mero eſt vulnerauerit ſiue eaꝫquadrupedē q̄ pecudū numero nō eſt. veluti canē: aut ferābeſtiaꝫ vulnerauerit aut occiderit. hoc capite tertio actioꝯſtituit̉: in ceterꝭ quoqꝫ omnibus aīalibꝰ. Itē in oībꝰ rebꝰque aīa carēt dānū ꝑ iniuriaꝫdatū hoc parte vendicatur. ſiquid enī vſtū: aut ruptū: autfractū fuerit: actio ex hoc capite cōſtituitur quanqͣꝫ ſola ruptiⁱ appellatio ī oēs iſtas cauſas poterit ſufficere. ¶ Ruptū enī intelligitur qd̓ quoquomō corruptū eſt. vn̄ nō ſolumfracta aut vſta ſꝫ etiā ſciſſa: etcolliſa ⁊ effuſa: et quoquomōꝑempta atqꝫ deteriora factahoc verbo ꝯtinent̉. Deniqꝫ reſponſū ē: ſi quis in alienū vinuꝫ aut oleū id miſcuerit quonaturalis boītas vini aut oleicorrūperet̉: ex hac ꝑte legꝭ aquilie eū teneri: Illudᵉ palaꝫeſt: ſicut ex primo capite ita d̓mū quiſqꝫ tenetur ſi dolo autculpa eiꝰ hō aūt quadrupesocciſus occiſaue fuerit: ita exhoc capite de dolo aut culpa⁊ decetero dāno quēqͣꝫ teneri. ex hoc tamē capite nō quāti in eo anno: ſed quāti in diebus. xxx. ꝓximis res fuerit:obligat̉ is qui dānū dederit.Atᵍ nec plurimi quidē verbūadijcit̉. ſed ſabino recte placuit ꝑinde habēdā eſtimationēac ſi etiā hac ꝑte plurimi verbum adiectū fuiſſet. Naꝫ ple

bē romanāʰ que aquilio tribunō interrogante hanc legeꝫ tulit ꝯtentam fuiſſe ꝙ prima ꝑte eo verbo vſe eſt. ¶ Ceteꝝplacuit ita demū directam exhac lege actionē eē ſi quis precipue corpore ſuo damnū dederit. ideoqꝫ in eū qui aliomodo dānū dederit vtilis actiones dari ſolent veluti ſi qͥs hominē alienū aut pecus ita incluſerit: vt fame necaret̉. autiumentū ita vehementer egerit: vt rūperet̉. aut pecus intātū exagitauerit vt precipitaretur. aut ſi quis alieno ſeruo ꝑſuaſerit vt arborē aſcenderet:vel in puteum deſcenderet. etiō aſcēdendo vel deſcendēdoaut mortuus aut aliqua ꝑte leſus erit. vtilis actio in eū datur. Sed ſiᵐ quis alienum ſeruū aut de ponte: aut de ripa:in flumē deiecerit et is ſuffocatus fuerit eo ꝙ proiecit corpore ſuo dānū dediſſe: non difficulter intelligi pōt: iōqꝫ ip̄alege aquilia tenet̉. Sed ſi noncorpore dānū fuerit datū. neqꝫ corpus leſum fuerit: ſꝫ aliomodo alicui dānū ꝯtingit cūn̄ ſufficit neqꝫ directa. neqꝫ vtilis aqͥlia placuit eū qͥ obnoxiꝰfuerit inº factū actōe teneri veluti ſiᵖ qͥs mīa ductꝰ alienū ẜuū ꝯpeditūª ſoluerit vt fuge̓tiniurijsEneraliterᵗ iniuria d̓rIs omne quod non iurefit. Specialit̓ alias cō

