Deactioni. LXXXIII.

buli de dolo aut furto qd̓ ī naͣui aut caupona aut ſtabulo factū erit quaſi exª maleficio teneri videt̉ ſi mō ip̄iꝰ nullū eſtmaleficiū ſꝫ alicuiꝰ eoꝝ quoꝝoꝑa nauē aut cauponā aūt ſtabuluꝫ exercet: cum enī neqꝫ exmaleficio neqꝫ ex cōtractu ſitaduerſꝰ eū ꝯſtituta hec actio.⁊ aliquatenꝰᵉ culpe reus ē quioꝑa maloꝝ hominū vtereturio quaſi ex maleficio teneri vi

det̉. ¶ In his aūt caſibꝰᵈ ī factū actio cōpetit queᵉ herediquidem datur. aduerſusᶠ heredē autem non cōpetit.De actionibusUꝑeſtꝰ vt de actōibꝰloquamur. Actō aūtnihil aliud eſtˣ qͣꝫˡ iusperſequendiᵐ in iudicio qd̓ſibi debet̉ᵇ. ¶ Omniuꝫ auteꝫactionū quibꝰ interᵖ aliquos

contrahi cū filio ꝑ ſnīam. vt. ff. de noxa. ac. l. etiā ſi condemnatus. vt. ff. de pecu. l. iij. §. idem ſcribit. Item exercitor qͥdſit. dic vt. jͣ. ꝙ cum eo. §. ij.a ¶ Ex maleficio .i. actione in factū in duplū vt. ff. nau. ca.ſta. l. fi. ⁊. ff. de fur. aduerſus. nau. cau. ſta. l. fi. Item eſt ⁊ alia in factuꝫ actio q̄eſt ex eo contractude recepto. vt. ff.nau. ca. l. i. in prin.b ¶ Ex contractu. l̓quaſi contractu.c ¶ Aliquatenꝰ culpe. fa. ff. ad. l. aqui.ſi ſeruus ſeruum. §ꝓculuſ. ⁊. ff. fur. aduer. nau. ca. ſta. l. i.§. penul.d ¶ Aut caſibus .ſ.ſupdictis oībuse ¶ Que heredi. patienti iniuriam. ſedī caſu d̓ ſuſpenſo nōdatur heredi. vt diximus. sͣ. e. §. ob hominē. Et nota hic dr̄iaꝫ inter actionē exmaleficio ⁊ quaſi. nā vbi eſt ex maleficio ſi plures ſunt quilibet inſolidū conuenit̉. ſed ſecus in hac actōne ex quaſi maleficio. vt. C. de condi. furti. l. i. ⁊. l. fi. §. ſi plures. item in actione ex maleficio vnus ſoluēdo non liberet aliuꝫ ſꝫ in hacſic. vt. ff. nau. ca. ſta. l. lꝫ. §. poſſumꝰ. item furti nō ꝯcedunt̉actōes ex maleficio. vt. ff. nau. ca. ſta. ſꝫ et ipſi. ſꝫ in actiōeex quaſi maleficō ꝯcedunt̉. vt dicto. §. poſſumus. datur etiam hec actio non ꝯceſſa. vt. ff. de his qui deie. vel effu. l. ſivero plures. §. cum aūt. item he generaliꝰ dantur heredibꝰactorū vt hic qͣꝫ ille que ſunt ex maleficio. vt. jͣ. de perpe. ettem. ac. §. ſed heredibus.f ¶ Aduerſus heredē. vt. ff. de