De actioni.LXXXVIII
aut quadrupli rei recipiendenoīe fures etiā hac actōe teneant̉ ſiª apꝑet eos dare oꝑtereqͣꝫuis ſit aduerſꝰ eos etiā hecin rē actio ꝑ quā rē ſuā qͥs eēpetit. ¶ Appellamꝰ āt ī rē qͦdē actōes vēdicatōes. In ꝑſonā vero actōes quibꝰº dareaut facere oꝑtere intendit̉. ſcꝫꝯditōesᵉ Cōdicere em̄ eſt denūciareʳ priſca līgua. Nūc vero abuſiueᵍ dicimꝰ ꝯditōeꝫ actōem ī ꝑſonā eē. qua actor ītēdit dari ſibi oꝑtere. Nullaem̄ hoc tꝑe quo priꝰ fiebat. eonoīe denūciatō fit. ¶ Seq̄nsilla diuiſio eſt ꝙ q̄dā actōnesrei ꝑſeq̄nde gr̄a cōꝑateʳ ſunt q̄-
dam pene ꝑſeq̄nde. quedammixteᵏ ſunt. ¶ Rei ꝑſequēdecauſa cōꝑate ſunt oēs in remactiones ¶ Eaꝝ vero omniūactionū que in ꝑſonā ſūt hedē q̄ ex ꝯtractu naſcunt̉ fereoēs rei ꝑſeq̄nde cā cōꝑate vident̉ veluti qͥbꝰ mutuā pecuniā. vel in ſtipulatū deductaꝫpetitⁿ actor. Item cōmodati.depoſiti. mādati pro ſocio exempto. vēdito. locato. cōducto ¶ Plane ſi depoſiti agit̉eo noīe ꝙ tumultꝰ incēdij. ruine. naufragij cauſa depoſituꝫſit. in duplū actōem p̄tor reddit ſi modo cū ipſo apud quēdepoſitum ſit. aut cum here-
tollit̉ ꝑ aliā. dic ꝙ ſic. vt. ff. d̓ ꝯdi. fur. ſi ꝓ fure. §. furti.a ¶ Si apparet .i. qꝛ apparet eos. ⁊cͣ. idē d̓r de actōne ī ꝑſonā. Sed videt̉ hͦ ſtare nō poſſe. nā certū eſt eū qui agit dn̄mfuiſſe. gͦ ⁊ nūc eſt. qꝛ ſine facto ſuo dn̄iuꝫ ab eo diſcedere nōpotuit. vt. ff. de reg. iur. l. id. qd̓ nr̄m. ⁊. C. de ꝓba. l. ſiue poſſidētis. gͦ nō pōt agere vt ſibi det̉ qd̓ eſtſuū. ⁊ tn̄ hic dicit ꝙſic. Sꝫ dic relatōemeſſe faciendaꝫ ad genus nō ad ſpēꝫ. q. d.ea actōe ꝑ quā aliasagit̉ ad danduꝫ .ſ. ꝑſonali ſꝫ h̓ nō ad dādū intendit̉. ⁊ ita eſtmirabile ꝙ rē meaꝫꝑ ꝑſonalē actōeꝫ peto reſtitui. al̓s ꝯͣ. vtff. vſufru. quemadmodū ca. l. fi. ⁊. ff. deꝯdi. īde. l. ſi vrbanaſꝫ eſt ſpēale vt h̓ dicit̉. vel agi etiam addandū .ſ. poſſeſſiōeꝫdandā quā amiſerāꝑ furtū. vt. ff. d̓ acqͥpoſ. l. rē qͥ a nobis. ⁊ff. de ꝯdi. tritica. l. ij.b ¶ In rē. actōes .i.rei vēdicatiōes queꝓ dn̄io iure ciuili vl̓gentiū q̄ſito intēdūt̉. vt. ff. d̓ rei ven. l. in rē. Itē no. ꝙ h̓. §. locū habet in qͦlibet malefidei poſſeſſore aliene rei nō ſolū ī fure. vt. sͣ. de reꝝ di. §. ſi cū. ⁊ lff. de ꝯdi. triti. l. j. in fi. ⁊. l. ij. ī pͥn.Interdū etiā ꝯͣ bonefidei poſſeſſorē dat̉ ꝯditio ratōe poſſeſſiōis. vt. ff. de ꝯdi. inde. l. indebiti. §. ſꝫ ſi nūmis. Sꝫ nūquidrē ſuā pōt qͥs etiā nō fure ꝑ ꝯdi. ſine cā repetere. vt. ff. d̓ ꝯdi.