¶ Iu
in. c. ij. de libel. obla. Itē iudiciū triplex reperit̉. pͥmuꝫ inter ſanguinē. ſecundū interlepram. tertiū inter cam. vt in. c. ꝑ venerabilē. qͥ fi. ſint legiti. Et iudiciū hūanū qͣttuor ꝑuertere ſolent. ſcꝫ fauor. odiū. p̄miū. timor. vt ca. j. de re iudi. libro. vj. ⁊. xj. q. iij. c.quattuor.Iuramentū eſt affirmatio vl̓ negatio ſacrerei aſſertione vl̓ atteſtatōe firmata ẜm gof.vel adhibita religiōe ẜm Placen.Iuramētū aſſertoriū eſt cū iurat̉ de p̄ſentivel de p̄terito ſic eſſe vl̓ nō eſſe. fuiſſe vl̓ nōfuiſſe Sed iuramentū ꝓmiſſoriū eſt qn̄ iurat̉ de futuro aliqͥd daturū vel factuꝝ. Aliqn̄ etiā iurat̉ ꝑ execrationē. vt ſi hoc nō fecero hoc accidat mihi vl̓ filijs meis aut huiuſmodi. Ponit̉ ergo triplex iuramētū. ſcꝫꝓmiſſoriū. aſſertoriū. ⁊ cōfirmatorium ẜmHoſtiē. in ſum. de iureiur. ⁊ Bar. in. l. ſi qͥseo. ff. de fideiuſ. ⁊ xxij. q. ij. ꝑ totū. Et habet̉li. iij. ſenten. diſ. xxxix. De pͥmo in. c. debitores. c. quintauallis. ⁊. c. veniēs. de iureiur.De ſecūdo in. c. fi. eo. ti. De tertio in. c. cumcōtingat eo. ti. Et iuramentū vergit ſex modis in peiorē exitū vt no. Archi. xxij. q. iij. ſialiquē. Et debet iuramētū habere tres comites .ſ. veritatē. iudiciū. ⁊ iuſticiam. ca. ⁊ ſixp̄s. de iureiur. At. c. aīaduertēdū. xxij. q. ijEt Ieremie. iiij vbi d̓r. Et iurabūt in veritate iuſticia ⁊ iudicio. Et iuramētū nō extēdit̉ ad illicitū mādatū. c. qͥntauallis. ⁊ ca.veniēs. e. ti. imo p̄ſtās ⁊ recipiēs iuramētūꝯͣ canones punit̉. vt no. in glo. ꝟ. pena. c. gͣuis. de cēſi. alias iuramētū ē ſeruandū niſifiat in diſpēdiū aīe vel ꝑ ſuꝑiorē abſoluat̉.c. ſi ꝟo. eo. ti.Iuramentū calūnie ē cū qͥs iurat ſe bona fide ⁊n̄ aīo calūniandi agere vl̓ rn̄dere. necegiſſe vel rn̄diſſe. vn̄. Illud iuret̉ ꝙ ſibi lisiuſta videt̉. Et ſi queret̉ veꝝ nō īficiet̉. Nilꝓmittet̉ nec falſa ꝓbatio det̉. Ut lis tardet̉dilatio nulla petet̉. c. j. de iura. calū. ī gl. iiij.Iuſiurādū qd̓ ꝯpetentiꝰ poſſꝫ dici factū iuramētū vel factu iuratū. eo ꝙ ſuꝑ facto iurat̉. vl̓ iuſiurandū eo ꝙ ſuꝑ iure qd̓ iurantiꝯpetit iurat̉ qͣꝫuis iurandū placuit. Cn̄ vtfactū dicat̉ ius qꝛ ſuꝑ facto iurꝭ iurat̉ adijcit̉ iurandū. qꝛ illd̓ debet eſſe iuramētū qd̓antea fuerat iurādū relatōe facta nō ad idqd̓ fit. ſed ad id qd̓ fieri ꝯuenit. l. ius aūt. flde iuſti. ⁊ iur. vl̓ vt dic̄ Azo. forte ius ponitur ꝓ religiōe qͣi diceret iuſiurandū .i. reli-
