ꝟo familiaſ alij obligari poſſunt. Mutum neqꝫ ſtipulari neqꝫ ꝓmittere poſſe palameſt. quod ⁊ in ſurdo receptuꝫeſt. quia et is qui ſtipulat̉ verba ꝓmittentis. ⁊ is qui ꝓmittit verba ſtipulātis audire debet. vn̄ apparet nō de eo nosloqui qui tardius exaudit. ſꝫde eo qui omnino non audit.¶ Furioſus nullum negocium gerere poteſt quia nō intelligit quid agit. ¶ Pupillꝰomne negociuꝫ gerit recte itatamen vt vbi tutoris auctoritas neceſſaria ſit adhibeat̉ tutor. veluti ſi ipſe obliget̉ˣ Nāaliuꝫ ſibi obligare etiam ſinetutorꝭ auctoritate poteſt. Sꝫquod diximus de pupillis vtiqꝫ de his verum eſt qui iā aliquem habent intellectū. Nāinfanſ ⁊ qui infantiʳ ꝓximuseſt. non multum a furioſo diſtat. quia huiuſmodi etatꝭ pupilli nulluꝫ habent intellectūſꝫ in ꝓximis infanti ꝓpter vtilitatem eoꝝ benignior iuriſinterp̄tatio facta eſt vt idē iuris habeāt quod pubertati ꝓximi ¶ Sed qui in poteſtateparentum eſt impubesº. nec
auctore quidē patreᵍ obligatur. ¶ Siʰ impoſſibilis cōditio obligationibus adijciat̉.nihil valet ſtipulatio. Impoſſibilis autem conditio habet̉cui natura impēdimento eſtquominus exiſtat. veluti ſi qͥſita dixerit. ſi digito celum attigero dare ſpōdes. Atſi itaſtipuletur ſi digito celuꝫ nonattigero dare ſpondes purefacta obligatō intelligitur. iōqꝫ ſtatiꝫᵗ petere poteſt. Itemverboruꝫ obligatio inter abſentesᵏ concepta inutilis ē. ſꝫcum hoc materiam litium cōtentioſis hominibuſ p̄ſtabatforte poſtʸ tempus tales allegatōes opponentibus ⁊ nōp̄ſentes eē. vel ſe vel aduerſarios ſuos contendentibꝰ. id̓onoſtra conſtitutio ꝓpter celeritatem dirimendarum litiuꝫintroducta eſt. quā ad cēſarienſes aduocatos ſcripſimusꝑ quā diſpoſuimꝰ tales ſcripturas que preſto eſſe ꝑtesiudicant omnimodoʸ eſſe credendas niſi ip̄e qui talibꝰ vtitur improbis allegatōibꝰ manifeſtimis probatiōibus velper ſcripturam vel per teſteſ
mentꝭ capto. vt. sͣ. de cura. §. j.v ¶ Pōt .ſ. ſimiliter. Accur.x ¶ Pupillus .ſ. pubertati ꝓximꝰ vt ſequit̉. ⁊ eſt rō. qꝛ intellectum hꝫ. vt. ff. de re. iu. in negocijs. Accu.y ¶ Obligetur .ſ. alij. Acc.z ¶ Aucͣtate. ſic. sͣ. d̓auc. tu. ī prin. ſic. ff.d̓ pac. l. ꝯͣ ius ciuilea Infanti .i. vſqꝫ advij. ānū. vt. C. d̓ iur̄.d̓ libe. l. ſi īfāti. j. rn̄.b Proximꝰ .i. vſqꝫad. x. an. ⁊ dimidiuꝫ⁊ ſic proximꝰ reſpicit. jͣ. ſꝫ cū dico pub̓tati ꝓximū. x. an. etdimidio. sͣ. intelligenā ſic in maſculis dꝫfieri dimidiatio. ī feminis in nono ⁊ dimidio. vt. ꝯͣ. qͦ maͣ. n̄poſ. §. fi. ⁊ sͣ. qͥ mo.tu. fi. j. rūſo.c ¶ Multuꝫ. nā diſtat aliqͣꝫtulū vt ī her̄ditate quā trāſmittit infans. vt. C. d̓ iure deli. ſi infāti. §. j.ſecꝰ in furioſo. vt. Cde cur. fur. l. fi. §. ſin aūt. ⁊ hͦ ẜꝫ Azo. Sꝫ certe ſic poſſꝫ dixiſſe. qꝛ vnꝰ ꝑuꝰ alter magnꝰ alter ꝯtinuū tp̄s hꝫ alter hꝫ interualla dilucida. Dic ergo diſtat in ſtipulando in hͦ. qꝛ infansſine intellectu ſtipulat̉ ſꝫ furioſus nūqͣꝫ. vt. ff. rempu. ſal. for.l. ſeruū pupilli. Itē dicit nō multū ꝓpter ꝓxīm infantie qͥ intellectū hꝫ. ⁊ ideo corrigit̉ ſtatī qd̓ h̓ dicit̉ ibi. ſꝫ in ꝓximis.d ¶ Benignior. qͣꝫ. sͣ. dictū ē. e ¶ Proximi. vt alios ſibiobligent. alijs vero nō obligent̉ ſine tutore. vt. sͣ. ꝓxi. §.