ſine cā. ꝑ totū. Rn̄. ẜm quoſdā ibi d̓r cōpetere actio ꝑſonal̓nō tn̄ tal̓ ꝑ quā intēdat̉. vt aliqͥd det̄̉. Alij dicūt ꝙ ſi alicubi īueniat̉ ꝯditio ſiue cā ꝓ ſua re cōpetere. de vtili negligēdū ē.c ¶ Uēdicatōes. ſiue reꝝ corꝑaliū d̓ qͥbꝰ dictū eſt. C. de reiuen. ꝑ totū. ⁊. ff. e. ꝑ totū. ſiue reꝝ incorꝑaliū. de quibꝰ vēdicatōibꝰ eſt. ff. ſi vſufru. pe. ꝑ totū. ⁊. ff. ſi ſerui. ven. ꝑ totū. ſiue ſint directe ſiue vtiles. iſte vēdicatōes. vt. ff. d̓ publi. pertotū. ⁊. ff. ſi ager vec. ꝑ totū.d ¶ Quibꝰ. iō dicit qͥbꝰ. qꝛ ſūt ⁊ alic qͥbꝰ nō intendimꝰ darefacere ſed reſtitui vt cōmodati actio ⁊ depoſiti ⁊ ſil̓es ⁊ iſtenō appellant̉ ꝯditōes in ſtricta ſignificatōe accepto vocabulo vt hic d̓r. Ul̓ dic in actōe cōmodati ⁊ depoſiti ⁊ ſil̓ibꝰ intendit̉ dari vel fieri .ſ. ip̄a detētatio rei quaſi ip̄m factū poſſit qͥs in ſtipulatōe deducere. vt. ff. de ꝟ. ob. l. vbi aūt nō. §.id qd̓ nō fieret niſi aliqͥd daret̉ cū ſue rei nulla eſſet ſtipulatio. ſꝫ aliene tm̄ vt. sͣ. de inuti. ſtipu. §. j.e ¶ Conditiones .ſ. appellamus.f ¶ Denūciare. dicūt qͥdā ꝙ qͥ volebāt aliū cōuenire pͥmo ſibi denūciare debebāt. vt ar. ff. de ſerui. vr. p̄di. l. qͥdā. Sꝫ hͦnō placet. qꝛ ex volūtate aut bonitate vel vrbanitate hoc fitnō neceſſitate. ſed dic ꝙ hec denūciatio fiebat ꝑ mgr̄atꝰ cuꝫactōes ꝯſtituebāt vel dabāt. vt. ff. de origꝭ. iur̄. l. ij. §. omniūqd̓ eſt hodie ſublatū. vt in fi. hꝰ. §. dicit̉. ⁊. C. d̓ fortu. l. j. ⁊. ij.g ¶ Abuſiue vero. abuſiue dicit̉ ꝯditio .i. actio in ꝑſonā. qꝛnō bene ꝯſonat nomē rei quā ſignat. qd̓ fieri dꝫ. vt. sͣ. de dona. §. eſt ⁊ alid̓. h ¶ Seq̄ns. hec eſt tertia diuiſio actionūin hͦ titulo. i ¶ Coꝑate .i. adinuente.k ¶ Mixte. ſed nōne quedā ſunt qͥ nullum hoꝝ habent vt ſiago ne qͥd fiat in loco ſacro vel ſancto. vel ſi factū eſt tollat̉.⁊ alie ſil̓es q̄ neqꝫ ad rē neqꝫ ad penā neqꝫ mixti ſc hn̄t. ſꝫ vl̓re reuerēt ā vel ad publicā vtilitatē dant̉. Rn̄. ſatꝭ ad rei ꝑ
ſecutōeꝫ ſcꝫ diuine rei vel publice ꝑtinet. cuiꝰ noīe agere videor. vl̓ etiā meo noīe cū cuiuſlibet interſit deū venerari. vtC. de hereti. l. iiij.l ¶ Actōes .