autem axcuſare ſe volūt. nonappellant. ſed intra quinquaginta dies ꝯtinuos ex quo cognoueruntᵉ ſe eſſe tutores velcuratores datos ſe excuſare d̓bent cuiuſcunqꝫ generis ſint:id eſt qualitercunqꝫ datiᵍ fuerint tutoreſ. ſi intra centeſimūlapidem ſunt ab eo loco vbitutores dati ſunt. ſi vero vltracenteſimū lapidem habitāt dinumeratione facta. xx. miliuꝫdiurnorum ⁊ amplius. xxx. dierumᵇ quodˡ tamē vt dicebatſceuola ſic debet computari.ne minus ſint qͣꝫ quinquaginta dies. ¶ Datus autem tutor ad vniuerſum patrimoniūdatus eſſe creditur. Quitutelaꝫ alicuius geſſit inuitus

curator eiuſdem fieri nō compellitur. in tm̄ vt licet pater familias: qui teſtamento tutorēdederit adiecerit ſe eundeꝫ curatorem dare. tamen inuitumeum curam ſuſcipere nonᵖ cogendum diuus ſeruus et antonius reſcripſerunt. ¶ Itemreſcripſerunt maritum vxoriſuę curatorem datum excuſare ſe poſſe licet ſe immiſceat.¶ Si quis autem falſis allegationibus excuſationem tutele meruerit non eſt liberatuſonereˣ tutele.De ſuſpectis tutoribus.Ciendūᵉ eſt ſuſpecticrimen exᶻ lege. xij.tabulaꝝ deſcendere. ¶ Datūeſt autem ius remouendi tu-

ei qui ſe non excuſauit. ſcꝫ ꝙ omnes prius nō ꝓpoſuit. verūeſt quo ad nō nominatos qꝛ oportet ꝙ adhuc ꝓponat ſi nōeſt lapſum tp̄s vt hic. et. ff. e. ꝓpter litem. §. j. ⁊. ff. de excep.nemo. ⁊. ff. de tranſac. hi. §. ſi pretor. ꝯͣ. C. de inof. teſt cōtrama. Sed ibi ab initio duas ꝓponere non potuit. qꝛ ſibi eſſꝫcontrarius.b ¶ Tꝑa. q̄ ſunt iſtatꝑa hēs. jͣ. ꝓxi. §. e.c ¶ Qui autē appellant. Sed ꝯtra. ff. d̓ap. cum in vna. §. tutor. Sed ibi appellatū fuit ab ipſa ſententia lata cōtra excuſationē ſed ab ipſa datione appellari nō poteſt. vt hic ⁊ff. quando ap. ſit. l..§. ſi quis tutor. ſedin alijs muneribuscōtra. qꝛ a dationeappellatur. vt. C. deap. l. hi qui. ⁊. C. detem. et re. l. j. ⁊. C. d̓cur. l. ij. li. x.d ¶ Intra quinquaginta dies. ita tamēꝙ infra. iiij. menſescontineant̉ iſti quīquaginta dies licetcognouerit ſe fortedatum circa finem.iiij. menſiuꝫ. vt. ff. e.quinquaginta. ar. eius qd̓ eſt. ff. ad. l. iul̓. d̓ adul. l. mariti. §.pe. ⁊ hoc ẜm quoſdā. Uel dic ꝙ hi quattuor menſes currūta die cognitionis ſic̄ in quinquaginta. et hoc quantū ad curſum cauſe. ſꝫ initium eſt vſqꝫ ad. l. dies. ⁊ ſic parū vltra menſes duos pōt hec cā durare poſt quinquaginta dies. ⁊ ſic intelligit̉ predicta. l. quinquaginta. Et qd̓ ibi dicit in fi. a dienominationis intra ſubaudi. ⁊ cognitionis. alias ꝟo regulariter triēio durant lites. vt. C. de iudi. ꝓperandū. in prin.e ¶ Cognouerūt. ſed nunqͥd in dubio p̄ſumetur euꝫ ſcire vl̓ignorare ſemꝑ. Rn̄. videt̉ ꝙ ſemꝑ ſcire preſumat̉ etiam exdie nominationis ſaltē extunc qn̄ ad eum noticia venire potuit niſi ꝓbet ſe ignoraſſe. vt. C. de peri. tu. ſi tutor. Sed tn̄cōtradico. ſcꝫ vt p̄ſumatur ſemꝑ eum ignoraſſe niſi ꝓbetureius ſcientia. vt. ff. de admi. tu. hic autem. ⁊. C. qui mili. nonpoſ. ſuꝑ ſeruis. li. xij. et. ff. de ꝓba. verius. Nec ob. pre. l. ſitutor. qꝛ ibi publice erat notum. vnde nec iſte tutor potuitignorare. vt. ff. de iu. et fa. ignorantia regula. vel qd̓ dicit ibiid quod liquidum ꝓbationis oſtendit. ſcꝫ eo ꝙ non ꝓbeturcontra. vel aliter vt ibi ſolet dici ⁊cͣ.f ¶ Excuſare. ſcꝫ dando initiū excuſationi vt modo diximꝰ.et redigendo eam in ſcriptis ꝑ libelluꝫ. vt. ff. e. ſcire oportetnon tn̄ ſolus libellus hic ſufficit niſi et ꝓbet excuſationeꝫ q̄ibi continetur. vt. ff. e. l. excuſari.g ¶ Dati fuerint. ſiue a teſtatore ſiue a lege ſiue a iudice. jͣ. ti..ij.h ¶ Lapidem .i. miliariū. lapidibus enī ſignabant̉ miliaria.i ¶ Uiginti miliū. vt ꝓ vnoquoqꝫ die. xx. miliaria computētur. vt. ff. ſi quis cautionibus. l. j. Accur.k ¶ Dierum. ſcꝫ debet dari terminus infra quē ſe excuſent.Uel dic excuſare ſe debent.l ¶ Quod tm̄ repete. debēt ſe excuſare intra illos. xxx. diesm ¶ Cōputari. caueas ne fallaris in hac ꝯputatione. ſi enimper centū miliaria abeſt vel minus. tm̄ habet dies quinquaginta. ſi aūt abeſt vltra etiā ꝑ vnū miliariū hꝫ ꝓ quibuſ libꝫxx. miliaribꝰ vnam dieꝫ. et ſic ꝓ centū miliaribꝰ hꝫ. v. dies.

