Druckschrift 
Corpus iuris civilis : Justiniani Institutiones. Mit der glossa ordinaria des Accursius
Entstehung
Seite
XCVIIv
Einzelbild herunterladen
 

mali; aut inᵉ factū ꝯpoſita adimpugnandā actionē. Idē iuris ē ſi quis quaſi credēdi cauſa pecuniā ſtipulatꝰ fuerit. neqꝫ numerauerit Naꝫ pecuniā a te petere poſſe certū ē.dare enī te oportet ex ſtipulatione teneariſ. Sed quiainiquū ē eo noīe te ꝯdemnariplacet/ exceptione pecunienumerate te defendi debere.Cuius exceptōis tꝑa nos ẜm iam ſuꝑioribus liberis ſcriptum eſt: cōſtitutione noſtracoartauimꝰᵉ. Preterea debitor ſi pactus fuerit creditore ne a ſe pecunia petereturnihilominꝰ obligatꝰ manet qꝛpacto ꝯuento obligationesoīnoᵍ diſſoluunt̉ (qua de cauſa efficax ē aduerſus euꝫ actioqua actor intendit ſi apparet dare oportere. Sed qꝛ iniquūʳ ē ꝯtra pactionē damnari defendit̉ per exceptioneꝫpacti cōuenti. Eque ſi debitor creditore deferēte iurauerit nihil ſe dare oꝑtere. adhucobligatus ꝑmanet. Sꝫ qꝛ iniquū ē de ꝑiurio queri defenditur tn̄ exceptionē iuriſiurandi. In his quoqꝫ actōibusquibus in rem agit̉. eq̄ neceſſarie ſunt exceptōes veluti ſi petitore deferente poſſeſſor iurauerit re ſuā: nihilominus petitor vēdicetꝭ licꝫ

enī veꝝ ſit qd̓ intendit: id ēeiꝰ: iniquū tn̄ eſt poſſeſſorēꝯdemnari. Itē ſi in iudiciotecū actūᵗ fuerit: ſiue in ſiuein perſonā nihilominus obligatio duratᵐ: et ideo ipſo iurepoſtea de eadē re id aduerſuste agi pōt ſꝫ debes exceptio rei iudicate adiuuari. Hecexēpli retuliſſe ſufficiat (alioquin qͣꝫ ex multꝭ varijſqꝫ cauſis exceptiones neceſſarie ſintex latioribꝰ digeſtorū ſeu pandectaꝝ libris ītelligi pōt quarum quedam exᵏ legibꝰ vel exhis que legis vicē obtinent:vel ex ipſius p̄toris iuriſditioneᵖ ſubſtātiā capiūt Appellant̉ aūt exceptōes alie perpetue et ꝑemptorie alie tēporales dilatorie. Perpetue ꝑemptorie ſunt ſemꝑ agentibꝰ obſtāt ſemꝑ rem de quaagit̉ perimūt: qualis eſt exceptio doli mali et qd̓ metꝰ cauſafactū ē pacti ꝯuenti: itauenerit ne oīno pecunia peteretur. Tꝑales atqꝫ dilatorieſunt que ad tēpus nocent etporis dilationē tribuūt./ qualis eſt ꝯuenti pacti ita cōuenerint ne ītra certū tp̄s ageretur. veluti intra quinquenniū finito eo tꝑe īpedit̉ actor exequi ergo hi quibꝰ intra certuꝫ tp̄s agere volētibobijcit̉ exceptio: aut pacti con