iudi. l. iul. ait. ⁊. ff. nau. cau.g ¶ De actionibꝰ. ideo ponit in plurali. qꝛ ſta. l. fi. §. pe.plures actiones ſunt. vt. jͣ. e. ꝑ totuꝫ. Sꝫ cū ſint plures quare in ſingulari numero diffinit̉. vt. jͣ. e. §. i. Rn̄. lꝫ ſit numerus ſingl̓aris. tn̄ ponitur vt genuſ. vt in alijs diffinitionibꝰcōtingit vt ſub ſe oēs continet actiones. item quare non dixit de agendo. Rn̄. qꝛ illud eſt facti. hoc iuris.Upereſt. ſꝫ qͥd ſuper eſt. Rn̄. forma. vt. sͣ. d̓ iure na.§. fi. vel dic ꝙ ſuꝑ tractatū eſt de obligationibus qͣrum filie ſunt actiōes. vt. ff. de ꝓcu. l. lꝫ. §. ea obligatio. ⁊ sͣ. de ꝟ. ob. in prin. iō de filia poſt matrē ponit quaſi ordine ſucceſſorio.i ¶ Actio aūt nihil. nō ꝙ actio qn̄ ꝓ actu. ponit̉. vt ī aucͣ. denō alic. §. ſi minꝰ ī fi. ⁊. C. de ſacroſā. ec. auc̄. hoc ius porrectū. et de dona. int̓ vi. ⁊ vxo. l. iij. §. ſciendū. circa mediū. Qn̄qꝫ ꝓ accuſatiōe criminali. vt. C. qn̄ ciui. actio cri. preiu. l. i.Qn̄qꝫ ꝓ iure agēdi vel ꝑſequendi. vt hic et. ff. e. l. nihil. iteꝫnoͣ ꝙ illud qd̓ de actione hic d̓r voluit Pla. dicere de cā .ſ.ꝙ cā ſit actio. vt ſic̄ apd̓ dyaleticos d̓r argumentū qd̓ ex ꝓpoſitiōe aſſumptōne et ꝯcluſiōe ꝯſiſtit nō tm̄ concluſio. ſicapud legiſtas actio cā agendi d̓r. vt ſi dicā cōuenio te ad. xqꝛ vendi tibi equū ꝓ. x. ſit idē ac ſi dicerē ago ꝯtra te actione ex ven. Sed Azo. dicit ꝙ verū eſt aliud eſſe cām ⁊ aliudactionē. nā obligatio eſt cā ⁊ mr̄ actōis. vt. ff. de ꝓcu. l. licꝫ.§. ea obligatio. Sicut ergo alid̓ eſt obligatō ⁊ alid̓ ē actioſic aliud ē cā ⁊ aliud actio. itē qꝛ vēdidi eſt factū. ſed actio ēius. vt. ff. de cu. fu. l. cōſilio. §. fi. ⁊ hic. itē pōt eſſe ꝙ vendidi et nō cōpetit mihi actio. qꝛ mihi ſolutuꝫ eſt. vel qꝛ remiſivn̄ hec verba. qꝛ vēdidi nō ſunt actio. itē noīa certe actionū ſunt a iure inducta. ſcꝫ vt exēpto et ſil̓es. nec hoc eſt inductū vt cā ſit actio. ſi qͥs ergo hoc velit dicere nō pōt cumlex non dicat. vt. ff. de ſupel. le. labeo. in fi. Item ſi cā eſſetactio fruſtra diceret lex mutari actiōis nomē cū agitur dedolo patroni vel parentis vel ſimiliū ꝑſonarum. de quorū

