De teſtamentis.XXXIII.

poſſeſſionēᵉ ẜm diui ſeueri cōſtōemꝰ et ꝑ hanc poſſeſſionemetiā dn̄ium ſi dn̄s fuerit qͥ tradidit vl̓ vſucapionē aut longitꝑis p̄ſcriptiōeꝫ ſi dn̄s nō ſit.¶ Hactenus tantiſꝑ admonuiſſe ſufficit quēadmodū ſingule res vobis acquiranturᶜ:Nā et legatoꝝᵈ ius et quo ip̄oiure ſingule res vobis acqͥrantur. itē fideicommiſſoꝝ vbi ſingule res vobis relinquuntur.oportuimꝰ inferiori loco referemꝰᵉ. ¶ Uideamꝰ itaqꝫ nūcqͥbus modis ꝑ vniuerſitatemres vobis acquirunt̉: Si cuiergo heredes facti ſitis ſiue cuius bonoꝝᵍ poſſeſſionē petieritis vel ſi quē arrogaueritꝭvel cuius bona libertatū ꝯſeruandarū cauſa vobis additafuerintˢ. eius res oēs ad vostranſeūt. Ac prius de hereditatibꝰ diſpiciamus quarū duplex eſt ꝯditio. nā vel ex teſtamento vel ab inteſtato ad vosꝑtinent. Et prius eſt vt de hisdiſpiciamꝰ q̄ ex teſtamento vobis obueniūt. qua in re neceſſariū eſt initiū de ordinandisteſtamentis exponere:re teſtam entiEſtamentū ex eo apt pellat̉. ꝙ teſtatō mentis ſit. ſꝫ vt nihil antiqͥtatis penitus ignoret̉. ſciendū eſt olim quidē duo teſtamētoꝝ genera in vſu fuiſſe quorūaltero in pace et ocio vtebant̉qd̓ᵐ kalathis cōmicijs appellabāt: altero cū in preliū exituriⁿ eſſent. qd̓ ꝓcinctūº dicebatur. acceſſitᵖ demū tertium genus teſtamentoruꝫ quod dice

batur ꝑª es ⁊ libraꝫ ſcꝫ quia ꝑemancipatiōꝫ id ē imaginariam quandā venditiōeꝫʳ agebat̉ quīqꝫ teſtibꝰ et libripēdeʳciuibꝰ romanisʳ puberibꝰʸ p̄ſentibꝰ ⁊ eo qͥ familieˣ emptordicebat̉. Sꝫ illa quidē prioraduo genera teſtamentorum exveteribꝰ tꝑibꝰ in diſſuetudinēabier̄t. Qd̓ vero ꝑ es ⁊ librāfiebat lꝫ diutius ꝑmāſit. attūpartim ⁊ hoc ī vſu eſſe deſijt.¶ Sꝫ p̄dicta qͥdeꝫ noīa teſtōrū adʰ ius ciuile referebant̉Poſteaᶜ vero ex edicto pretoris forma alia faciendorum teſtamentoruꝫ introducta eſt iure enim honorarioª nulla emancipatio deſiderabatur. ſꝫſeptem teſtium ſigna ſufficiebant cum iure ciuili ſigna teſtium nō erant neceſſaria. ¶ Sꝫcum paulatim tam ex vſū hominum qͣꝫ ex conſtitutionumemendationibus cepit in vnāconſonantiam ius ciuile ⁊ pretorium iungi. conſtitutum eſtvt vno eodemqꝫ tempore qd̓ius ciuile quodammodo exigebat. ſeptem teſtibus adhibitis et ſubſcriptiōe teſtium qd̓ex conſtitutionibusᵍ inuentuꝫeſt. et ex eo edicto pretoris ſignacula teſtamentis imponerentur vt hoc ius tripertitumeſſe videatur. vt teſtes quidēet eorum preſentia vno cōtextu teſtamenti celebrandi gratia a iure ciuili deſcendant.Subſcriptiones autem teſtatorisⁱ ⁊ teſtium ex ſacrarū cōſtitutionum obſeruatione adhibeantur. Signacula autemet teſtium numerus ex edicto