c In factū. redde ſingula ſingulis ꝓpoſitis cauſis ẜm Io.Sed nōne hoc tertio caſu .ſ. qn̄ per errorē ꝓmiſi dat̉ doli exceptio. Terte ſic. vt. ff. de doli excep. l. ij. §. certa. quare dicit hec actio in factū eſt ꝓponenda in ſubſidiū doli exceptionis. ſcꝫ ꝯͣ patronū parentē ꝯtra quos turpes exceptiones ꝓponunt̉. vt. ff.de excep. do. apudcelſuꝫ. §. aduerſus.et ita hic accipitur.d Scriptuꝫ eſt..de lr̄aꝝ obligatiōe.e Coartauimus.vt. C. de nu. pec.l. in ꝯtractibus.f Peteret̉; notapactū de non petendo tria oꝑatur. naꝫtollit naturalem ipſo iure. vt. ff. de ſol.ſtichū. §. naturalis.Itē elidit ciuilē. vt īhoc. § itē obligat naturaliter paciſcentē petere/ nam et alias quis eſt obligatus naturaliter aliquid facere. vtfacere furtū. vt..ob. que ex d̓lic. naſ..§g Omnino. qꝛciuilis ſꝫ naturalistm̄. ff. ſol̓. l. ſtichū.§. natural̓. in caſibꝰtn̄ ipſo iure vtrūqꝫtollit pactū. vt ī maleficijs factis ſi quiſpacificat̉ ne agaturitē in pignore remiſſo pactū. vt. ff. depac. l. ſi tibi. §. que actiones.. §. depignore.h Apparet. oratōpoſita loco actionisẜm Pla. ſꝫ Io. ꝯtravt diximꝰ .s. de ac..§. ſic itaqꝫ. Iniquū eſt. no. ſicff. de in li. iur̄. l. fi. etff. de iureiur. poſtea. §. dato. et. ff. dedolo. l. naꝫ ſufficittn̄ fallit quotiēs eſt ꝯͣ. l. iuratū. qꝛ non ẜuat̉ ſacr̄m. vt in aucͣ.ſce. mu. ſolū. §. j. col̓. v. ē de nup. C. aucͣ. qd̓ eis. et. ff. deiurepr̄o. l. adigere.. C. de le. et ꝯſti. l. dubiū in filitē quādo veritas al̓s teſtimoniū pōt īueniri. vt. C. de re. cre. l. fi.itē quādo defert ſacr̄m a iudice. vt. ff. de iureiuran. l. admonendi. alias autem obtinet qd̓ hic dicitur.k Rem ſuā (diſtinguit̉ tn̄ vtꝝ iuret ſuā eſſe vl̓ petitoriseſſe/ qꝛ ſi iuret ſuam eſſe dat̉ ſibi actio et exceptio. ſꝫ ſi iuretpetitoris eſſe. naſcit̉ ſibi exceptio ꝯtra petitorē tm̄. vt. ff.de iureiuran. ſed poſſeſſori. j. et. ij. rn̄.l Actum. ſubaudi. et fuerit abſolutus ſicut hic innuit.m Gurat .ſ. ſi primo erat obligatꝰ/ vn̄ ſi ſoluat non repetit debituꝫ ſoluat. vt. ff. de condi. inde. l. ſi iudex.. l. iulia etcaue tibi qꝛ per iuſiuranduꝫ et per pactū naturalis tolliturobligatio. vt. ff. de iureiuran. l. fi. ī prin. et. ff. de ſolu. l. ſtichū

aut pam. §. naturalis; ſed per ſententiā tollitur ciuilis et remanet naturalis. vt. ff. de condi. inde. l. iul̓. ait Sed cum actioneꝫ inducat res iudicata vbi nulla omnino erat. C. de re.cre. l. actori. quare tollit vbi eſt. Rn̄. res iudicata de iure ciuili eſt/ ideo tollit inducit ea que ſunt de iure ciuili.ita obligationē ciuilem tollit et actionēque eſt de iure ciuiliinducit. vt. ff. de origꝭ. iur. l. ij. §. deindeex his (ea aūt ſuntiuris naturalis nontollit vt obligatiōeꝫnaturalem. vt ar..de leg. ag. tu. §. fi.n Ex legibus. nequis ꝯueniatur niſicoraꝫ ſuo iudice. vtC. de exceptꝭ. l. fi.o Obtinent. vt ſena. conſul. vt.. ti. j.in prin. ſic̄ eſt excep.mace. et vell̓. vt. ff.ad maced̓. et vell̓.totū ti.p Iuriſditione. vt.. de dolo malo et metus cauſa. vt. ff.de excep. doli per totū. item pacti. vt. ff. de pac. iuriſgen. §.q Agētibꝰ .i. ſine p̄finitione tꝑis. vt. ff. de doli p̄tor ait.excep. l. pure. §. fi lita tn̄ ſi ante ſnīam opponant̉. vt. C. ſentē.reſcin. poſ. lperemptorias niſi in .vij. caſibus in quibusetiaꝫ opponi poſſunt poſt ſnīam vt ratione etatis. vt. C. e. l.d̓r.. ff. de mino. l. minor. xxv. annis omiſſa. (itē miles. vt. C.de iur. et fac̄. igno. l. j. item in maced̓. et vell̓. vt. ff. ad mace.l. tam et ſi. item in donatore qui opponit vt conueniatur inquantum facere poteſt. etiam poſt ſententiam. vt. ff. de re iudi. l. nēſennius. §. fi(item exceptio falſi procuratoris. vt. C.de procuratꝭ. l. licet ſecus in ratione perſone procuratorisopponatur exceptio. vt quia miles vel mulier. quia talis exceptio dilatoria eſt. vt.. eo. §. pretorio. iteꝫ vbicunqꝫ dicerētnullum fuiſſe iudicium. vt qꝛ ſit venalis ſententia vel falſis