dolo nō agitur ꝑ actionē de dolo. ſed per actionem in factūnaꝫ ad quid mutaret̉ nomen cū tamē cā maneret eadem cūeſſet ius in ſola cā. Conclude ergo et dic̄ ꝙ aliud eſt cā et aliud eſt actio. itē licet dixerim ꝙ noīa ſunt actionū exemptoet ſimiles. caue tibi qꝛ nō ſunt actiōes. ſed actionū nomina.ſicut hec dictio homo nō eſt homo. ſꝫſignificat hominē.k ¶ Aliud ē. ptꝫ ergo ꝙ olim alid̓ eraterat enī cōceptio ꝟborū formata a magiſtratibus. vt. ff. d̓origi. iuris. l. ij. §. d̓inde ex his. ⁊. §. omnium. vnde formula vulgaris dicebatur. vt. ff. de fur. l. ſiſeruus nauem. ſedhodie hec ſolēnitaseſt ſublata. vt. C. deformū. et īpe. l. i. etij. et etiam circa interdicta eſt ſublata hmōi ſolēnitas. vt. jͣ. d̓ interdic. §. fi. Sꝫque erat olim dr̄ia inter actōnē ⁊ interdicta. nā ⁊ interdictaerāt verboꝝ ꝯceptiōes. vt. jͣ. de interdic. in prin. Rn̄. vt dicemus ibi. At hodie nulla eſt dr̄ia inter interdicta ⁊ actōescū int̓dictū nihil alid̓ ſit qͣꝫ actio p̄toria. vt. jͣ. de īterdic. §. fi.l ¶ Quāuis .ſ. ciuile vbi actio eſt ciuil̓ vl̓ p̄toriū vbi actio p̄toria eſt. nā et ciuiles actiones et p̄torias dico hic diffiniriItem nota ꝙ actio eſt ius quo ꝑſequimur. ſed obligatio eſtius ꝓpter qd̓ ꝑſequimur. Et ſi queratur quid ſit iſtud iusvel naturale vel ciuile. vel pretorium vel gentium. Rn̄.qꝛ ciuile vel pretoriū vt modo diximus. nec facias magnāvim ibi. quia cum multas habeat ſignificationes hec dictōius. vt. ff. de iuſti. ⁊ iur. l. pe. ⁊ fi. hoc eſt etiam vnū de ſignificatis eius vt dicatur ius agēdi vel perſequendi. ſed prodeo ad cuius dr̄iam ponit̉ in diffinitione ius cum ſingulamēbra poſita in diffinitione iur̄. habeant ſuū miniſterium.Rn̄. ſcd̓m. M. ꝙ ad dr̄iam rerum corporaliuꝫ hic poniturvt det intelligere ꝙ actio ſit res incoporalis qd̓ verum eſt.vt. sͣ. de rebus corpo. et incorpo. §. i. vel melius dicas addifferentiam officij iudicis qd̓ non eſt actio. vt. ff. de mino.ꝙ ſi minor. §. fi. licet. M. dicat ꝙ officuꝫ iudicis eſt actio eteſt ꝓ eo qd̓ dicit lex in actione iniur. fieri eſtimationem iudicis officio. vt. sͣ. de iniur. §. pena autem. et. §. in fumma.Sed certe actio iniuriarum eſt accuſatio al̓s actio cui inheret officium iudicis. non tamen illud officium eſt actio ſedin facto potius hoc ꝯſiſtit. ius enī petendi per actionē mihi cōpetit. qd̓ ꝑ officium iudicis mitigatur. Sed qͥd petaꝫRn̄. ꝙ eſtimauero. nā debeo eſtimare lꝫ iudex poſſit refrenare. Eſt tn̄ quoddam alid̓ officiuꝫ qd̓ vicem ſuſtinet et obtinet actionis. vt dicemus. jͣ. e. §. p̄terca. in fi.m ¶ Perſequēdi. hoc d̓r ad dr̄iaꝫ exceptōnū q̄ dant̉ reis ꝑqͣs defendunt̉. ſicut enī actōes ſūt arma actoꝝ. ita exceptōnes ſunt arma reoꝝ. vt. ff. de excep. l. ij. in prī. §. illud.n ¶ In iudicio. hoc dicit ad dr̄iaꝫ eoꝝ q̄ fiūt etiā licite ⁊ extͣiudiciū nō tn̄ ſūt actōes vt ſi nocturnū l̓ diurnū furē vl̓ militē deſerentē miliciā qͥs capiat. vt. ff. ad. l. aquil̓. l. iiij. ⁊. C.qn̄ lꝫ vnicuiqꝫ ſine in. ſe vin. l. i. ⁊. ij. itē ⁊ ꝓpter debitoreꝫfugitiuū quē caꝑe poſſumꝰ. vt. ff. de his q̄ in frau. cre. l. aitp̄tor. §. ſi debitorē. lꝫ qͥdā exponāt. l. illā ibi ꝙ captꝰ fuit auctoritate iudicis. o ¶ Debet̉. hoc duobꝰ modis exponit̉ſcꝫ ad dr̄iaꝫ realis actionis ẜm Azo. et ita ſtricte accipiturhic diffinitio ꝓ perſonali actione tm̄ ſicut accipitur. ff. e. l.actio in p̄ſona. al̓s largiꝰ vt etiā realē ꝯtineat. nō tn̄ officiūiudicis vt. ff. e. l. actōnū. gn̄a. qn̄qꝫ largiſſime vt etiā iudiciſofficiuꝫ contineat illud .ſ. qd̓ eſt loco actionis et ꝑ qd̓ reſti-

Il iiij