¶ Impubes. aliud ſi pubes. nā obligat̉ ac ſi eēt ſui iurꝭ. vtff. e. l. fi. §. niſi in duobꝰ caſibꝰ. vt. sͣ. e. §. itē inutil̓ diximus.g ¶ Pr̄e. ſꝫ q̄ eſt rō de hͦ ad pupillū cuꝫ tutore auctore obliget̉. Rn̄. qͥdā ꝙ ob hͦ ip̄m dat̉ tutor. ſꝫ pa. po. eſt ad corrigēdū. ⁊ eſt ꝓ eis. C. de bo. q̄ li. l. fi. §. ſinaūt. Uel dic ꝙ tutoremhꝫ obligatū ſi male auctorat̉ pr̄eꝫ nō. vt. C. de bonis que li.cū oportet. §. ſub hac tn̄. ꝟ. ſi nō aūt hypoteca.h ¶ Si impoſſibilis. obligatōibꝰ qͥbuſcūqꝫ. vt. ff. d̓ ac. ⁊ ob.nō ſolū. ſecꝰ eſt in vltimis volūtatibꝰ. qꝛ tūc ꝓ nō appoſitahr̄. vt. sͣ. de here. inſti. §. penul.i ¶ Cui natura. nō ita ſi ꝟboꝝ ꝑplexio ſit. vt. ff. de ꝯdi. inſti.ſi ticius. Io. ꝯͣ. tūc em̄ qn̄qꝫ n̄ diceret̉ impoſſibil̓. lꝫ n̄ poſſet
exiſtere. vt. ff. de ꝟ. ob. l. ſi ticiꝰ. ẜm Azo. ⁊ facit ad hūc. §. ff.de re. iu. l. impoſſibilis. §. j.k ¶ PPure .i. ſine cōditōe. etiā ſi dies eſſet appoſita. vt. e. l. inſtipulationē. §. fi.l ¶ Statim. cū ſpatio cuꝫ quo ſolui poſſit. vt. jͣ. e. §. fi. ⁊. ff. e.eū qui kalēdis. ⁊ d̓hͦ dixi. sͣ. de ꝟ. ob. §.§. oīs ſtipulatio.m ¶ Iteꝫ ꝟboꝝ ſic̄ ꝑꝯdntēeꝫ impoſſibilēita ꝑ abn̄tiaꝫ ſit īutilis ſtipulatio.n ¶ Abſentes. ita ītellige abſētē vt audire n̄ poſſit vn̄ ſi ē īturri vel a remotis⁊ clamet valꝫ ſtipulatio ſi ſe audiāt. ar.ff. ad ſil. l. j. §. ea. al̓saccipit̉ multis mōiſvt. ff. de ꝟ. ſig. l. abſētē. ⁊ no. in aucͣ. d̓ fid̓iuſ. §. j. Sꝫ ꝯͣ ē. ff. dedona. int̓ vi. ⁊. vxo.l. ea q̄. Sꝫ ibi interceſſerat ſtipl̓atio an̄abſentiā cuiꝰ verbaetiā int̓ abſentes nūc repetūt̉. Itē ꝯͣ. ff. de pact. l. labeo. ī pͥn.Sꝫ aliud in pacto qͦlibꝫ alio qd̓ ſine hmōi ſolēnitate fieri p̄tſꝫ ſtipulatio nō. vt. ff. de pact. l. j. in fi. ⁊. jͣ. de act. §. de ꝯſtituta. Itē ꝯͣ. ff. de ſpō. l. iiij. ⁊. l. v. Sꝫ pōt dici ibi ſpēale vt valeat int̓ abſentes. vel dic̄ ꝙ ⁊ ꝑ ſtipulatōeꝫ fieri pn̄t ſpōſalia.⁊ tūc inter preſentes vt h̓. Itē ꝯſenſu .ſ. ſolo fieri pn̄t ſpōſalia. et tūc etiā inter abſentes vt dicta. l. iiij.o ¶ Preſtabat. antiqͥtas. p ¶ Poſt tp̄s. iō dicit. qꝛ qn̄ cōueniunt̉ poſt tp̄s ꝯͣctus talia opponunt̉.q ¶ Tales. quales ſubijcit ſtatim ⁊ nō ⁊cͣ.r ¶ Et non. ecce allegationes.g ¶ Conſtō. vt. C. de ꝯͣ. ⁊ cōmit. ſti. optimā.t ¶ Diſpoſuimꝰ. loquitur iuſtinianus auctor illius conſtitutionis.v ¶ Scripturas. ſꝫ qͥd ſi vnꝰ ꝓferat inſtr̄m in quo cōtineat̉cōtrahentes eē pn̄tes romē tali die alter bon̄. Dicūt qͥdā ꝙneutri credit̉. alij ꝙ bonꝰ iudex dꝫ aīaduertere cui potiꝰ credendū ſit vt ſtipulator ip̄o tꝑe tenebat ſcholas bon̄. ſtabit̉illi inſtr̄o quo ꝯtinet̉ ip̄m fuiſſe bonon̄.x ¶ Preſto .i. preſentes. y ¶ Oīmodo. no. ſtandumſcripture niſi ꝯtra ꝓbet̉. ſic. C. de ꝓba. cum p̄cibus. ⁊. jͣ. eo.