De exceptioni.XCVII

riaꝝ dāni iniurieᵇ ſꝫᵉ heredibꝰhmōi actōes cōpetūt. nec denegant̉ excepta iniuriaꝝ actione ⁊ ſi qua alia ſil̓is inueniat̉¶ Aliqn̄ᵍ tn̄ etiā ex cōtractuactio ꝯtra heredē nō cōpetit.veluti cū teſtator doloſe verſatꝰ ſit in depoſito ⁊ ad heredē eiꝰ nihil ex eo dolo ꝑuenit.Penales aūt actiones quasſupra diximꝰˣ ſi ab ipſis principalibꝰ ꝑſonis fuerint ꝯteſtateˡ ⁊ heredibꝰ dāturº. et ꝯtraheredes tranſeūtⁿ. Supereſtᶜvt admoneamꝰ ꝙ ſi ante rē iudicatam is cū quo actū eſt ſatiſfaciat actori officio iudiciscōuenit eū abſoluereᵖ licet inea cauſa fuiſſet iudicij accipiēdi tꝑe vt damnari debeat. Et

hoc ē qd̓ vulgo ante dicebat̉oīa iudicia abſolutoria eſſe.De exceptionibus.Equit̉ vt de exceptios Inibꝰ diſpiciamꝰ Conꝑateʳ aūt ſūt exceptiones defendēdoꝝ eoꝝ gr̄a cuꝫqͥbꝰ agit̉. Sepe enī accidit/ vtlicet ip̄a ꝑſecutio qua actor experitur iuſta ſit: tn̄ iniqua ſitaduerſus eū cū quo agit̉ (erbi gr̄a ſi metu coactꝰ. aut doloinductusᵛ aut errore lapſus.ſtipulantiˣ ticio. promiſiſti qd̓nō debueras ꝓmittere palamē iure ciuili te obligatum eſſe⁊ actio qua intenditur dare teoportere efficaxᶻ ē. ſꝫ iniquumeſt te ꝯdēnari: ideoqꝫ dat̉ tibiexceptio ꝙ metꝰª cā: aut doli

de accu. ex iudicioꝝ in fi. Itē niſi aliquid ad heredē peruenerit. tunc enī tenet̉. vt. ff. de calū. in heredē. et. ff. qd̓ metus cāvideamꝰ. in duobus tn̄ caſibus eſt ꝯͣ. vt in actiōe vi bo. rap.q̄ non dat̉ in heredē. lꝫ ad heredē aliqͥd ꝑuenerit. ſed furtiuadat̉ ꝯditio. vt. ff. vi bo. rap. l. ij. §. fi. Itē in interdicto vnd̓ viqd̓ in heredē nō dat̉ſꝫ in factuꝫ actio. vtff. de vi et vi ar. l. ij..§. fi. Accurſius.b ¶ Iniurie .i. legisaquilie actio.c ¶ Sꝫ heredibꝰ .i.d̓ heredibꝰ eoꝝ quipaſſi ſunt hec maleficia.d ¶ Actiones. namhec n̄ dat̉ heredi niſi lis ꝯteſtetur.e ¶ Actione. hoc iōqꝛ n̄ eſt in bonis noſtris ante litis ꝯteſt.vt. ff. de iniur. l. iniuriarū. §. iij. in prin. ⁊l. iter eſt. Et eſt aliaratio qꝛ nihil mihi d̓pr̄imonio abeſt. necreo adeſt. vt. ff. decol̓. bo. cum emancipati. §. cmancipatꝰ.ſunt et alie ſil̓es eivt ſubijcit. in quibnec actori aliqͥd depr̄imonio abeſt necreo aliqͥd adeſt. vn̄ idē iuris eſt qd̓ ⁊ in iſta vt eſt actio in ſcm̄que dat̉ ꝯͣ libertū vocantē patronū in ius ſine venia. vt. l. aureis vel filia vocante patrē. vt. jͣ. de pena. te. li. §. fi. et. ff. de inius vo. l. pe. Ite in popularibꝰ actionibꝰ vt ſi qͥs habeat poſitū vel ſuſpenſū. vt. ff. de his qui deie. l. ſi vero. §. que auteꝫQuidā dicunt idē de actione in factū de calūniatoribꝰ. vt. ff.de calū. l. hec actio. ſꝫ certe ibi alia ratio. qꝛ habet ꝯditioneꝫob tur. cām vt ibi d̓r. Itē qꝛ abeſt ibi aliquid actori et adeſtaliquid reo vnde nō eſt ſimilis ſupradictis.f ¶ Inueniatur. hic ꝯtinuat̉ illi. §. qui eſt. jͣ. penales.g ¶ Aliqn̄ actio .i. actio de dolo nata ꝓpter dolū adhibituꝫin ꝯhendo. nā ſi dedit dolus cām ꝯͣctui. nō agitur actione exeo ꝯͣctu. cū nullus ſit. ſed de dolo vt hic. ⁊. ff. de dolo. l. eleganter in prin. ſi enī eſſet incidens ageret̉ actione ex eo ꝯͣctuvt purgaret̉ dolus. vt. ff. de ac. et ob. l. ex ꝯͣctibus. et. ff. deac. em̄. l. iul̓. §. ſi venditor. ⁊ daret̉ in heredes. vt. ff. de ac. etobli. l. ex ꝯͣctibus. vel pone caſum ꝙ dolus fuit incidens velſuꝑueniens ⁊ remaneret ꝯͣctus. et nō agitur ꝯtra heredē niſi ꝑuenerit aliqͥd ad eū. vt in actione depoſiti que dat̉ in duplū ꝯtra cū qui dolū ꝯmiſit in depoſito cauſa tumultus velincendij vel rui. vel naū. ſed in heredē nō datur in dupluꝫ exdolo defuncti. licet in ſimplū det̉. vt. ff. d̓poſiti. l. j. §. j. Iteꝫqualis eſt actio in factū que datur ꝯtra agrimenſorē. nō aūtꝯtra heredē eius. vt. ff. ſi menſor fal. mo. di. l. iij. §. pe. Idemin actione ex ſtipulatu iudicio ſiſti in eo qui erat ꝯuentus iniure. vt. ff. ſi quis cau. ſi eum. §. qui iniuriaꝝ. Itē in actionetributoria. vt. ff. de tribu. l. illud. §. fi. ⁊ de his caſibus loquitur hic. §. alias aūt ex ꝯͣctu agitur contra heredem etiam dedolo defuncti regulariter. vt. ff. de act. et obli. l. ex ꝯͣctibus.⁊. l. ex depoſiti. qͥ ſunt huic ꝯͣrie et hanc ſpecialitatē denotathec lr̄a cum dicit. aliquando tamen ⁊cͣ.h ¶ Doloſe. dolo dante cām contractui. vel dic incidenti vl̓ſuperuenienti vt modo diximus.i ¶ Ad heredē. ſꝫ ſi ſuꝑueniſſet actio in factū perpetuo ꝯtraheredem ⁊ ꝯtra defunctū daret̉. vt. ff. de dolo. l. itaqꝫ ſed de