gio firmāda. vn̄ iuſiurandū idem eſt qd̓ iuramētū factū. Et d̓r qn̄qꝫ ꝯuētionale qn̄qꝫiudiciale ⁊ neceſſariū. Nōuētionale eſt qn̄a te peto aliqͥd. ⁊ tu negas. tn̄ d̓fers iuramētū vt iurē ſi in hͦ caſu iure vocat̉ iuſiurādūꝯuētionale ⁊ volūtariū. qꝛ extra iudiciū exꝯuētiōe ⁊ volūtate ꝑtiū abſqꝫ aliqͣ coactōeiudicis p̄ſtat̉. Iuſiurādū iudiciale ⁊ neceſſariū eſt cū in caſu p̄miſſo iuro ꝙ mihi debet̉ qd̓ peto .ſ. iudice ī iudicio mihi ꝯferētevt iurē. Et hͦ aūt iuramēto donat̉ actio eiqͥ dū peteret rē ſuā delato ſibi ab aduerſario iuramēto vl̓ a iudice ſuā eſſe rē illā iurauit. ab ipſo em̄ tūc peteret rē ſuā in actione in factū q̄ orit̉ ex tali iuramēto. Et dicitGoff. ꝙ duplex eſt iuſiurandū .ſ. aſſertoriū⁊ ꝓmiſſoriū. Et aſſertoriū triplex eſt ſcꝫ volutariū. vt eſt ꝯuētionale. ff. eo. ti. l. iuſiurādū. Neceſſariū qd̓ neceſſitate a iudice īpoſita defert̉ vl̓ ſuſcipit̉ Et nō pōt recuſari niſi ex iuſta cā. vt. ff. de iureiurā. l. mādāte Etiudiciale qd̓ in iudicio d̓fert̉ vl̓ refert̉ a ꝑteꝑti quod nō eſt neceſſariū ſubire. imo delatū recuſari pōt hodie. lꝫ olī nō potuit recuſari ſꝫ referri. vn̄ vide glo. j. c. fi. de iureiur.Iuriſdictio eſt ptās de publico introductacū neceſſitate iurꝭ dicendi vl̓ equitatis ſtatuende. ẜm Azo. Et d̓r a noībꝰ ius ⁊ ditio.id eſt poteſtas. Hec aūt qn̄qꝫ ē ordīaria. aliquādo delegata. Itē alia ē plena .ſ. ſoliꝰ pͥncipis Alia aūt ſemiplena aliorū videlicꝫ apͥncipe. De hoc vide Spe. eo. ti. ⁊. C. eo. tit.l. iij. Et nota ꝙ qͣttuor dant iuriſdictioneꝫordinariā. Primo lex inanīata vel canō. ethoc ī dubio. ſecus ſi apparet velle dare delegatā. Secūdo lex animata .ſ. papa vl̓ imꝑator ⁊ nō īferior niſi ep̄s ſuo vicario. Tertio cōſuetudo. Quarto vniuerſitas approbata. vt mercatorū. cerdonū. et alioꝝ artificū qͥ pn̄t de ſuo corꝑe creare ⁊ eligere iudicē ordinariū. Sil̓r vniuerſitas facultatuꝫartiū vl̓ iuriſtaꝝ. de hͦ no. circa. c. cū ab eccleſiarū. de offi. ordina.Iuridicus eſt qͥ iura dicit ẜm Iſi. li. x. ethiIuriſprudentia eſt diuinarū ⁊ humanaruꝫrerum noticia iuſti atqꝫ iniuſti ſcientia. iuſti. ſcꝫ ad faciendū. iniuſti. ad euitandū. qͥanō ſufficit ſcire quid ſit iuſtum aut iniuſtūniſi ⁊ ipſarū rerum ꝯtrariarū vel corporaliuꝫ habeat quis noticiā ẜm quā ẜm varias ꝯditiones varia iura ſunt ſtatuēda. inſti. de iuſti. ⁊ iur. in pͥn.