Ut enī inquit Tho. i. ꝑte. q.cv. Si ordo rerū cōſideret̉ ꝓut dependet aprima cauſa: ſic cōtra rerū ordinē deꝰ facere poteſt. Sic enim ꝯtra rerū ordinē faceretſi faceret cōtra ſuam preſcientiā aut voluntatem aut bonitatē. Si vero cōſideretur ordorerū prout dependet a qualibet ſuarum cauſarum: ſic deus poteſt facere preter ordinemrerum: quia ordini ſecundarū cauſaꝝ ip̄eeſt ſubiectus: ſed talis ordo ei ſubijcit̉ quaſiab eo ꝓcedens per neceſſitatē nature: ſedper arbitriū voluntatis. potuiſſet enī et alium ordinem rerū inſtituere. Unde poteſtter hunc ordinē inſtitutū agere voluerit:puta agendo effectus ſecundarū cauſarū ſine ip̄is: vel etiam ꝓducendo aliquos effectꝰad quos cauſe ſecunde ſe extendūt. IdeoAuguſtinꝰ cōtra Fauſtum inquit. Deustra ſolitū curſum nature facit: ſed cōtra ſummam legē tam nullo facit: qͣꝫ cōra ſe ip̄m facit. Et iteꝝ ibidē. Illud eſt vnicuiqꝫ reinaturale: qd̓ ille fecerit a eſt oīs modus: numerꝰ: et ordo nature. Igit̉ ſibi placuit. de