ſ. q̄ decē ſūt. vt diximꝰ. sͣ. e. §. itē ſeruiana. Sedcerte videt̉ ꝙ ſunt oēs penales. nā in eis iurat̉ in litē. vt. ff. d̓rei ven. l. qui reſtituere. ⁊. ff. de in litē iuran. l. in actionibusSed dic ꝙ illud nōfit iure actionis ſedofficio iudicis. vt. jͣ.e. §. preterea. in fi. §.vnde non dicunt̉ penales. Alij tn̄ dicebant ꝙ ideo non dicebant̉ penales. qͥanon originaliter illd̓ſit qd̓ creſcat per ſacramentū in litē. ſedex ꝯtumacia. vt. ff.de in litē iuran. l. j. ⁊ideo magis attendebant qd̓ naturalitererat qͣꝫ qd̓ incidēterSed certe actio dipoſiti ī quattuor caſibus ab initō eſt reiꝑſecutoria. ⁊ tamenpenalis dicit̉ inſpecto ꝙ creſcit ex contumacia. vt. jͣ. proxi.⁊. jͣ. e. §. quadrupli. vnde primam rn̄ſionē approbo.m ¶ Fere. fere dicit propter actionē ex ſtipulatu ꝑ quaꝫ pena petitur nec inſpicitur ꝙ interſit. vt. sͣ. de inuti. ſtipu. §.alteri. ſcd̓m quoſdam quod eſt falſum. īmo propter actionēdepoſiti in quattuor caſibus. vt. jͣ. ſubijcit. Item ꝓpter actionem redibitoriam qui dat̉ in duplum aduerſus venditorēqui neqꝫ precium neqꝫ acceſſiones ſoluit. vt. ff. de redibi. l.redibitoria.n ¶ Petit actor. ad vtrunqꝫ autem .ſ. ad mutuum ⁊ ad eampecuniam que in ſtipulatu deducta eſt certi conditio daturvt. ff. ſi cert. pe. l. ſi quis certū. ⁊ sͣ. d̓ ꝟ. obli. in prin. ita ꝙ admutuum detur conditio ſpecialis de mutuo. vt. sͣ. qui mo.re contra. ob. in prin. ad pecuniam deductam in ſtipulatione detur conditio certi generalis. ſi certum ſit. vt. sͣ. de ver.obli. in prin.o ¶ Conducto. Sed nonne omnes iſte dantur ad intereſſe.etiam quod eſt extra rem. vt. ff. de ac. emp. l. j. in prin. ergopeto aliquid quod tibi non adeſt. ergo ſunt penales. Sꝫ dictribus modis dici actionem penalem. Primo illa que hincinde eſt penalis vt furti ⁊ ſimiles. qn̄ peto qd̓ mihi nō abeſt⁊ quod tibi non adeſt. Scd̓o quando eſt penalis ex partevna .ſ. ex parte rei tm̄ quod eſt vbicunqꝫ actoris intereſſe excedit id quod reo adeſt. in hac ſignificatōe actiones iſte dicuntur penales .ſ. ex empto ⁊ ſimiles. ⁊ etiam rei ven. quando in litem iuratur. ⁊ quod inſpecta ꝑſona tm̄ rei. penalesdicuntur ꝓbatur. ff. de eo ꝑ quem factum eſt. l. j. §. ſi plures⁊. l. fi. ⁊ sͣ. e. §. penales. Tertio dicitur penalis inſpecta ꝑſon actoris tm̄ vt ſi accepiſti ab aliquo aliquid vt me accuſares ꝑ calūniam. nam repeto. licet nihil mihi abſit a te .ſ. cuiadeſt. vt ꝓbatur. ff. de calum. l. generaliter. §. illud erit notandum.p ¶ In duplū .ſ. ſi reꝰ inficiet̉. vt. jͣ. e. §. ſed furti.q ¶ Dolo ipſius .ſ. heredis. ex dolo eniꝫ defuncti in ſimplūtm̄. vt. ff. depo. l. j. §. j. Et ratio quare in his caſibus datur īduplum. ⁊ alijs in ſimplum eſt quia h̓ ex neceſſitate depo-
m m