¶ Prima rō: quare dn̄s nucupat̉: dicit̉ ſubiectionis. qꝛ oīa q̄ in mūdo ſunt: ſiue in celo: ſiue in terra: maxīa et minima: ab ip̄o ſunt: eiuſqꝫ ꝓuidentie et gubernationi ſubdunt̉. hocfides vera firmiter tenet: hoc oīs doctrina ſana teſtat̉. Un̄ Sapīe. xiiij. ca. dicit̉. Tu autēpater: ſapiētia tua gubernas oīa. Et Heſterxiij. c. Dn̄e deꝰ rex oīpotēs in ditiōe tua cuncta ſunt poſita. et nō eſt qͥ poſſit reſiſtere volūtati tue. Et Boetiꝰ in li. de ꝯſolatōe inqͥt. Oqui ꝑpetua mundū rōne gubernas. Et Auguſti. li. v. de ciui. dei. Deꝰ nō ſolū celū ⁊ terrā: nec ſolū angelū et hoīem: ſed nec exigui etꝯtēptibilis aīantis viſcera: nec auis pennulānec herbe floſculū: nec arboris foliū ſiue ſuarū partiū ꝯueniētia derelinqͥt. Et Cicero inli. de natura deorū. Quis enī nō timeat oīaꝓuidentē et cogitantē et animaduertentē: etoīa ad ſe ꝑtinere putantē curioſum et plenūnegocij dn̄i. Cū tn̄ hanc ꝓuidentiā ſummidei nōnulli tripliciter errauerūt ¶ Primi fuerunt quidā antiqui ph̓i qui dixerūt oīa fortuitu agi: vt Democritꝰ et Epicurus. de quibus loquit̉ Lactantiꝰ in li. pͥmo diuinaꝝ inſtitutionū. Quorū poſitio ẜm tho. pͥma ꝑteq. ciij. impoſſibilis oſtendit̉ ex duobꝰ Primoquidē ex eo ꝙ apparet in ip̄is rebꝰ. Uidemuſenī in rebus naturalibꝰ ꝓuenire qd̓ meliuseſt: aut ſemꝑ: aut in pluribꝰ: qd̓ nō cōtingeretniſi ꝑ aliquā ꝓuidentiā res naturales dirigerentur ad finem boni: qd̓ eſt gubernare. Un̄ip̄e ordo certus rerū maxime demōſtrat mundi gubernatiōꝫ. Sicut ſi qͥs intraret domūbene ordinatā: ex ip̄a domus ordinatōe: ordinationis rōem ꝑpenderet. Et hoc eſt qd̓ Lactantius vbi. sͣ. elegātiſſime retulit. Nemoinqͥt eſt tā rudis: tā ferus moribꝰ: qui nō oculos ſuos in celū tollēs: tametſi neſciat cuiusꝓuidentia dei regat̉ hoc oē qd̓ cernit̉: nō aliquā tn̄ eſſe intelligat ex ip̄arum rerū magnitudine: pulcritudine: vtilitate: temperatōne.Nec fieri poſſe: quin id qd̓ mirabili rōne cōſtat cōſilio aliquo maiore ſit inſtructū. Secundo apparet illa poſitio impoſſibilis ex cōſideratōne diuine bonitatis ꝑ quā res in eſſeꝓducte ſunt. Cum enī optimi ſit: optima ꝓducere. nō ꝯuenit ſumme bonitati diuine ꝙres ꝓductas ad ꝑfectū nō ꝑducat vltima aūtꝑfectio vniuſcuiuſqꝫ eſt in cōſecutōne finis.Ideo ad diuinā bonitatē ꝑtinet vt ſicut ꝓduxit res in eſſe: etiā eas ad finē ꝑducat. ¶ Secundi qui errauerūt circa dei ꝓuidentiā fuerunt aliqͥ aſſerētes deū ita gubernare mundūꝙ tn̄ nec rōnalis creatura: nec aīalia bruta illius ꝓuidētie