apud iudicesq arbitroſueʳ dequacunqꝫ re q̄rit̉. ſūma diuiſio ī duo gn̄a d̓ducit̉. aut enī īrē ſūt aūt ī ꝑſonā. Nāqꝫ agitvnuſqͥſqꝫ aūt cū eo qͥ ei obligatꝰ ē l̓ ex ꝯtractu l̓ ex maleficio.quo cāu ꝓdite actōes ſūt in ꝑſonā ꝑ quas actor intēdit aduerſariū ei dareˣ autʸ facere oportere ⁊ alijs qͥbuſdā mōisAut cū eo agit qͥ nullo iure ei
obligatꝰ ē mouet tn̄ alicui dealiqua re ꝯtrouerſiā. Quo caſu prodite actiones in rē ſunt:veluti ſi rem corporaleꝫ poſſideatʸ quis: quā titiꝰ ſuā eſſe aſfirmet. poſſeſſor aūt dominuꝫſe eſſe dicatꝰ. Nam ſi titius ſuam eſſe intendat: in rem actio eſt. Eque ſi agat ius ſibieſſe in fundo forte vel edibusvtendiˢ fruendi: vel per fun-
tutio minoꝝ petit̉. vt. ff. e. l. actōes. ꝟbo. vl̓ ponūt̉ hec ꝟbaad dr̄iaꝫ crīaliū actionū ꝑ qͣs n̄ ꝓſequor mihi d̓bitū ſꝫ vindictā ⁊ ẜm hoc realē actōeꝫ dicas diffiniri hic. lꝫ enī non ſitobligatꝰ qͥ real̓r tenet̉ vt. jͣ. e. §. ibi aūt cū eo q̄ nullā ⁊cͣ. verūē ꝑſonal̓r. groſſe tn̄ pōt dici ꝙ ſit real̓r obligatꝰ ⁊ fac̄ ꝓ hocvt etiam realis hicdiffiniat̉. quia ꝟhūdebere. et actionemin rē ⁊ ad actionē inꝑſonam refertur. vtff. de ꝟbo. ſi. l. pecunie. §. fi. itē fa. qd̓ eſtī diffinitione ꝟbumꝑſeqn̄di qd̓ ē cōe tāad realeꝫ qͣꝫ ad ꝑſonaleꝫ actionē. vt. ff.e. l. actio in ꝑſonamitē fa. jͣ. e. §. i. in prin.vbi actio real̓ ſpecies eſt actōnis. ſic ꝑſonalis. et ita largeaccipias hoc verbūdebet̉. ſꝫ in ſtricta ſignificatōe ꝟbi hꝰ debere tm̄ alienū ⁊ n̄meū mihi debet̉ vn̄ ꝑſonal̓ obligatio tm̄ diffiniri vr̄. vt. jͣ. e..§. ſic itaqꝫ. ⁊ sͣ. dele. §. ſꝫ ſi rē. ſꝫ certe qn̄qꝫ ago etiam ad idqd̓ n̄ mihi debet̉. vt. C. d̓ pac. l. ſi. pacto quo penā. nā ibi n̄ago ad id qd̓ ē d̓bitū. ſꝫ ad id qd̓ ex nudo pacto ꝯueīt. ſꝫ certe illd̓ natural̓r erat debitū qd̓ nudo pacto debeat̉. vt. ff. d̓fideiuſ. l. fideiuſſor. vl̓ n̄ agit̉ ibi ad id qd̓ nudo pacto debet̉ſed ad id qd̓ vere debet̉. ſꝫ p̄textu eiꝰ ꝯſequit̉ etiā qd̓ nudopacto debet̉. vt. ff. de ꝟ. ſi. ſi cui. itē oppono de ppl̓aribꝰ actōibꝰ. nā in eis n̄ d̓r debitū ⁊ tn̄ petit̉. vt. ff. d̓ popu. ac. l. pe.ſꝫ nō ob. ꝙ ſaltē pꝰ litis. ꝯte. debet̉. vl̓ dic qꝛ ⁊ ſibi debitumꝓſequit̉. nā cū toti ppl̓o ſit debitū. ergo ⁊ ſibi. itē oppono īactiōe īiuriarū. qꝛ n̄ d̓r eſſe ī bonis. vt. ff. de īiu. l. iniuriarūitē nō ad debitū ſꝫ ad vindictā cōpetit. vt. ff. de col̓. bo. l. ij..