De rerum diuiſioneXXII
reᵉ ciuili. Cōmodiꝰ eſt itaqꝫ avetuſtiore iure incipere. palāē aūt vetuſtiꝰ eē ius naturaleqd̓ cū ip̄o genere hūano rerūnaturaⁱ ꝑdiditᵏ. Ciuilia auteꝫiura ceperūt eē cum ciuitatescōdi ⁊ magiſtratꝰ creari et leges ſcribi ceperūt. Fereˡ igit̉beſtie volucres piſces ⁊ om̄iaaīalia q̄ in mari. celoⁿ in terranaſcunt̉ ſimulⁱ atqꝫ ab aliquocapta fuerit. iure gētiū ſtatimillius eſſe incipiunt. ¶ Quodenī ante in nullius bonis eſt.id naturali rōne occupāti concedit̉. ¶ Necº ītereſt feras beſtias ⁊ volucres vtrū ſuo fundo qͥs capiat. an aliēo ¶ Planeʰ qͥ alienū fundum ingreditur venādi aūt aucupādi gratis pōt a dn̄o ſi id p̄uiderit ꝓhiberi ne ingrediat̉ª ¶ Quicqͥdᵏ aūt eoꝝ ceperis eouſqꝫ tuum eſſe intelligitur dones tuacuſtodia coherceat̉. ¶ Cū vero tuā euaſerit cuſtodiā. ⁊ innaturalē libertatem ſe receperit tuū eſſe deſinit. ⁊ rurſus occupantis fit. Naturalēᵍ auteꝫlibertatē recipere intelligiturcū vl̓ oculos tuos effugerint.vl̓ ita ſit in cōſpectu tuo vt difficilis ſit eiꝰ ꝑſecutioᵗ ¶ Illudꝰq̄ſitum eſt an ſi fera beſtia itavulnerata ſit vt capit poſſitꝭ:
ſtatī tua eē intelligat̉ ⁊ quibuſdā placuit ſtatī eē tuā. et eouꝭqꝫ tuā videri donec eā ꝑſeqͥrQd̓ ſi deſieris ꝑſequi deſiner̄eē tuā. ⁊ rurſus fieri occupantis. alij vero putauerūt nō aliter tuā eē. qͣꝫ ſi eā ceperis ſedpoſteriorē ſnīam nos ꝯfirmamus. qꝛ multa accidereᵉ ſolētvt eā nō capiasᵇ ¶ Apiūᵉ quoqꝫ natara feraᵈ ē. Itaqꝫ querarbore tua ꝯſederint anteqͣꝫ ate alueo ꝯcludāt̉ nō magꝭ tueintelligunt̉ eē qͣꝫ volucres quein arbore tua nidum fecerunt¶ Iōqꝫ ſi alius eas incluſeritᶠ is eaꝝ dn̄sᵍ erit fauos quoqꝫ ſi quos effecerint eximerequelibet pōt. ¶ Plane integraᵏ re priuſqͣꝫ eximant̉ ſi p̄uiderꝭ aliquē ingredientē fūdūtuum poteris eum iure prohibere ne ingrediatur Examēquoqꝫ quod ex alueo tuo euolauerit: eouſqꝫ intelligitur eſſe tuum: donec in conſpectutuo nec eſt difficilis perſecutio eius eſt: alioquin occupantis fit ¶ Pauonumᵗ quoqꝫ ⁊columbarum fera natura eſt:necᵏ ad rem pertinet ꝙ ex cōſuetudine aduolare et reuolare ſolent: ¶ Nam et apesidem faciunt: quarumⁿ conſtat feram eſſe naturam
et quidem.g ¶ Iure vt vſucapione. arrogatiōe. ſucceſſiōe. deportatōe.monachatione. de quibus incipiet dicere. jͣ. de vſuca.h ¶ Uetuſtiore. ſic. ff. de iure īmu. l. ſemper.l¶ Natura .i. deus.Prodit .i. ſtatimca brocreauit deꝰ gēſtatī fuit ius gē.¶ Fere. qꝛ a vetuſtiori incipiēdū ē gͦ ⁊cͣ.m ¶ Aelo. i. aere.n ¶imul atqꝫ .i. ſtatim pꝰ. ⁊cͣ. Sed nunquid ſacre res concedunt̉ occupāti. vt. sͣe. §. nullis. Rn̄. resdicit̉ in nulliꝰ bonisſex vel ſeptē modis.Natura. vt hic factovt. jͣ. e. §. pe. Itē tꝑe.vt. ff. de acqͥ. re. do.l. nūqͣꝫ. §. theſaurus.⁊ in his tribꝰ locumhꝫ hec regula. no. ꝙin theſauro de eqͥtate dimidiuꝫ dn̄o ſolireſtituit̉. vt. jͣ. e. theſauros. Itē cenſuravt. sͣ. e. §. nulliꝰ. Itēcaſu. vt in hered itate iacēte. q̄ vicē dn̄irepn̄tat. vt. jͣ. de ſtip.