ſubdunt̉. Nō creatura rōalisquia ſeip̄am gubernare p̄t: cū habeat dominium ſui actus et ꝑ ſe agat. Nō aīalia brutaquia apl̓s. i. ad Corinth. ix. ca. dicit. Deo nōeſt cura de bobus. ¶His reſpondet tho. vbiſupra. ꝙ creatura rōnalis gubernat ſeip̄amꝑintellectū. et voluntatē: quoꝝ vtrūqꝫ indiget regulari et perfici ab intellectu et voluntate dei. Et ideo ſupra gubernationē qua creatura rōnalis gubernat ſeip̄am tanqͣꝫ dn̄a ſuiactus indiget gubernari a deo. Aīalia etiambruta vt boues et ſimilia nō totaliter ſubtrahuntur a cura gubernatōis diuine: ſed ſoluꝫqͣꝫtum ad modū qui cōpetit rōnali creatureq̄ a deo inducitur ad bonū et retrahit̉ a malo ꝑ precepta et ꝓhibitiones: p̄mia et penas.qd̓ nō fit in creatura irrōnali q̄ nō eſt ad beatitudinē ordinata. ¶ Tercij qui erraueruntcirca ꝓuidentiam diuinā ſunt alij qui tenentita deū gubernare mundū: ꝙ oīno excludūtcauſas ſecundas. arguentes quia melius eſtaliqͥd fieri ꝑ vnū qͣꝫ per multa. ſi ſit poſſibile:vt dicit̉. viij. phiſicoꝝ. Deus ergo poteſt perſeip̄m gubernare abſqꝫ cauſis ſecundis.¶ Iterū arguunt: qꝛ nihil eſt in deo imperfectum et deficiens: ſed ad defectū gubernat oris ꝑtinere videt̉ ꝙ mediantibꝰ aliquibꝰ gubernet. Sicut rex terrenus: qꝛ nō ſufficit adoīa agenda: nec vbiqꝫ pn̄s eſt in ſuo regno.Et ꝓpterea expedit vt habeat ſue gubernatōnis miniſtros et coadiutores. ¶ Iſtis ita reſpondet Tho. ꝙ in gubernatōe duo cōſiderantur .ſ. Ratio gubernatōis: que eſt ꝓuidentia. Et executio quantū ad rōem gubernationis ꝑtinet: deus immediate omnia gubernatQuantū autē ad executionē deus gubernatquedā mediantibꝰ alijs: eo ꝙ ꝑ gubernatiōꝫres q̄ gubernant̉ ſint adducēde ad ꝑfectionētanto eſt melius gubernatio quanto maiorperfectio a gubernāte rebus gubernatis cōmunicat̉. Maior aūt ꝑfectio eſt ꝙ aliquid inſe ſiſtit bonū: et etiā ſit alijs cauſa bonitatis:qͣꝫ ſi eſſet ſolummō in ſe bonū. Et ideo ſic deus ꝓuidentia ſua res gubernat vt quaſdā ingubernādo cauſas alioꝝ inſtituat. Sicut ſialiquis magiſter ſuos diſcipulos nō ſolū ſcientes faceret ſed etiā alioꝝ doctores. ¶ Addictū vero Ariſto. rn̄detur. ꝙ ſi ſolus deꝰ gubernaret: ſubtraheret̉ perfectio cauſalis a rebus: vnde nō melius totum fieret per vnumquod fit per multa. Nam ſi nō eſſent aliquecauſe medie exequētes diuinā ꝓuidentiam:non eſſet in rebus ordo cauſarū: ſed effectuū:tm̄ exigit ergo ꝑfectio ꝓuidentie diuine: vtſint cauſe medie exequētes ip̄ius voluntatē.Hinc eſt qd̓ in pͣs. dicit̉. Bn̄dicite dn̄m oēs