§. emācipatꝰ. et tn̄ ē actio. Rn̄. nō ē in bonis vt trāſeat adheredes. vt. ff. ad. l. fal. l. penal̓. itē licet det̉ ad vindictā. tn̄p̄t deberi mihi ꝓpter id qd̓ ē in eſtimatione vindicte vel inalterā vindictā. itē opponit̉ de here. peti. itē de actione depecul. nā in his agit̉ etiā anteqͣꝫ ſit penes poſſeſſorē. vl̓ an̄qͣꝫſit in peculio. vt. ff. de peti. here. l. iiij. et. l. ſi quo. ⁊. ff. de pecul. l. quēſitū in prin. ⁊. ff. de lib. le. l. ſi qͥs reū. §. idē. ſꝫ dic̄ eſſe ſub audiēdū hic vel debebit̉. vl̓ dic ꝙ qn̄ fuit actio ꝓpoſita .ſ. efficax tm̄ ꝓ eo qd̓ tūc erat penes poſſeſſorē vl̓ in peculio. et poſtea cū agebat̉ eatenꝰ ⁊ actionis efficacia creſcebat cū vniuerſal̓ vel in aliquo vniuerſo fuit petitio. vt. ff. d̓iudi. l. ſolemꝰ. itē opponit̉ de actōibꝰ qͣs intendūt aliqui ꝓalijs vt ꝓcurator et tutor et p̄latus et ſil̓es. nā agunt et tn̄nō ſibi debitū petūt. ſed dic ꝙ qͣſi dn̄i ſunt. vt. ff. ꝓ emptore. l. qui fundū. §. ſi tutor. vel ſic ſibi .i. ei cui actio competitdebet̉ que intendit̉ vel ſubaudit̉ ꝙ ſibi debet̉ vel ei cuiusnoīe agit̉ huius alternatiue ſcd̓a pars eſt vera.p ¶ Inter aliquos. vr̄ innuere ꝙ alie actiones ſunt q̄ coraꝫalijs iudicibꝰ ꝓponunt̉. ſed nō eſt verū.q ¶ Iudicet. ordinarios vl̓ delegatos. r ¶ Arbitros .ſ.cōpromiſſarios. nā ⁊ apd̓ eos actōes ꝓponēde ſunt. vt hicet. ff. de arbi. l. i. Eſt etiā libellus offerēdus. vt. C. de arbi. l.cū ante. §. lꝫ circa fi. ſꝫ ꝯͣ ẜm Pla. C. de ep̄i. et cle. aucͣ. general̓r. ad qd̓ rn̄. qꝛ ibi nō de libelli oblatiōe loquit̉. ſed de remiſſione cautōis q̄ ꝯſenſu ꝑtiū fieri p̄t. ff. de ſer. l. i. i. rn̄.ſ ¶ De qͣcūqꝫ. generalit̓ accipe verbū rei. vt. ff. ſi cer. pe. l. i. īfi. nā ꝓ corporalibꝰ et incor. ꝯpetūt actōes. vt. jͣ. e. §. ꝓxi. ⁊.§. ij. ⁊. ff. ſi ſer. vendi. l. ij. in prin. s ¶ Sumina .i. primaquo ad tractatū. l̓ ſūma .i. breuis. breuior enī eſſe nō pōt qͣꝫbimēbris ſicut iſta ē. ſꝫ opponit̉. jͣ. c. §. q̄dam. Rn̄. qꝛ et illeſunt reales qn̄ ad res agitur. Itē in ꝑſonaꝫ qn̄ ad ꝑſonalesp̄ſtationes agitur. īmo etiā ſi ſil̓ agatur. nō tn̄ egredit̉ hanc
actionē. al̓s diuiſionē. cū ſit in rem et in ꝑſonā. niſi enī ſic exponerent̉ iam multe inuenirent̉ breuiores. vt. jͣ. e. §. alie. et.§. actionū. et alie quedā diuiſiones q̄ bimēbres vel breuiores inuenirentur.t ¶ Aut in rem ſūt. iō in rem dicunt̉. qꝛ rem ꝯcomittant̉. ff.de pub. l. imꝑatoreſet in ꝑſonā. qꝛ a ꝑſona nō recedūt obligati vel heredis eiꝰcuius eadē eſt ꝑſona vt. ff. e. l. actionūgn̄a. §. i. ⁊. ij. ⁊ ī auc̄de iureiu. amo. pre.in prin. col. v.v ¶ Aut. hic reſpicit aliud aut qd̓ eſt..jͣ. aut cum eo. ⁊cͣ.v ¶ Per quas. ſcꝫꝑſonales actiones.x ¶ Dare. cuꝫ datioeſt in obligatiōe. vtff. de ꝟbo. ob. l. vbiaūt non. §. fi.y ¶ Aut facere oportere. cum factum ſit in obligatione. vtſi ꝓmiſiſti ſcribere libruꝫ quod petitur act. ex ſtipulatu. vtsͣ. de ꝟbo. ob. in prin.z ¶ Modis .i. qͣſi ex ꝯͣctu. et ex quaſi maleficō. nec enim dehis ſupͣ dixerat qd̓ reprobatur. qꝛ ex quo dixit de his queſunt ex ꝯͣctu vel ex maleficio. ꝑ conſequēs de his q̄ ſunt exquaſi cōtractu. et ex qͣſi delicto. vt. sͣ. d̓ ob. que ex quaſi ꝯͣc.in prin. ⁊ sͣ. ti. in prin. Uel dic oīa iſta ſupra eſſe ꝯp̄henſa. ſꝫſunt ſupradicta intelligenda vbi p̄ciſe agebatur ad danduꝫvel faciendū. hic aūt quando non p̄ciſe ſed ſubalternationevt hoc aūt illud ſed hoc reprobatur qꝛ nō ſupra dixit ꝙ preciſe quid fieret. Dic ergo hic de condi. furtiua loqui que eſtꝑſonalis. nō tn̄ ex ꝯtrac. vel quaſi vel ex maleficio vel quaſi. ſed ex varijs figuris cauſaꝝ oritur. vt. ff. de ac. ⁊ ob. l. i. īprin. Itē de interdictis oībus pōt dici ꝙ oīa ſunt ꝑſonalia.vt. ff. de interdic. l. §. fi. nō tn̄ iure ordinario ſed extraordinario ſunt introducta. vn̄ nō ꝯtinentur ſub hac diuiſione exꝯͣct. vel qͣſi. vel ex maleficio. vel qͣſi ex delicto. tn̄ ꝓpter delictū qn̄qꝫ dant̉. vt in interdicto vn̄ vi p̄t videri. qn̄qꝫ n̄ vt īinterdicto ꝙ vi aut clā. qn̄qꝫ ꝯͣ eū qui nō fecit opꝰ. ſꝫ factumhꝫ dat̉. vt. ff. qd̓ vi aut clā. l. iij. §. ⁊ clā. ⁊. l. ꝯpetit. Et vt breuiter dicā ille tertiꝰ articulꝰ qvi d̓r. ff. e. l. i. in prin. ex varijſfiguris ⁊cͣ. eſt qd̓ hic d̓r. et in alijs quibuſdā ⁊cͣ. Acc.x ¶ Iure. nota hic ꝙ ille qui rē meā tenet non eſt mihi ideoobligatꝰ ſed rōne poſſeſſionis eū poſſum cōuenire. vt. C. d̓ali. iudi. mu. cā. fac. l. i. ſꝫ oppono teneris mihi ad rē reſtituendā ergo es obligatꝰ. Rn̄. non eſt veꝝ. qꝛ tenetur duobuſmodis accipit̉. nam ſi dicas teneris ideo qꝛ ex natura actōnis ſis mihi obligatꝰ falſum eſt. Si vero dicas teneris qͥaꝑ officium iudicis debet tibi neceſſitas imponi vt reſtituasverum eſt. vt. ff. de rei ven. qui reſtituere. et ſi hoc mō accipiatur. teneris. ergo es obligatus non ſequit̉y ¶ Poſſideat. Nota ī actione in rem ex parte actoris alterum duoꝝ debere interuenire .ſ. dominiū. vt. ff. de rei ven.l. in rem. et hic. vel quaſi dominiū vt in emphiteota. ſuperficiario. et in bonafidei emptore et ſimilibus. vt. jͣ. e. §. alie.⁊. ff. ſi ager vecti. vel emphi. l. i. §. fi. ⁊. l. ij. ⁊ iij. ⁊. ff. de ſuꝑficiebus. l. i. in fi. i. rn̄. et. §. quod ait. Item ex parte rei ſimiliter duorum alterum ſcꝫ poſſeſſio vel quaſi. vt qꝛ dolo deſierat poſſidere. vt hic. ⁊. ff. de interro. ac. qui ſeruum. §. iniurie. ⁊ de noxa electio. §. i.z ¶ Dicat. hoc non eſt neceſſe ꝓbare vel dicere. ſed ex volūtate dicit̉. vt. C. de eden. qꝛ accuſare. et de rei ven. l. fi. et. jͣ.de interdi. §. cōmodū.a ¶ Rem corporalem. bene rem dicit corporalem. quia in