IDe actioni.LXXXVII.
velª parētē inº ius vocaſſꝫ cūᵗid n̄ īpetraſſꝫ Itēˢ aduerſꝰ cūqͥ vi exemerit eū qͥ in ius vocaret̉ cꝰ ue dolo aliꝰ exemerit ⁊ a
lias īnūerabilesᵉ p̄iudicialeſactōes ī rē eē vident̉ qͣles ſūtper qͦs q̄ritur an aliqͥs liber ſitan ẜuus vel libertus ſit vl̓ de
a ¶ Uel parentē. ⁊ hic accipe marē ⁊ feīaꝫ ⁊ vſqꝫ in infinitūvt etiā ſi adā viueret nō poſſet vocari ī ius ſine veniā. Iteꝫnō refert ſi ſūt legitī parētes l̓ naturales. vt. ff. d̓ in ius vo.l. iij. §. i. ⁊. ij. ⁊. iij. ⁊. l. parētes. ⁊. l. pr̄is. ⁊. l. adoptiui in pͥn.b ¶ In ius vocaſſꝫ .i. iure exꝑiēdi cā vocaſſꝫ. vt. ff. d̓ in iusvo. l. i. ⁊ l. hoc ⁊ hocſiue cā ſit ciuil̓ ſiuecrīal̓ vl̓ ml̓tomagisnā ⁊ tūc ēt cū venianō p̄t. qꝛ nō ꝯcedit̉.vt. ff. d̓ in ius vo. ſꝫ⁊ ſi. §. p̄tor ait. ⁊. ff.de accu. qͥ accātꝰ. infi. ⁊. l. hi. §. ij. Sꝫ qͥdſi ſolū libellū dedit. Rn̄. n̄ īcidit in hoc edictū. vt. ff. d̓ ī insvo. lib̓tꝰ. Itē qͥd ſi n̄ veniat vocatꝰ. Rn̄. ſꝑ incidit ſꝫ faciliremittit̉ hec pena qn̄ vocatꝰ n̄ veīt. vt. ff. d̓ in ius vo. qͣꝫuislꝫ qͥdā dicūt vocātē nullo cadere ī edcm̄ ſi vocatꝰ nō venitex pͥ. l. qͣꝫuis ⁊ hoc iō. qꝛ ꝟba cū effcū ſūt accipiēda vt. ff. neqͥs eū qͥ ī ius vo. ē. vi exi. l. p. §. docere. ſꝫ p̄ma ſnīa verior ēvt qꝛ in. d. l. qͣꝫuis. n̄ dic̄ ꝙ nō īcidat in edcm̄ niſi cā cognita.Itē nūqͥd heres p̄t vocare in ius ſine venia. ⁊ certe ſi exͣueꝰeſt p̄t. vt. ff. de obſe. p̄ſtā. li. l. heres. filiꝰ nō p̄t vocare ī iusſine veniā. ſꝫ qͣre ſecꝰ ī herede lib̓ti ⁊ ī herede pr̄oni. Rn̄. īpͥmo odiū ꝟſat̉ qd̓ dꝫ reſtrīgi. ī ſcd̓o fauor qͥ dꝫ ꝓrogari.vt. ff. d̓ li. ⁊ poſt. l. qͥdā. Itē ſi alt̓ agat tutorio noīe l̓ curatorio ar. ff. d̓ in ius vo. l. ī hac lege. §. f. ⁊. l. q̄ſitū. Rō. qꝛ nemīofficiū ſuū dꝫ eē dānoſū. vt. ff. quēad. teſt. aꝑ. l. ſi qͥs ex ſigc ¶ Cū id n̄ īpetraſſꝫ .i. n̄ petiſſet ⁊ nō accepiſ natoribꝰ.ſet. dꝫ .n. a p̄tore ſic petere. dn̄e ꝑmitte mihi vt poſſim ꝯueīre pr̄eꝫ vl̓ pr̄onū meū vt colligit̉. jͣ. de pe. te. liti. §. fi. ff. de inius vo. l. iij. §. i. Illud etiā q̄ro an hec poſtulatio venie dꝫ ſieri in ꝑſonis oīm qͥ in ius vocari n̄ pn̄t q̄ enūerant̉. ff. de inius vo. l. ij. ⁊ ſi nō fiat ꝙ cadat in penā. Quidā dicunt ꝙ ſicnos ꝙ nō. qꝛ hec pēa tm̄ in eū ſtacuit̉ qͥ incidit in edem̄. at ille ꝑſone in edcō nō ꝯtinent̉ qd̓ maxīe ꝓbat̉ ex hoc. §. Alitertn̄ puto eos puniēdos ꝓut placuerit iudici ad ſil̓itudinemiſtoꝝ. ſꝫ nūqͥd hec petitio hodie ē correcta vt qꝛ habent hodie liberti ius nataliū ⁊ regn̄atōis. vt ī aucͣ. ut lib. decē. §. icol. iij. Rn̄. n̄. qꝛ et ibi reẜuant̉ iura pr̄onis maxīe obſeqͥalia q̄ natura debent̉. ſuꝑiora qͣꝫtū ad lib̓tū plana ſūt. In filio diſtīgue. aut erat emācipatꝰ aūt ī ptāte. ſi emācipatuserat tūc hn̄t locū ſuꝑiora. ſi ꝟo ī ptāte tūc nec cū veniā necſine venia p̄t