¶
ꝯtēptū ſciēdi. ⁊ hec ē in his qͥ nō hn̄t vſumrōis. alia ē craſſa. vt cū qͥs negligit ſcire qd̓tenet̉ ſcire. nec tn̄ vult ſe ſcire. Alia ē affectata. vt cum qͥs negligit illud qd̓ tenet̉ ſcire. ⁊placet ei neſcire. ibi pͥma excuſat a tāto. ſednō a toto. ſcd̓a adhuc excuſat ſꝫ minꝰ qͣꝫ prima. tertia ꝟo n̄ excuſat. ſꝫ accuſat. Itē ignorātia alia ē vincibil̓. alia inuincibil̓. inuincibil̓ aut ē introducta p̄ter oēꝫ culpam. aut ꝑculpā p̄ambulā. Si pͥmo mō. aūt ſimpl̓r pͥuat cognitōeꝫ. vt in his qͥ carēt oī vſu rōis.⁊ hec excuſat a toto. aut nō tollit oīno rōisvſum. ⁊ tūc nō excuſat a toto vt in his qͥ nōſunt plene luxurioſi. ſꝫ hn̄t aliqͣ lucida int̓ualla. ⁊ ī pueris qͥ ſunt capaces aliqͦ mō p̄cepti. lꝫ nō plene. Si ꝑ ꝓpriā culpam. vt inebrio ⁊ furioſo. qͦꝝ vterqꝫ p̄cipitauit ſe in hͦꝑ ſuā culpā nō excuſat̉. qꝛ ẜm Ariſto. ī eth̓.Ebrio debet̉ duplex pena. lꝫ furioſus excuſet̉ ſaltē a tāto. Si aūt ſit vincibil̓. tūc diſtīguit̉ vt ſup̄ in craſſam ⁊ ſupinā ⁊ affectatā.Sꝫ ꝙ duplex ſit ignorātia tex. ē optimus.j. q. iiij. §. his ita rn̄det̉. Iteꝫ vt ait Ambro.Turbat̉ nauicula petri ibi in vbo ignorantia. glo. optima oīno videnda. Alia ergo eſtignorātia iuris. vt ſi neſcio me illi poſſe ſuccedere qͥ mihi cognatus eſt ⁊ deceſſit. vt. ff.de iur. ⁊ fac. igno. l. j. ⁊ hec nō excuſat. regula ignorātia in reg. iur. li. vj. Eſt etiā q̄damignorātia ꝓbabil̓. vt ſi qͥs errat in facto alieno. ⁊ ignorātia nō ꝓbabil̓. vt ſi qͥs errat infacto ꝓprio vl̓ rebꝰ ſuis. vt. ff. ꝓ ſolu. l. vl. velſi ignorat aliqͥd qd̓ oēs de ciuitate ſciūt. velmaior ꝑs ciuiū ſcit. l. regula. §. ſꝫ facti. ff. deiur. ⁊ fac. igno. Turpe em̄ eſt patricio ⁊ nobili viro ⁊ cauſas ꝑorāti ius in qͦ verſaturignorare. l. ij. §. ab his. ff. de orig. iur. Et differentiā int̓ ignorantiā. errorē. titubatōeꝫ. ⁊neſcientiā. nō. Archid̓. xxxiij. q. iij. Itē ignorātia dr̄ eē triplex. Prima negatōis. qͣ .ſ. ſcīanegat̉ nec debitu ſciēdi ponit̉. ⁊ ſimpl̓r hecexcuſat. Scd̓a ē ignorātia pͥuatiōis qͣ etiaꝫſcīa negat̉. ſꝫ aptitudo ſiue debitū ſciēdi ponit̉. Et hec in eis q̄ ꝑtinēt ad ſalutē excuſata tāto ſꝫ nō a toto. Tertia ē ignorātia diſpoſitōis q̄ ponit errorē ſiue ꝯceptōeꝫ ꝯͣriā recte ſcīe. Et hec in his q̄ ꝑtinent ad ſalutē accuſat nō excuſat. Et ſic pꝫ ꝙ ignorātiaꝝ quedā excuſat. q̄dā nō. q̄dā magis. ⁊ q̄dā minꝰ.⁊ q̄dā oīno nil excuſat. ſꝫ incuſat vl̓ accuſat.Nā ignorantia iuris ſi aliqͥd excuſat. minꝰ