ſer. in prin. Itē culpahoīs vt ſi eēt ſeruumegrotantē. vt. C. d̓ lati. lib. tol. l. i. §. ſancimus etiā in hoc. Itēiure naturalis ꝯſtōevt liber hō. vt. ff. deꝟbo. ob. inter ſtipu..§. ſacramenta.o ¶ Nec ītereſt. quoad acqͥrendū dn̄iump ¶ Plane. venandialiud ſi cauſa reqͥrēdi fugitiuū meū. vt. C. de ſer. fugi. l. ij. vl̓ glādis colligēde cā.vt. ff. de glā. le. l. i. vl̓ vt recipiā pecuniā quā ibi abſcōdi. vtff. ad exi. theſaurꝰ. vl̓ ſi vindemiā quā emi tollere me venditor prohibeat. vt. ff. de ac. emp. qui pendentem.¶ ¶ Ingrediat̉. Quid ſi pꝰ ꝓhibitionē qͥs ceꝑit. rn̄. nō fac̄ ſuum. vt. C. de reiuen. ſi fundū. ⁊. l. certū. ⁊ fac̄. jͣ. e. §. plane ꝯͣriūno. glo. ff. de ſer. ruſt. pre. l. diuus. ⁊ hoc eſt veriꝰ. Accur.r ¶ Quicquid. libertatē .i. laxitatē. vt ſtatim ſequitur. vt. ff. d̓acqui. re. do. naturale. ⁊. l. pompo. accur.s ¶ Naturalē. difficilis .i. impoſſibilis. ſic. ff. ꝓ ſoc. l. de illo.Econtra. ff. de his qui deiece. vel effude. l. ij.¶ Perſecutio. ſic. ff. de acqui. poſ. l. iij. §. nerua. accur.¶ Illud. ſic. ff. de acqui. re. do. naturalem. §. illud.x QLapi. cōſiderata natura hominis ⁊ animalis non diuinapoſſibilitate ſed nec omnino facultatem conſidero.y ¶ Poſſit. ſic. ff. de acqui. re. do. naturalem. §. illud.
z ¶ Sed poſteriorem. ſic. ff. e. in laqueum.a Accidere. licet enī ꝓbet̉ vnū .i. cū vulneratū nō tamen ſequitur vt capi poſſit. vt. C. de ꝓba. l. ncqꝫ naturales.b ¶ Capias. nota ꝙ ibi inſpicitur qd̓ euenire pōt. ſic. ff. loca.ſi quis domū. §. ideꝫ querit ſi ſumptus. vt. ff. ad trebel. luciꝰ..§. pe. ⁊ ad. l. fal. l. inquātitate. §. magna.⁊. ff. ex qui. bo. ca.ma. ſed ⁊ ſi per pre..§. ſi ſerie. ⁊. ff. d̓ ſer.ruſt. p̄. qui ſella. §. ij.⁊ de dā. infec. qui bona. §. inter. ar. tn̄. ꝯͣ.ff. de pecul. l. eo tꝑe.i. rn̄.c ¶ Apiū. ꝯcor. ff. deac. re. do. l. naturale.§. apium.d ¶ Fera .i. non manſueta.e ¶ Aluco. vas ē vbiapes manent qn̄qꝫ ꝑloco vbi flumen currit ponitur. vt. jͣ. e §.inſula.f ¶ Incluſerit. qd̓ bul. facere voluit ī his ⁊ ſil̓ibꝰ dicēs magiſtimeo ſcādalū qͣꝫ futuꝝ iudiciū vt no. ff. d̓ acqͥ. re. do. l. ī laq̄uꝫg¶ Dominus erit. nec furti tenct̉. vt. ff. de fur. ſi apes.h ¶ Integra .i. antēqͣꝫ intret.i ¶ Preuideris. Quid ſi fuerit ingreſſus. an poterit retinereeum vt det quod acceperit. cum homo quilibet poſſit prohibere nequis intret fundum ſuum. Rn̄. cum dominus factusſit per occupationem nō video quare deſiuat eē dominꝰ. ar.huius. §. qui tantum preuidenti conſulit.k ¶ Examen .i. vniuerſitas apium. al̓s pro probatione capit̉al̓s ꝓ iudicio. vt. C. de aduo. diuer. iu. l. neminē. ⁊ forte ſeruatur aliud de conſuetudine in hoc. §. ⁊ in ſuꝑioribꝰ duobꝰ.l ¶ Pauonum fera .i. nō ꝓrſus domaſtica vel māſueta. Acc.m ¶ Nec ad rem. id eſt non obſtat his que diximusu Quarum. ſcilicet. apium.