LE

ciui. §. cōſtat autē. Nā cōſul eſt qui ſenatorerat ⁊ populū ꝯſulebat an eis placeret itaſtatui. ⁊ populꝰ rn̄debat ita. Et etiā ſic diffinitur. Lex eſt cōmune p̄ceptū viroꝝ prudētū ꝯſultatio delictoꝝ q̄ ſpōte vel ignorātercōtrahunt̉ cohertio. cōis reipublice ſpōſioff. de legi. l. j. Qn̄qꝫ ponit̉ large ꝓ oī rōnabili ſtatuto Un̄ etiā d̓r. Lex eſt ſanctio ſanctaiubēs honeſta. ꝓhibēs ꝯtraria. q̄ ſumit̉ exlege greca. ff. de legi. ⁊ ſenatuſcō. Lex etiamqn̄qꝫ d̓r ꝯſuetudo. jͣ. q. j. c. ij. Qn̄qꝫ ro. j. diſt.cōſuetudo. Qn̄qꝫ ius ſcriptū ſiue ꝯſtitutioquecūqꝫ. Qn̄qꝫ cōſtitutio ciuilis tm̄. Et qͣlis debeat eſſe lex habet̉ in. c. erit. iiij. diſ. ꝟ.d̓r. Erit aūt lex honeſta iuſta. poſſibilis ẜmnaturā ⁊ patrie cōſuetudinē. loco. tēporiqꝫcōueniens. neceſſaria. vtilis ⁊ manifeſta. nealiquid ꝑ obſcuritatē in captione cōtineat.Et ibidē in. c. ſequē. §. leges. d̓r. ꝙ nō eſt iudicandū de legibꝰ ſed ẜm ip̄as. Et leges inſtituunt̉ cū promulgant̉. ⁊ firmant̉ cū moribus vtentiū cōprobant̉. Nā lege non totaꝑſpecta inciuile eſt iudicare vel rn̄dere. ff. d̓legi. l. inciuile. Et leges ip̄e canones ſacrosimitant̉. in aucten. de eccle. ti. §. j. coll̓. ix. deiudi. cleri. c. j. de iura. calū. et. c. j. de no. ope.nunc. vbi ſubdit̉. ſacrorū ſtatuta canonumprincipū cōſtitutionibus adiuuant̉. ⁊ ſic econuerſo in materia ciuili ius canonicumcedit ⁊ imitat̉. Lex alia priuata. alia publica. Lex publica eſt q̄ a ſanctis patribꝰ ſcripturis eſt ꝯfirmata. vt lex canonū. Lex priuata eſt q̄ ex inſtinctu ſpūſſancti in cordibꝰfideliū eſt ſcripta. ſcꝫ charitas q̄ dignior eſtprima. xix. q. ij. due ſunt.Legū auctores ſeu inuētores ponunt̉ di. vijc. Moſſes. et. c. fuerunt. vſqꝫ in fi. diſt. eiuſdem. vbi d̓r. Moiſes gentis hebree primꝰomniū diuinas leges ſacris litteris explicauit. Foroneus rex primus grecis legesiudiciaqꝫ cōſtituit. Mercuriꝰ trimegiſtusprimꝰ egiptijs leges tradidit. Et dicit glo.ꝙ d̓r trimegeſtꝰ ꝓpter tres potētias. eloquētiam. ſcientiā. ⁊ virtutē. Solon primꝰ legeſathenienſibꝰ edidit. Ligurgꝰ pͥmus lacedemonijs ex appollinis auctoritate cōfinxit.Numa pompiliꝰ qͥ romolo ſucceſſit pͥmusin regno leges romanis edidit. Deinde cūpopulus ſeditioſus magiſtratus ferre nonpoſſet. decē viros legibus ſcribendis creauit. qui leges ex libris Solonis de greco ī

latinū ſermonē tranſlatas duodecim tabulas expoſuerūt. Fuerūt autē hi decem viri.Apius. Claudius. Genicius. Ueteriꝰ. Iulius. Maniliꝰ. Sulpitiꝰ. Sextus vl̓ Sextigius. Curacius. Rumelius poſtumius.Hi decē ſunt electi ad ſcribēdas leges ẜmIſi. li. v. ethimo. Leges aūt in libris primꝰcōſul Pompeius redigere voluit. ſed nō ꝑſeuerauit ob trectatorū metu. Deinde ceſarſcꝫ iulius cepit idem facere. ſꝫ an̄ interfectꝰ.Paulatim autē antiq̄ leges vetuſtate atqꝫincuria oboleuerūt. quarū ⁊ ſi iam nullusvſus ſit. noticia tn̄ neceſſaria videt̉ ẜm Iſi.li. v. ethi. ⁊. c. ij. diſt. vij. vbi glo. dicit cauſaꝫquare noticia illarū legū eſt neceſſaria. Eteſt vt ſciat̉ cauſa qͣre tollant̉. C. de cadu. tol.l. vnica. qꝛ papa arguit etiā ex abrogato iure. c. nouit. de iudi. Uel ideo noticia taliuꝫeſt neceſſaria vt reprobēt̉ maledicta .xxxvij.di. legimꝰ. ⁊. c. qͥ de menſa.Leges noue. ⁊ legū codices. et a quibꝰ ceperunt. habet̉. c. fuerūt. p̄all̓. dū dicit Iſi. vbiſupra. Noue aūt leges a Cōſtantino ceſare ceperūt. ⁊ reliqͥs ſuccedentibꝰ. Erātqꝫ ꝑmixte ⁊ inordinate. Poſtea ꝟo Theodoſiꝰminor auguſtꝰ ad ſimilitudinē gregoriani ⁊hermogeniani codiceꝫ factū ꝯſtitutionū acōſtantini tꝑibꝰ ſub ꝓprio cuiuſqꝫ imꝑatorꝭtitulo diſpoſuit. quē librū a ſuo noīe theodoſianū vocauit.Leges qͥbus non vtimur quō fuerint facte.Reqͥre. ff. ⁊ inſti. de exhereda. libe. ꝑ totū. etin multis paſſibꝰ. Nā vt d̓r di. ij. c. quedaꝫ.Leges quedā dicunt̉ ab his qͥ cōdiderunt.vt cōſulares Tribunicie. Iulie. Aquilie.Cornelie. Et p̄cipue lex pompeia. lex papia a Papio. al̓s. papiniana a papiniano.lex falcidia. et qͣꝫplures alie de qͥbus infra.Quedā etiā dicunt̉ a locis. vt lex rodia ⁊ cōſimiles.Lex aquilia loquit̉ in eo caſu cū quis culpaſua alicui damnū dederit. veluti equū. ſeruum. vel aliud aīal occiderit vel vulnerauerit. ſeu veſtē ſuā ſciderit. aut in illis rebusdamnū dederit. Et in hac lege venit culpaleuiſſima. vt ſi qͥs ex alto ſe p̄cipitauerit etſuꝑ aliū ceciderit tenet̉ lege aquilia. Caſusꝟo etiā occidentē excuſat. inſti. de le. ac. §. iniuria. Et ſi putator ramū deiecerit ⁊ nō ꝓclamauerit. ⁊ ſic aliquē occiderit tenet̉ ea. l.ſꝫ n̄ tenet̉ lege cornelia de ſicca. ī qͣ venit tm̄