tn̄ qͣꝫ ignorātia facti. Et ignorātia iurꝭ aliaeſt iuris natural̓. alia iuris diuini. alia iurꝭcāonici. alia iuris ciuil̓. Igͦrātia iuris natural̓ nullū hn̄tē vſum rōis excuſat. qꝛ hͦ iuseſt in corde hoīs ſcpͥtū. jͣ. q. iiij. §. his ita denotandū. Igͦrātia ꝟo iuris diuini qͣꝫtuꝫ adaliqͣ ſimpl̓r excuſat laycos. ⁊ qͣꝫtū ad aliqͣcuſat eos a tāto nō a toto. Legere em̄ ꝓphetias ⁊ euāgeliū ⁊ doctrinā apl̓ice ſcīe tenēt̉ep̄i ⁊ p̄lati maiores. qͥ dn̄t dn̄o oīpotēti ẜuire ⁊ reddere rōneꝫ de ea q̄ in eis ē fide ⁊ ſpe.vn̄ ab eis reqͥrit̉ ſcīa veterꝭ ⁊ noui teſtamētiSꝫ layci ad hͦ nō tenent̉ niſi ad noticiā decalogi ⁊ articuloꝝ fidei. ꝓut in apl̓oꝝ ſymbolo ꝯtinent̉. Igͦrantia aūt iuris canonicialiqͦs excuſat ⁊ aliqͦs nō. Cōtīet em̄ ius canonicū ꝯſtitutiōes ꝑ qͣs diſcernunt̉ pctā. ⁊has tenent̉ ſcire p̄ſbyteri curaꝫ aīaꝝ hn̄tesſcꝫ ꝯfeſſores. Nō āt ita tenent̉ alij. ⁊ multominꝰ layci. Sꝫ ip̄i p̄ſbyteri ⁊ alij clerici ẜmꝙ ſūt ī maiori gͣdū ꝯſtituti. ẜm hͦ etiā pluraſcire tenent̉. Igͦrātia ꝟo eoꝝ q̄ publice ꝓmgant̉ ad laycos ꝑtinētiū nō excuſat eoꝝ peccatū qd̓ ꝑ igͦrātiā ꝑpetrāt. xvj. di. qd̓ dicitiIgͦrā tia ꝟo iuris ciuilis aliqͥbꝰ ꝓdeſſe ptvt militibꝰ. ruſticis. mulieribꝰ ⁊ minoribusannis ⁊ maxīe in dāno euitādo. nō autē inmaleficijs. vn̄. Leges ciuiles ſi neſcit femīamiles. Clericus ⁊ cultor ꝑcet ſibi iudex ⁊ vltor. Nā ruſticitati ſuccurrit̉ in igͦrātia iurisvt in. l. qͥcūqꝫ. C. qͥ admit. ad bo. poſ. po. gl.jͣ. q̄ allegat ad hͦ iura. Sꝫ ibi Catho de ſaxis ꝯcludit ꝯͣ ſaly. quē dic̄ ruſtice loqͥ ꝙ ruſtico ius igͦrāti nō dꝫ ſuccurri. qꝛ dꝫ ꝯſulere ꝑitiores. Si em̄ nō ꝑcit̉ ml̓ieribꝰ ⁊ nobilibꝰ ad īdulgētias eūtibꝰ cū oꝑteat ꝯſulereꝑitos. nec ruſtici eūti ad ſiluas ꝑcidꝫ. ſꝫ tn̄ruſticitati ꝑcenduꝫ ē. vt. C. d̓ teſta. ⁊ quēad.teſta. or. l. fi. Itē igͦrātia d̓r craſſa ⁊ ſupina ꝑmethaphora hoīs craſſi ⁊ ſupini. qͥ non videt etiā ea q̄ ad pedes eius ſunt.Ignominia ē ꝟbal̓ leſio ꝯͣ honorē vl̓ etiā turpitudo. Et ſic dr̄ ꝙ ignominioſuꝫ ē ep̄o ſi q̄rat ab alijs doceri cū ip̄e alios docere debeat. vt in auc̄. de ſanc. ep̄i. §. damus. coll̓. ix. ⁊xxxvj. di. §. ecce. j. q. j. viliſſimꝰ. viij. q. j. lꝫ. ⁊ar. in. l. argētarius. §. ꝓhibet. ff. d̓ edē. Itemdr̄ ignominia ⁊ ꝯfuſio ē xp̄m crucifixū pauperē ⁊ eſurientē farſis p̄dicare corꝑibꝰ ⁊ ieiunioꝝ doctrinā rubētes buccas tumētiaqꝫora ꝓferre. xxxv. di. eccl̓e pͥnceps