a AEPreſcriptōeꝫ. nobis ſcientibꝰ. vt. C. de acqui. poſ. l. j.h¶ Hactenus. admonuiſſe. sͣ. de renū. di. §. ſinguloꝝ.Acquirant̉. per nos ⁊ alios. vt in ti. iſto.o ¶Legatorū. Rn̄. tacite obiectioni q̄ fieri poſſet de ſingularibus acquiſitionibꝰ legatoꝝ.e ¶ Referemus. vtjͣ. de le. ꝑ totuꝫ. et. jͣ.de ſingulis re. per fideicō. re. per totumf ¶ Si ſui heredes.ſcꝫ de iure ciuili. vtjͣ. de here. inſti. vſqꝫad ti. de bo. poſ.g ¶ Bonorū. ſcꝫ deiure p̄to. et. jͣ. de bo.poſ. per totū ti.h ¶ Arrogaueritis..jͣ. de acqui. ꝑ arro.per totū.l ¶ Fuerint. jͣ. de eocui li. cā adi. ꝑ totū.k ¶ Ex teſtamento.de qͥbus vſqꝫ ad tertiū librū dicetur.¶ De teſtamentis.Iſtamentū.t appellatur.Ponit etymolōgiam. vt dicit̉lapis quaſi ledēs pedem. ⁊ argumentuꝫquaſi argute inuentum ſic ⁊ mutuū qd̓ex meo tuū fit. vt. ffſi cer. pe. l. ij. §. appellata ⁊ ẜm hoc codicillus pōt dici teſtamentum. Diffinit̉autem ſic teſtamentuꝫ eſt volūtatis noſtre iuſta ſnīa de eoqd̓ quis poſt mortēſuā fieri voluit. vt. ffe. l.j. ⁊ eſt addendū.cum inſtōe heredis.vt. jͣ. de le. §. ante̓ heredis. qꝛ ſine heredis inſtōne nullumd̓r teſtamentū. vt. ff.de iure. co. l. fi. ⁊ jͣ.de fideicō. heredi. īprinci.l ¶ Sed. vt. C. d̓ cadu. tol. §. et cū triplici. ar. ꝯͣ. jͣ. eo. ti. §. inꝓ non ſcriptis.m ¶ Qd̓ kalathis.id ē bonis initijs vl̓bonis conuentibꝰ. kalos enī bonum intēptatur. comicie ſūtꝯuentus. vel ā calon qd̓ eſt voco. qꝛ vocatio ꝑſonarum fiebat. vnde kalende dicte ſunt.n ¶ Exituri. de domibus.o ¶ Procinctū. eo forte ꝙ ſuccincte fiebat. et in his duobꝰteſtamentis heres erat. vt. jͣ. e. §. ſed neqꝫ.y ¶ Acceſſit. ſimiliter de iure ciuili. Accur.

q ¶ Per es. ꝓprium nomen teſtamenti. Accurſi.r ¶ Uenditōe. ſic. sͣ. qͥ. modis ius pa. po. ſol. §. p̄terea.g Et libripende. id eſt eſtimatore qui libripēdebat vel eſtimabat familiā vno nūmo. deinde manumittebat totam familiam cum omnibꝰ bonis.t ¶ Romanis .i. liberꝭ hominibꝰ. vt. jͣ. deliber. §. fi.v ¶ Puberibꝰ. sͣ. qͥbꝰ mo. tu. fi. in pͥn.x ¶ Familie .i. hereditatis. vt. ff. de ꝟ.ſig. pronunciatio. §familie.y ¶ Emptor. q̄ eratloco heredis. vt. jͣ. e..§. ſed neqꝫ.z ¶ Liberam .i. adequatā .i. eſtimatamrem. et d̓r libra hereditas qꝛ ſicut libradiuidit̉ in .xij. vncias. ita et hereditas.vt. jͣ. de here. inſti..§. hereditas. vn̄ d̓radequata libra .i. hereditas eſtimata.a ¶ Partim. qꝛ numerus teſtiuꝫ remāſit.b ¶ Ad ius .ſ. quiaius ciuile inuenit.c ¶ Poſtea .ſ. de media iuris prudentiad ¶ Ponorario .ſ.p̄torio. vt. sͣ. de iurenaturali. §. pretoꝝ.e ¶ Quodammodoquia cōputato libripēde ⁊ emptore. vijerant.f ¶ Et ſubſcriptiōe.vt ſubſcribant ſe teſtamento affuiſſe. etcuiꝰ ſit. vt. ff. e. l. pe.g ¶ Conſtitutionibꝰ. vt. C. de teſta. hac ꝯſultiſſima.h ¶ Contextu .i. nullo accu interpoſito niſi neceſſario nature. vt. ff. e. heredes. in fi. ⁊. C. e. cum antiquitas.i ¶ Teſtatoris. ſi poteſt. vt. C. e. iubemus.k Ceſtium. ſi nō poteſt teſtator ſcribere. ſed hodie indiſtīcte per aliuꝫ ſcribere poteſt nomen heredis. vt in auten. vtſpon. lar. §. qꝛ vero. coll̓. viij.

ec 2