a ¶ Rupti. qd̓ verbum eſt legis tertij capitis.b ¶ Sufficere. ſed nō eſt nouum vt ſpecialiter quibuſdamenumeratis generaliter ſubijciat̉ ꝟbum in quo ſingula cōplectātur. vt. ff. e. ſi ẜuus ſeruum. §. inquit lex.c ¶ Illud. aut culpa etiam leuiſſima. vt. ff. e. in lege aquilial. leuiſſima. al̓ non.vt. sͣ. e. iniuria.d ¶ Ex hoc .ſ. tertōqd̓ eſt loco ſecūdi.e ODamno .i. damnō dato ī ceteris rebus.f ¶ Criginta .ſ. quare minus ſpatiuꝫ intertio capite qͣꝫ in pͥmo apponit̉. Rn̄.quia in primo grauius deliquit et ideograuiuſ punitur. vtff. de of. pre. l. diuet melius facit lex p̄cedens.g ¶ At nec. verbuꝫadijcit̉ .i. non eſt poſitum in hoc tertiocapite.h ¶ Romanam. ergo eſt plebiſcitū qd̓verū eſt. vt. ff. e. l. i.⁊ sͣ. de iure natu. §.plebiſcitum.l ¶ Prima parte. q̄enim ī prefatione dicuntur in contractibus repetita credūtur. vt. ff. de verb.obli. l. titia. §. idemi. rn̄. et. l. ꝙ ſic. et.ff. d̓ re. du. l. fi. ⁊. C.fami. her. l. quotiēset. ff. de condi. inſti.l. cum ſeruus. ⁊. ff.de act. emp. l. ſi venditor hominis. ⁊. flde contrahen. emp.qui fundum. et dele. iij. l. repetendis.⁊ de cōdi. et demō.l. auia. ⁊. l. libertis⁊. ff. dele. ij. latinuset. ff. de fun. inſtru.leg. l. iij. et. l. ſeie. §.gaio. et. ff. de pac.do. cum pater. ſedargumenta contraria ſunt. ff. de an. leg. l. ſemino. alias. ff. de adimen. le. l. ſcia.⁊. ff. de fideicō. l. fi. §. i. ⁊. ff. de here. inſti. l. ſabinꝰ. ſcd̓m Io.k ¶ Ceterum placuit. quia qui occaſionem damni dat damnum dediſſe videtur. vt. ff. e. l. qui occidit. §. in hac quoqꝫactione.l ¶ Actio datur. ſcꝫ. l. aqui. et nihilominus in factum. vt. ff.ē. l. ſi obſtetrix. §. fi.m ¶ Sed ſi quis. non difficulter. immo facile. vt. ff. c. l. quaactione in fi. quis hominem.n Aquilia .i. directa actione legis aquilie.o ¶ In factum actione .i. ſubſidiaria. quę in damnis datur

que lege aquilia non comprehenduntur vel non tenētur. vtff. e. ſi ſeruum. ⁊. §. fi. et videtur hec eſſe pretoria. vt. ff. depre. ver. l. actionum.p ¶ Si quis miſericordia. ſed ſi nō ductus miſericordia datur furti. vt. ff. de dolo. l. et leganter. §. idem labeo.q ¶ Compeditum. ēenim dolo ꝓximumvt. ff. depo. l. ſi hominem .i. rn̄.1r Ut fugeret. hicnō. ꝙ quandoqꝫ dānū datur a corporein corpus. et tūc locum habet actio legis aquilie directa.qn̄qꝫ a non corporein corpus. vt ptꝫ ꝑmulta exempla. sͣ.ꝓxi. §. quādoqꝫ ecōtrario de corpore īnon corpus vt ſi anulū excuſſi vt in aquam caderet. vt. ffē. ſi ſeruus ſeruū. §.ſi quis de manu. etin his duobus caſibus habet locū vtilis actio legis aquilie. et nihilominusin factum ſcd̓m Io.vt. ff. e. l. quēadmodum. §. magiſtratꝰ.alias municipalescum in vtroqꝫ caſuvtrūqꝫ reperiā dariẜm Io. vt. ff. vi bono. rap. l. ij. §. ſi publicam. Quandoqꝫ anon corpore in noncorpus. et tunc ſubſidiaria in factum competit. vt. ff. e. ſi ſeruum. §. fi. de quaactione in factum quod habet naturas. dic vt diximus. jͣ. d̓interdic. §. fi.s ¶ De iniurijs. Poſt alia priuata delicta ⁊ d̓ īiurijs ponitqd̓ priuatum eſt delictum .i. non publicum nec enī ciuilibcompetit. ſed iniuriato tantū. vt. jͣ. e. §. in ſumma. ⁊. C. e. iniuriarū niſi in caſu. fallit per famoſum libellum. vt. C. de fa¶g Eneral̓r. fa. ff. e. l. i. v ¶ Iuiuſticia .i. iniqͥtatē cōmo. lib. l. ita.mittit. iudex qn̄ ꝯͣ eqͦtatē ꝓnūciat iniuſticiā qn̄ ꝯtraſtrictū ius iniquitatē et iniuſticiā qn̄ ꝯtra vtrūqꝫ ꝓnunciat

ll 2