ꝯuenire pr̄eꝫ. vt. C. de ius voc. l. fi. ⁊. ff. de ac.et ob. l. actōes. niſi ꝓ caſtrēſi vl̓ qͣi taſtrēſi peculio. vt. ff. deiud. l. lis ⁊ tūc cū venia. vt. ff. de in ius vo. adoptiuū. §. i. ethoc cū agit ꝯͣ pr̄eꝫ. ſi aūt ꝯͣ exͣneū tūc ẜm vetera iura tm̄ qͥnqꝫ actōes filioſa. ꝯpetabāt. vt. ff. d̓ ac. ⁊ ob. l. filiuſfa. ⁊. l. i.factū actōes. Sꝫ hodie oēs veniētes ex aduēticia cā vt dixi. sͣ. ꝑ qͣs ꝑſo. no. acqͥ. §. i. Itē q̄ro qͥs iurabit de calumniacū filiuſfa. erit ī iuditio. Rn̄. ſi filiuſfa. petita venia pr̄eꝫ cōueīat iurabit filiꝰ ſi maior ē al̓s curator ei dabit̉ ad litē. vtī aucͣ. vt li. ma. ⁊ aui. §. i. ī fi. ſi āt ſit ī ptāte pr̄is ⁊ agat d̓ caſtrēſi vl̓ qͣi caſt. pecu. ⁊ tūc filiꝰ iurat cū pr̄fa. habeat̉. vt. ff.ad mace̓. l. ij. ſi ꝟo eēt mīor daret̉ curator liti nō ꝑſone cumſit in ptāte. vt. C. decu. fu. l. f. in prin. ⁊ de bo. q̄ li. l. fi. §. ſi ātꝓ pr̄e. ſi aūt ꝯͣ exͣncū agat filiꝰ ſi agat pr̄ eius noīe pr̄ iurat.vt. C. de iura. calu. l. ij. §. ꝙ obſeruari. Si filius forte patreabn̄te vl̓ ẜm veteres. l. in qͥnqꝫ caſibꝰ. vel ẜm nouas in omni aduēticia cā iurat filiꝰ cū ſuo noīe agat ⁊ maior eſt ſi mōpater in aduēticijs nō hꝫ vſumfructū al̓s pat̓ ageret ⁊ rn̄deret ⁊ iuraret. vt. C. d̓ bo. ma. l. i. in prin. vbi. ꝟo filiꝰ iurat lꝫpat̓ nō habeat vſumfructū dꝫ pat̓ ꝯſentire filio agenti ⁊ rn̄dēti. vt. C. de bo. quę li. l. ſi in prin.d ¶ Itē aduerſus eū .ſ. dat̉ actio in ſcm̄ penalis vt ecce cūvocarē ticiū in ius qͥ tenebat̉ mihi actiōe tꝑali ⁊ dū eſſet initiuere detinuiſti eū vi vel capiēdo eū ꝑ ꝑſonā. vel faciēdodolo vt aliꝰ eū detineret et tm̄ ꝙ dies actōis mec exiuit. te
neris .n. mihi qͣꝫti iurauero in litem. et ſic eſt actio penalisex ꝑte mea. quia vltra rei veritatem forte iurabo et ex parte tua. quia das nihil aliquid et tibi mihi adeſt. vt. ff. ne qͥscū qui in ius vo. vi ex. l. p. §. i. ſuꝑ hoc. §. i. q̄ro cuꝫ duo ſinttituli. vt. ff. ne quis eū qui in ius vo. vi ex. et alius ti. de eoꝑ quē factum erit d̓quo fit mētio in hoc.§. Rn̄. d̓ primo qͥainde oritur actio exvtraqꝫ ꝑte penalisvt dictū eſt. ſꝫ ex alio eſt penalis ex ꝑte rei tm̄ cū ad int̓eſſe actoris det̄. vt. ff.de eo ꝑ quē factū eſt. l. fi. i. rn̄. Itē primꝰ de quo fit mentiohic ꝯſuluit actori tm̄. vt pꝫ ex. l. ij. ⁊. iiij. §. eximere. At ſcd̓scōſulit vocato nō ſolū ſꝫ etiā vocāti. ut. ff. de eo ꝑ quē ſcm̄eſt. l. i. §. ſi reus. in fi. ⁊. l. f. i. rn̄. Itē primꝰ hꝫ locū qn̄ aliqͥsexemptꝰ eſt an̄ ſatiſdatiōꝫ et pꝰ in ius vocatōꝫ. ſꝫ ſcd̓s poſtſatiſdatōnes .ſ. factas iudicio ſiſti. ⁊ al̓s q̄ firmāt iudiciū. vtff. de p̄. ſti. l. i. in prin. Et pꝫ dr̄ia ex ordīe illoꝝ tituloꝝ. Iteꝫprimꝰ qn̄ vi emptꝰ ſit qͦs. At ſcd̓s etiā ſine vi. vt pꝫ ī. l. i. §.