Prologus in Euageliſtasſpondentē ꝟo oniam dixiſſe. Hic eſt fratrumamator populi iſrl̓. hic eſt qui multum orat ꝓppl̓o ⁊ vniu̓ſa ſancta ciuitate hieremias ꝓpheta dei. Extendiſſe aūt hieremiam dextram etdediſſe iude gladiū aureū dicentem. Accipeſanctum gladiū munus a deo: in quo deijcieſaduerſarios populi mei iſrl̓. Exhortati itaqꝫiude ẜmonibus bonis valde de qͥbus extollipoſſet impetꝰ: ⁊ animi iuuenū ꝯfortari: ſtatuerunt dimicare ⁊ confligere fortit̉ vt ꝟtus denegocijs iudicaret: eo ꝙ ciuitas ſancta ⁊ templum ꝑiclitarent̉. Erat em̄ ꝓ vxoribꝰ et filijsitemqꝫ ꝓ fratribus ⁊ cognatis minor ſollicitudo: maximus ꝟo ⁊ pͥmus pro ſanctitate timorerat templi: ſed ⁊ eos q̄ in ciuitate erant nonminima ſollicitudo habebat pro his qͥ ꝯgreſſuri erant. Et iam cum oēs ſperarēt iudiciuꝫfuturū: hoſteſqꝫ adeſſent atqꝫ exercitus eratordinatꝰ beſtie eqͥteſqꝫ oportuno loco cōpoſiti ꝯſiderās machabeꝰ aduētū ml̓titudīs ⁊ apparatū variū armoꝝ. ac ferocitatē beſtiarumextendēs manꝰ in celū. ꝓdigia facientē dn̄minuocauit: qͥ nō ẜm armoruꝫ potētiā. ſed ꝓutip̄i placet dat dignis victoriā. Dixit aūt īuocans hoc mō. Tu dn̄e qͥ miſiſti angelū tuumſub ezechia rege iuda: ⁊ interfeciſti de caſtrisſennacherib centum octogintaqͥnqꝫ milia etnunc dn̄ator celorum mitte angelū tuū bonūan̄ nos in timore ⁊ tremore magnitudīs brachij tui vt metuāt qͥ cum blaſphemia veniūt.aduerſus ſanctū ppl̓m tuū. Et hic qͥdem ita ꝑorauit. Nicanor aūt ⁊ qͥ cū ip̄o erāt cuꝫ tubis⁊ canticis admouebāt. Iudas ꝟo ⁊ qͥ cuꝫ eoerāt inuocato deo ꝑ oratōnes ⁊ cōgreſſi ſuntmanu qͥdem pugnātes: ſꝫ ⁊ dn̄m cordibꝰ orātes ꝓſtrauerūt non minus trigīta qͥnqꝫ miliap̄ſentia dei magnifice delectati. Cunqꝫ ceſſaſſent ⁊ cū gaudio redirent. cogͦuerunt nicanorem ruiſſe cū armis ſuis. Facto itaqꝫ clamore ⁊ ꝑturbatōe ſuſcitata patria voce oīpotentem dn̄m bn̄dicebāt. Precepit auteꝫ iudas qͥꝑ oīa corꝑe ⁊ aīmo mori ꝓ ciuibꝰ paratꝰ eratcaput nicanoris ⁊ manū cū humero abſciſamhieroſolymā ꝑferri. Quo cū ꝑueniſſet cōuocatis ꝯtribulibus ⁊ ſacerdotibꝰ ad altare: accerſijt: ⁊ eos qͥ in arce erāt. Et oſtenſo capitenicanoris ⁊ manu nepharia quam extēderatcōtra domū ſanctā omīpotentꝭ dei magnificegl̓taus eſt. Linguā etiā impij nicanorꝭ p̄ſciſāiuſſit particulatī auibꝰ dari: manū aūt demētis ꝯtra templūſuſpendi. Oēs igit̉ celi bn̄dixerūt dn̄m dicentes: bn̄dictus qͥ locū ſuū īcōtaminatū ſeruauit. Suſpēdit aūt nicanorꝭ caput in ſumma arce vt euidens eſſet ⁊ manifeſtum ſignū auxilij dei. Itaqꝫ oēs cōi conſiliodecreuerunt nullo modo diem iſtum abſqꝫ celebritate p̄terire: habere aūt celebritatem tertiadecima die mēſis adar: q̄ dicit̉ voce ſyria.ca p̄die mardochei die. Igit̉ his erga Nicanorem geſtis: ⁊ ex illis tꝑibus ab hebreis ciuitate poſſeſſa: ego qͦꝫ in his faciā finē ſermonis. Et ſiqͥdem bn̄ et vt hiſtorie cōpetit hoc ⁊ip̄e velim: ſi aūt minus digne. cōcedendū eſtmihi. Sicut em̄ vinū ſꝑ bibere aūt ſꝑ aquaꝫꝯtratriū eſt: alterniſ aūt vti delectabile: italegentibus ſi ſꝑ exactus ſit ſermo: non erit gratus. hic gͦ erit conſummatus.Explicit ſecūdus liber Machabeorū.Incipit epl̓a beati Hieroxmi ad Damaſum papam in quatuor Euangeliſtas.Eatiſſimo pape damaſo.Hieronymus. Nouū opme facere cogis ex veteri:vt poſt exemplaria ſcpͥturarum toto orbe diſꝑſaqͣſiquidaꝫ arbit̓ ſedeā ⁊ qꝛ inter ſe variāt. q̄ ſint illa quecum greca ꝯſentiāt veritate diſcernā. Piuslabor ſꝫ ꝑiculoſa p̄ſumptio. iudicare de ceterꝭipſum ab omībus iudicandū: ſenis mutare liguam ⁊ caneſcentē mundū ad initia retrahere paruulorū. Quis em̄ doctꝰ ꝑiter vel indoctus: cū in manꝰ volumen aſſumpſerit: ⁊ a ſaliua quā ſel̓ imbibit viderit diſcrepare qd̓ lectitat. nō ſtatim erūpat in vocē me falſariumme clamans eſſe ſacrilegū: qͥ audeam aliqͥd inveteribus libris addere. mutare. corrigere.Adu̓ſus quā inuidiā duplex cauſa me conſolatur. qd̓ ⁊ tu qͥ ſummus ſacerdos es. fieri iubes. ⁊ verū non eſſe quod variat. etiam maledicorum teſtimonio comprobat̉. Si em̄ latiſnis exemplaribꝰ fides eſt adhibenda: reſpondeant quibus tot ſunt exemplaria pene quotcodices. Sinautem veritas eſt querenda depluribus. cur nō ad grecam originē reuertentes ea que vel a vicioſis interp̄tibus male edita. vel a p̄ſumptoribus imperitꝭ emendata ꝑuerſius. vl̓ a librarijs dormitātibus aūt addita ſunt aut mutata corrigimus. Neqꝫ ꝟo egode veteri diſputo teſtamento. quod a ſeptuaginta ſenioribus in grecam linguam verſumtertio gradu ad nos vſqꝫ ꝑuenit. Non queroqͥd aqͥla qͥd ſymachus ſapiāt: qͣre theodotiotint̓ nouos ⁊ ver̓es mediꝰ incedat. Sit illa ꝟainterp̄tatio: quam apl̓i ꝓbauerunt. De nouonūc loqͦr teſtamento qd̓ grecū eſſe nō dubiuꝫeſt: excepto apl̓o mattheo. qͥ pͥmꝰ ī iudea euāgeliū xp̄i hebraicis lr̄is edidit. hoc certe cuꝫin nr̄o ſermone diſcordat. ⁊ diu̓ſos riuulorumtramites ducit: vno de fonte q̄rēdus eſt. Pretermitto eos codices qͦs a Luciano ⁊ heſitionuncupatores paucorū hoīm aſſerit peruer