dolo olim. jͣ. annum vtilem hodie. ſcꝫ biennium continuū datur. vt. C. de dolo. l. fi.k ¶ Diximus. vt. sͣ. e. §. non autem.l ¶ Conteſtate. immo vt detur heredi ſola p̄paratio ſufficit.vt. ff. de inoffi. teſt. poſthumus. §. fi. Io. vel ſine p̄parationedatur querela heredi. Accurſius.m ¶ Dantur. niſi induobꝰ caſibus. primus cum agitur adoperas ꝯtra libertūet moritur patronꝰextraneo herede relicto ad quē nō tranſeunt oꝑe etiam lit.conteſt. vt. sͣ. de operis. lib. l. operarū iudicio. ſecūdus in patre repetente doteꝫfilie q̄ a viro diuerterat et decedat pater extraneo herederelicto etiam lite cōte. non tranſit. vt. C.de rei vxo. ac. §. videamus.n ¶ Tranſeunt. niſiin duobus caſibusprimus in actione de dolo. vt. C. de dolo. l. fi. ſecūdus in retractione alicuius in ẜuituteꝫ vel libertatem. qui per colluſtionem pronunciatus fuerat ingenuus. vt. ff. ne d̓ ſtatu derū.l. j. §. ſed interdum.o ¶ Supereſt. hec de vita et trāſitū actionū dicta ſcd̓m ꝙ inrubrica ꝓmiſit dicta ſunt. nūc de iudicis officio. d. qd̓ cumexponere debeat iā pauca vt modicū reſpiret deliberat. naꝫconceptū ẜmonem quis retinere poteſt.p ¶ Abſoluere .ſ. ab obẜuatione iudicij. nā principalis cauſa eſt ſublata ſolutione. vt. sͣ. qui. mo. tol. ob. in prin.¶ De exceptionbus. Rubrica.Equitur (quia exceptio vicem tenet actionis. vt. ff.gDde excep. l. j. iō poſt actiones ponit excep Et quiade armis actorum vidimus/ et de reoꝝ armis vidēdum eſt hoc dicit vt ſequitur.r ¶ Comparate. alias inuente.g ¶ Eorum .i. reorū. naꝫ ipſi ſunt cū quibus agitur. vt. ff. deiuręiuran. l. iij. in prin. §. eum. Accur.t ¶ Iuſta. ſit prima facie.v ¶ Inductus. hoc in ſtricti iure iudicijs in bo. fi. autem iudicijs ipſo iure non tenet contractus. vt. ff. de dolo et elegāter. in prin.x ¶ Stipulanti. crederes te debere cū non deberes. vt hicet. ff. de excep. doli. l. ij. §. contra te.y ¶ Obligatū eſſe .ſ. inſpecto iuris rigore/ de equitate obligatus non eſt. vt. ff. de ver. ob. l. obligatus eſt. §. obligatumet. ff. de ꝟ. ſig. l. ſi creditor. que ſunt ꝯtra.z ¶ Efficax eſt .ſ. in ſui ſubſtantia. nā ciuiliter et naturaliter ēobligatus et pure. ſꝫ non efficax quantū ad opem exactioniſ(vel dic efficax eſt inſpecto genere. nā prima facie ꝯdemnandus videtur. ſed inſpecta qualitate qꝛ ſit dolo facta. vel metu/ vel ſimili cauſa impediatur eſt inefficax/ et ita expone inſequentibus caſibus.a ¶ Metus cauſa. hoc quando metu fuit compulſus.b ¶ Aut doli. hoc quando inductus fuit per dolum.

nn ij