cum quinquies. xx. faciāt. centū. Iteꝫ forte per vnū. dieꝫ qꝛvltra eſt per miliariū vnum vel parū plus. Item. .xxx. dieshabet. et ſic habet. xxxvj. dies. et ita eſt in deteriori ꝯditione qui remotior eſt. ſed tamē vt ſubijcit ita eſt facienda computatio ne ſint minus qͣꝫ quinquaginta dies. et ſic apparetꝙ niſi ꝑ. xvj. dietasvel plus ſit. et ſic vl̓tra centeſimū miliarium non ꝓdeſt adiectio. xxx. dierū. vthic et. ff. eodem ſcire. §. aliud autē.n Datus. patrimonium facit. ff. e. ꝓpt̓litem. §. fi. Sed contra. sͣ. qui da. tu. po..§. certe. ſolue vt ibio ¶ Qui. tutelā cōpellitur quaſi ſufficiat ei tantum ſeruiſſe. vt. C. de ne. ge. tutor.p ¶ Non cogendū. fa. ad hoc. C. e. ti. curator. Sed ꝯͣ eſt adhunc. §. C. e. libertos. §. fi. Sed ſpāle eſt in liberto. vt non excuſetur licet tutor fuerit. Accur.q ¶ Item maritum. idem̄ de ſponſo. vt. ff. e. l. j. §. fi.r ¶ Siue curatorē. ſed ꝓcurator p̄t eſſe. vt. C. de ꝓcu. l. maritus. ideo aūt non ponitur hic tutorem qꝛ aliqua vxor noneſt pupilla. vt. sͣ. de nup. in prin.g Excuſare. improprie ponit̉. nā ⁊ ſi vellet nō admitteret̉vt. C. qui. da. tu. poſ. l. maritus. ⁊ eſt ratio. qꝛ ꝓpter affectūoīa ſibi remittit. Et hec omnia ſunt vera niſi datus ſit curator poſtqͣꝫ fuit. ſponſus vel maritus. ſi vero prius fuit tutorvel curator nō poſſet poſtea eſſe maritus. vt. C. de interdi.ma. ꝑ to. ti. Item hic maritus qui poſt matrimoniū fuit datus curator. ignorans forte alium dꝫ petere ſubſtitui. vt. C.eo. ampliſſimi. ⁊ l. licet.t ¶ Immiſceat. ſed ſi alius ſcꝫ de p̄dictis qui excuſationemhabent ſe immiſcuit nō poſſꝫ ſe excuſare. vt. C. ſi ex fal. alle.v ¶ Si quis falſis. vbi veritas fuit mutata. nam fal 7. ij.ſum nihil aliud eſt qͣꝫ immutatio veritatis. vt in aucten. defi. inſtru. in prin. coll̓. vj.x ¶ Onere. īmo ex tꝑe donatōis tenet̉. vt. C. ſi ex fal. alle. l.j. in fi. ⁊ fa. ad hūc. §. ff. de re iudi. diuus. et de exceptꝭ. qͥ agnitꝭ. ⁊. C. ſi ex fal. per to. ti. Quid eſt ſi eſt iniuſta excuſatio lꝫnō falſa vl̓ gratioſa. Rn̄deri p̄t adhuc idem vt n̄ teneat̉ ī minoris preiudiciū. vt. C ſi ex fal. alle. l. vl. lꝫ alias ſnīa gratioſa teneat. vt. ff. ad tre. ẜuo inuito. §. cum p̄tor.¶ De ſuſpectis tutoribus.Ciendum eſt ſuſpecti .i. huius criminis accuſatio .ſ.de ſuſpecto. vel ſimplicius crimen ſuſpecti. id eſt ſuz ¶ Ex lege. exquo eſt ltīmū crimē nnuqͥd inſcribet qͥ accuſaſpitionis.bit. Rn̄. p̄t dici ꝙ ſic. vt. de priua. delic. l. fi. et de mu. ⁊ ho.reſcripto. §. ſi quis. Alij ꝯͣ. vt. ff. e. l. iij. §. penl̓. Sed illud pōtintelligi quando ſine accuſatorē res ꝓcedit. aliud eſt ſi cum