partialibꝰ p̄dictis in vno volumīe. Sed liber ſpālis continēs etiā quinqꝫ ꝑtes ⁊ ſupplētes defectus caſuū emergētiuꝫ in librisdecretaliū nō ꝯprehēſoꝝ. Deinde clemētiscōſtitutiones a Clemēte papa qͥnto. ſub anno dn̄i. M. ccc. xj. in cōcilio Uiennēſi. qd̓ſex mēſibꝰ tm̄ durauit. cōcepte ⁊ edite ſuntlicet idē Clemēs morte p̄uentꝰ ad publicūnō ꝑduxerit. Sꝫ Iohannes papa. xxij. depoſt cōpleuit. correxit. mutauit ⁊ executōnidemādauit. Et fuerūt ꝓmulgate anno dn̄iM.ccc. xxix. kal̓. nouembris. De hoc videglo. in ꝓhemio Clemē. ſuꝑ v̓bo. nouēbris.et ꝟbo. pontificatꝰ. Et dicit Io. an̄. ꝙ iſte liber nō debet allegari ſeptimꝰ. ſꝫ debet intitulari. Clemētine ſcꝫ ꝯſtitutōes Clemētisquinti. Sꝫ decretū qd̓ magiſter Gratianꝰcirca annum domini M. c. ⁊. ix. compilauit diuidit̉ in tres partes. Prima d̓r diſtinctiones. qꝛ eſt diſtincta ꝑ centū ⁊ vnā ꝑtes.quarum q̄libet hꝫ vnum vl̓ plures canoneſQue vlteriꝰ ſubdiuidunt̉ in paragrophoset verſiculos. Sꝫ ſecūda pars decreti nominatur cauſe. qꝛ continet in ſe trigintaſexcauſas. a qͥbus nomē accipit. Que vlteriuſſubdiuidunt̉ in q̄ſtiones. Et he ī canones.qui vltra in paragraphos ⁊ ꝟſiculos ſubdiuidi poſſunt. Tractatus aūt de pnīa imponitur in cauſa trigeſimatercia. in q̄ſtionetercia. Et habet ſeptē diſtinctōes. quarū q̄libet canones plures cum paragraphis ⁊ꝟſiculis ſuis. Tercia et vltima ꝑs decretinuncupat̉ de ꝯſecratōe. Et hꝫ ſub ſe quinqꝫ diſtinctōnes. cū canonibꝰ ⁊ capitulis. paragraphis ⁊ ꝟſiculis. vn̄. Decretū dat centū diſtinctōes ⁊ vnā. Triginta cauſas ⁊ ſexaddit tibi mixtas. Diſtīguit ſeptē. pnīa. cōſecrat qͥnqꝫ. Auctorē qͣrū tibi declaro Gratianū. Et in dictis qͣttuor libris ſatis patetmodus allegādi qͥ ī fundamētis alūnoꝝ iuris poni cōſueuit. qͣre hic ſuꝑſedeo.Ius vero ciuile diuidit̉ in qͣttuor libros pͥncipales. ſcꝫ. ff. C. Inſti. Aucten. Quibꝰ additur collatio. x. ſeu liber feudoꝝ. Primusergo liber iuris ciuilis eſt digeſtꝰ. qͥ ꝯtinetleges ⁊ ſtatuta romanoꝝ. Et diuidit̉ ī treslibros pͥncipales .ſ. digeſtū vetus. qd̓ habꝫlibros ꝑtiales vigintiquattuor. Infortiatum qd̓ hꝫ libros ꝑtiales qͣttuordecim. Etdigiſtū nouum. qd̓ habet libros partialesduodecim. Quibꝰ cōnumeratis erūt libri
partiales qͥnquaginta digeſti veteris. Infortiati. ⁊ digeſti noui. Et vocat̉ digeſtꝰ etiam pandecta. vel liber pandectarū. vide ſupra de D. Secūdꝰ liber iuris ciuilis vocatur Codex. qͥ cōtinet ſtatuta. ſanctiōes ⁊ p̄cepta imꝑatoris. Et fuerūt tꝑe Iuſtinianiimꝑatoris tres codices .ſ. codex gregorianus. hermogenianꝰ. ⁊ theodoſianus. de qͥbus codicibꝰ extrauagantibꝰ diuꝰ iuſtinianus animū ſuū ad imꝑiales ꝯſtitutōes dirigēs vnū codicē fieri fecit. quē ſuo felici nōmine intitulauit Codex iuſtiniani. vt in rubrica ꝓhemij codicꝭ. Et diuidit̉ iſte liber inxij. libros ꝑtiales. quoꝝ nouē primos doctores legere ſolēt. Sed vltimi tres qui lōge poſt pͥmos nouē cōpoſiti ſunt. raro legicōſueuerūt. In quoꝝ allegatōibꝰ hoc ē ſpeciale qd̓ ad ti. et ad. l. cū. §. addit̉ numerus.vicꝫ li. xij. xj. ⁊c̄. vt. C. de manu. ⁊ muli. l. etcetera. li. xj. ⁊. C. de dignita. et ſi vt ꝓponis.li. xij. Terciꝰ liber pͥncipal̓ d̓r auctenticū. vl̓auctēticoꝝ. Et ſūt q̄dā excerpta qͣi p̄dictoꝝlibroꝝ ſūmula. Et diuidit̉ iſte liber ī nouēcollatōes. Quarū q̄libet ſubdiuidit̉ in titulos. ⁊ tituli nō in leges ſed in paragraphoſEt differūt auctenticū et autētica. qꝛ auctēticū volumē eſt ꝑ ſe. ſed autētica eſt lex vna.vel paragraphꝰ incorporatus libro codicꝭet antiqͦ iuri ſuꝑadditꝰ. Et allegat̉ ſic. C. deep̄i. ⁊ cle. aut̓. generaliter. C. de ſacroſan. eccle. aut. multomagis. ſꝫ in auctētico ſimpl̓rallegat̉ titulꝰ ⁊ paragraphꝰ vt in auctēticovt iudi. ſine quoqꝫ ſuffi. §. tali. ſufficit. vl̓ tali. Itē decima collatio intitulat̉ liber feudorum. Et habet duos libros ꝑtiales. Quoꝝqͥlibet ſubdiuidit̉ in titulos. Et iſti in capitula ⁊ paragraphos. Quartꝰ liber pͥncipalis legū d̓r inſtitutōes vel inſtituta. Et illediuidit̉ in qͣttuor libros ꝑtiales. Et eſt introductoriꝰ in ius ciuile ⁊ canonicū. maxīeqͦ ad declarationē terminoꝝ in vtroqꝫ iurevſitatoꝝ. qͥ tāqͣꝫ oſtiū in domū p̄bet introitum in ſapientiā iuris. Quare cōſulit̉ oībꝰqͣſi modo genitis iuris alumnis lac iuriscōcupiſcētibꝰ ꝑ inſtitutionē documēta ſuapͥmordialia capeſcere ⁊ nutrimēta vt tl̓i doctrina pͥmitꝰ informati ſecuriꝰ mereant̉ īherere ſanctōi Iuſtiniani imꝑatoris xp̄ianiſſimi. Nullꝰ gͦ p̄ſumptuoſe ſine inſtitutionūdoctrīa iuriſ maxīe ciuil̓ ſublimitates tētetaſcendere. ne corruat ex alto qͥ ſatagit vola