¶ M
veteris iuris volumina. ⁊ de illis duobuspene milibꝰ libroꝝ ⁊ trecies cētenis milibꝰverſuū fecit fieri librū digeſtoꝝ ſeu pandectarū quē diuiſit ī qͥnquaginta libros ꝑtiales ⁊ in tres integrales .ſ. ff. vetꝰ. infortiatūet. ff. nouū. Poſtea in iuuenibꝰ ⁊ legū tyronibꝰ fecit librū inſtitutionū .ſ. mediocrē eruditionē ꝑ quē qͣſi ꝑ pontē iuuenes ad legūſubtiliora ⁊ altiora ꝑuenirēt.Coetanei ſunt homīes paris etatis ẜm Iſi.Cognatio legalis ẜm Hoſti. eo. ti. eſt quedāꝓximitas ꝓueniēs ex adoptōe vel arrogatione vt no. in rubri. eiuſdē ti.Cognatio ſpiritualis eſt ꝓpinquitas vel attinentia q̄ ꝓuenit ex ſacramēti datōe vel adſacr̄m recipiendū atteſtatōe vl̓ tētione. Un̄ex cognatōe ſpūali q̄ in baptiſmo cōtrahit̉nouē ꝓpinquitates naſcunt̉. Prima filiatiointer ſacerdotē baptizantē ⁊ baptizatū. Secunda ꝯpaternitas inter ſacerdotē ⁊ patrēbaptizati. Tercia cōmaternitas inter eundem ⁊ matrē baptizati. Quarta inter filiosſacerdotis ⁊ baptizatū .ſ. fraternitas. xxx. q.j. hoīes. ⁊. q. iij. ita diligere. Quinta filiatiointer baptizatū ⁊ ſuſcipientē de baptiſmo.Sexta filiatio inter eundē ⁊ vxorē ſuſcipiētis. Septima fraternitas inter baptizatū ⁊filios ſuſcipiētis. Octaua cōpaternitas inter ſuſcipientē ⁊ patrē ſuſcepti. Nona maternitas inter eundē et matrē pueri. vt. xxx.q. iij. ꝑ totum.Cognatio cōſanguinee vxoris. eſt coitus cūcōſanguinea vxoris.Cognati. Reqͥre ſupra agnati. et habet̉ poſtagnatos. qꝛ cognati ꝑ femininū ſexū. ſꝫ agnati ꝑ maſculinū cōiuncti ſunt. hͦ tn̄ hodiemodicū curat̉. Sꝫ an agnatꝰ p̄ſumat̉ ſcirefactū cognati. vide. l. octaui gradꝰ. ff. vn̄ cōgnati. et. c. qͦſdā. de p̄ſump. ꝑ doc.Lognoſcere inſtr̄a. eſt ea relegere. diſtinguere. et cōferre accepta ⁊ data.Cohortalis eſt apparitor qͥ obnoxiꝰ eſt cohorti. l. fi. cohortalis. C. e. ti. li. xij.Colonꝰ eſt qͥ p̄diū habet agri colēdi cā. Differt aūt colonꝰ ab inqͥlino. qꝛ hic ī rure. iſteaūt in ciuitate morat̉. Et hꝫ plures ſpēs agricolarū ẜm Azo. qꝛ alij vocant̉ coloni cōditionales. alij coloni inqͥlini. alij origenarij. alij coloni ſimpliciter nūcupati ⁊c̄. de qͥbus infra patebit.Coloni cōditionales dicūt̉ qͣſi ex ſua ꝯditōe
prediū vel agrū colere debētes. ⁊ ẜm Ioſic cōſtitunt̉ ꝙ pͥmo in ſcriptis vl̓ ſine ſcriptis ꝑpetuo iure colonos ſe eſſe ī fundo,mittat vt poſtea ꝑ. xxx. annos ī fundo ꝑmaneant. Et licet qͥdā putāt hos eſſe aſcripticios ꝯditionales. tn̄ ẜm Io. male putāt. qꝛcolonꝰ tꝑis trāſcurſu p̄t liberari. aſcripticius ꝟo minime. vt. C. de agri. et cenſi. l. cumſancimꝰ. li. xj. Reqͥre ſup̄ aſcripticiꝰColoni dn̄ici dicebant̉ qͥ colebāt agros imperatoris. vt. C. de p̄di. et om. re. li. xj.Coloni illiriceni al̓s et meliꝰ illiriciani de illirico. i. de ſchlaphonia dicunt̉. ⁊ habet̉. ī. l.cū q̄ rebat̉. C. vn̄ vi. vbi d̓r. inter illiricianāaduocationē. glo. i. inter aduocatos de illirico. C. de colo. illiri. li. xj.Colonꝰ inquilinꝰ. licet ẜm qͦſdā inter colonos ꝯditionales ⁊ inqͥlinos nulla ſit differentia ꝓ qͥbus videt̉ facere. l. diffinimꝰ. C.de agri. et cenſi. li. xj. tn̄ ẜm Io. hec eſt differētia. qꝛ inquilinꝰ minꝰ aſtrictus eſt qͣꝫ colonus ꝯditionalis. vn̄ inqͥlinꝰ bn̄ pōt in aliaꝑte cuiuſlibet ſuburbij domū ꝯducere ⁊ inhabitare. Sꝫ ꝯditionalis colonꝰ nō audetcuꝫ ſua familia recedere a fundo quē colit.nec alibi habitare.Colonꝰ origenarius ẜm Io. d̓r coloni cōditionalis filiꝰ ex eo ꝙ originaliter ꝯditionicolonarie ſubiectꝰ eſt. Nec refert ẜm Io. ſiue in ſolo fuerit natus ſiue extra ſolū. qꝛ tāqͣꝫ origenariꝰ ad terrā illā reducendus quāpater ſuſcepit colendā.Coloni paleſtini ſunt de paliſtina prouincia dicti.Coloni partiarij ẜm quoſdā dicunt̉ illi quiterrā colūt ꝓ ꝑte dimidia vel tercia ẜm ſterilitatē ſeu fertilitatē terraꝝ. Et ẜm Io. nullum ius hn̄t ſtatim fructibꝰ a ſolo ſeꝑatis.Et ille d̓r ꝓprie partiariꝰ qͥ ꝯducit rē ruſticāꝓ cōmuni dāno ⁊ comodo. Et cōpetit ꝯtraeū actio ꝓ ſocio.Eolonꝰ ſimpl̓r ẜm Io. d̓r qͥ ſub certa annuamercede in pecunia numerata p̄dia colēdaaccipit. Nā ẜm eū nō eſſꝫ locatio ſine pecunia. ff. depo. l. j. §. ſi qͥs ſeruū.Colonꝰ ꝓprie d̓r qͥ ruſticā rē ꝯducit numis. ⁊cōpetit ꝯtra eū actio p̄ſcriptis ꝟbis ſiue infactū. vbi ſupra.Colonꝰ ad numū cōductꝰ eſt ille qͥ ſtatim cūfructꝰ fuerint a ſolo ſeꝑati. vt vſufructuariꝰintelligit̉ ẜm Io. ff. de fur. l. ſi apes.