ſi dolo. de eo ꝑ quē fa. ē. et ne qͥs eū qͦ. l. i. ⁊. ij. in fi. Ul̓ ſatꝭdici p̄t ꝙ de vtroqꝫ hic loquit̉ ⁊ ꝙ lꝫ duo ſint illi ti. tn̄ d̓ vnoedcō ſunt. itē ⁊ ꝙ dicat̉ penal̓ actio etiā illa q̄ ex vna ꝑte tm̄eſt penal̓. Suꝑ hoc. §. ſcd̓o querit̉ nōne ꝑ ꝯuētōꝫ ſolā etiaꝫiur̄ veteri ꝑpetuabit̉ actio. vt. ff. d̓ ac. ⁊ ob. l. ꝯſtōibꝰ. n̄ ſolūꝑ noua iura vt. C. de p̄ſcrip. xxx. an. cū notiſſimi. ⁊. l. ſic̄. rn̄.hic n̄ ꝑ executorē ſꝫ ꝑ ſuā denūciatōꝫ eū ꝯuenerat. l̓ ꝟbū qͣſi poſitū ī. d. l. ꝯſtōibꝰ aſſertiue ponit̉ n̄ ſil̓itudinarie. ⁊ ẜmhoc hodie eſſꝫ correctū qd̓ hic d̓r. vl̓ dic ꝙ talis fuit ꝯuētioin illa. l. ꝯſtōibꝰ q̄ ꝓ li. ꝯte. hēbat̉. vt qꝛ actio erat tꝑalis etlibellꝰ fuit principi datꝰ. vt. C. qn̄ li. prin. da. li. cū fa. l. i. ⁊. ijvl̓ dic ẜm io. ꝙ leges veteres circa ꝑſonales actōes loquūtur. vbi n̄ ꝑpetuant̉ ꝑ executorē ſꝫ lex illa cū notiſſimi ⁊ lexcū in rē loquunt̉ in reali vn̄ adhuc etiā hodie nō corrigt̉ qd̓hic dicitur.e ¶ Innumerabiles. immo numerari poſſunt. ſed dicunturinnūerabiles qꝛ defacili nō pn̄t nūerari. vn̄ d̓r nō poſſe fieri cōmode qd̓ cū difficultate fieri p̄t. vt. ff. de ꝟbo. ſig. nepos ꝓculo. enūera ergo aliqͣs vt eſt actio in factū de calūniatoribꝰ de qͣ dicemꝰ. jͣ. e. §. qͣdrupli. itē actio ꝙ me. cā. iteꝫfurti manifeſti. itē ſerui corrupti in duplū. de qͥbus dicem.jͣ. e. §. oēs aūt actōes. Sūt et alie in factū vt de effuſis ⁊ deeiectis ⁊ de appenſis. vt. ff. de his qͥ dcie. vel. f. l. ſi vero. §p̄tor. Et alie multe ſunt qͣs enumerari nō expedit.f ¶ Preiudiciales. ꝓ conſtanti ponit ꝙ he p̄torie ſunt cumin tractu p̄toriarum ponuntur et ſunt in rem quia res petitur et vendicatur. Unde queritur quare nō poſuit inter reales p̄torias. Rn̄. qꝛ quedaꝫ de eis eſt ciuilis vnde eius occaſione et de ceteris hic dicere reẜuauit. Et ſunt tres. Prima eſt per quā queritur an aliquis ſit liber. ſubau. vel ſeruus. Scd̓a an aliqͥs ſit libertus ſubau. vel ingenuus. Tertia eſt de partu agnoſcendo ꝑ quam queritur an quis ſit filius vel non vt omnia conſequatur que filius a patre conſe qͥ debet. alias agit̉ de partu agnoſcendo ꝓpter alimenta tm̄. ⁊ tunc filiationi non p̄iudicat̉ qꝛ ſummatim queriturvt. ff. de li. ag. l. i. §. iul̓. ⁊. l. ſi quis all. §. ſi vel parens. ⁊. ff. d̓his qui ſunt ſui vel alie. iur. l. ſi iudex. licet videatur contrade or. cognoſ. l. ij. §. fi. Sed dic vt ibi. Sed dicunt quidamet male ꝙ tantū due ſunt et de duabus primis faciunt vnāhoc modo. an aliquis liber .i. ingenuus vel libertus et hivnam faciunt. aliam vero de partu agnoſcendo non mutant. ſed prima opinio verior eſt. cū ſit cōmodius ſingulascauſas ſingl̓is appellatōibꝰ diſtīgui. vt. sͣ. qͥbꝰ modis teſ.infir. §. alio aūt mō. itē qꝛ poſtea dicit cetere ꝟo ⁊cͣ. ⁊ ita loquit̉ de pluribꝰ excepta vna. item qͣre dicunt̉ p̄iudiciales.Rn̄. ẜm Azo. ⁊ Guil. iō qꝛ in modū exceptōnis ꝓponūt̉ et