De excu. tu. ⁊ cū.LI

ꝓ vna ꝯputet̉. ¶ Sꝫ ⁊ ꝓpterpauꝑtatem excuſatiōeꝫ tributā diui pr̄es qͣꝫ ꝑ ſe diuus maicus reſcripſit ſi qͥs imparēʸ ſeoneri iniūcto poſſit docereItēᵗ ꝓpter aduerſā valitudinē. ꝓpter quā nec ſuis qͥdē negocijs intereſſe p̄t excuſatio locū hꝫ. ¶ Similiter eū qui litteras neſcitꝰ eſſe excuſandū diuus pius reſcripſit. qͣꝫuis et īperiti lr̄aꝝ poſſunt ad adminiſtratōeꝫ negocioruꝫ ſufficere.¶ Itēª ſi ꝓpter inimicitiā aliquē teſtō tutorē pat̓ dederit.hoc ip̄m p̄ſtat ei excuſatōeꝫSicut ꝑ ꝯtrariuꝫ nō excuſant̉qͥ ſe tutelā patri pupilloꝝ admīſtraturos ꝓmiſerātᵇ ¶ Nōeſſe aūt admittendā excuſationē eius qͥ hoc ſolo vtit̉ ꝙ ignotus patri pupilloꝝ ſit diui fratres reſcripſer̄t. ¶ Itē ꝓpterinimicitias quas qͣs cū patrepupilloꝝ vl̓ adultoꝝ exercuitſiᵈ capitales fuerīt nec recōciliatio īteruenerint. aᵉ tutela l̓ cu

ra ſolent excuſare. ¶ Itēʳ is qͥſtatꝰ ſui ꝯtrouerſiaꝫ a pupillorū pr̄e paſſus ē. excuſat̉ a tutela. ¶ Itēᵍ maior ſeptuagintaānis. a tutela ⁊ cura ſe p̄t excuſare. ¶ Minor āt. xxv. ānisolī quidē excuſabat̉ a nr̄a aūtꝯſtōne ꝓhibet̉ ad tutelā vl̓ curā ſpirare. adeo vt nec excuſatiōe opus fiat. qua ꝯſtōne cauet̉. vt nec pupillꝰ ad legitimātutelā vocet̉. nec adultꝰ. cumerat in ciuile eos qͥ alieno auxilio in rebꝰ ſuis admīſtrandisegere noſcunt̉. et ſub alijs regunt̉ alioꝝ tutelā vl̓ curā ſubire. Idēˡ ⁊ in milite obẜuandū eſt. vt nec volēsᵐ ad tuteleonuſ admittat̉. Itēⁿ rome grāmatici rhetores et medici et qin pr̄ia ſua hāc artē exercēt. etintra muneruꝫ ſunt a tutela etcura hn̄t vacatōeꝫ. ¶ Qui ātvult ſe excuſare ſi plures hēatexcuſatōes. ⁊ de quibuſdā nōꝓbauerit. alijs vti intraᵇ tꝑaꝯſtituta non ꝓhibet̉. ¶ Qui

.§. inops. ⁊. jͣ. ti. j. §. fi.Docere .i. ꝓbare. Accur. Floren̄.Itē ꝓpter aduerſam. vt ſi eſt ſurdus vel mutus. vel ꝑpetua valitudine. detentꝰ. vt. C. qui mor. l. j. qͥ morbus ꝓutpurauerit excuſat. ſꝫ furor nō excuſat. ſꝫ interim curator datur ſcrutinio. vt. ff.e. l. nō ſolū. §. fi. ⁊ ſe.duabuſ. l. vſqꝫ ad. §.ſunt aūt. Sed qͥd aꝫex ſupͣdicijs etiamſi velint nō admittūtur. vt ſurdus ⁊ mutus. vt. ff. de tutel̓.l. j. §. pe. ⁊. §. fi. quare dic ꝙ qͣꝫtū ad eosimproprie ponit̉ excuſatio. vt. jͣ. e. §. minores.z ¶ Neſciret. hoc ſiſimplices ſunt vl̓ rudes. aliud ſi ſint ſagaces ī negocijs tūcenim nō excuſanturvt ſubijcit qͣꝫuis ⁊cͣvt. ff. co. athlete. §.pe. et fi. Et nota litteratū ad aliqua admitti ad quē non recipit̉ illitteratꝰ. vtC. de poſtu. l. ij. ⁊ inauctē. d̓ iudi. §. j. Exnotat̉ melioris cōditōnis eſſe ſapiens qͣꝫſtultus. Accur.a ¶ Item. ſi ꝓptervt qꝛ ſic dixit id̓o eūdo tutorē. vt debitꝭſupponat̉ ⁊ a pupillo vexetur. Et noͣ ꝙtribus caſibus excuſat inimicitia. vt ſiideo dedit vt dictū eſt vt hic. Item ⁊ quādo interuenit pꝰ teſtamentū. Item ẜm quoſdā etiam qn̄ ante teſtamentuꝫ ſi tn̄fuit capitale certamē. In quarto caſu nō vt ſi ante teſtamentum facta fuit et nō capitalis qꝛ videt̉ remiſiſſe. ex quo in teſtamento dedit tutorē. vt. ff. e. athlete. §. dat remiſſionē prout eſt ibi in lr̄a prius. vt. jͣ. e. §. inimicitie.b ¶ Promiſerant. lꝫ alias habēt excuſatiōeꝫ. vt hic. ⁊. ff. detuicl̓. ex ſententia in fi. et hoc vbi ꝓmiſit vel ſic ſe iactauit.Quid aūt ſi in teſtamento ſe tutorē ſcripſit. Rn̄. non erit tutor. niſi vel euidenter idoneus appareat. vel pater eum confirmauerit. vt in dicta. l. ex ſententia. et. ff. ad. l. corne. de fal.vxori. §. j. Accur.c ¶ Ignotus. ſed is excuſatur qui ibi domicilium nō habetvbi datus eſt. vt. ff. eo. l. fi. in fi.d ¶ Si capitales. capitales accipe. vel qꝛ accuſabat euꝫ dealiquo crimine qd̓ ingerebat penam capitis .i. ſtatus. vel qꝛinſidiabat̉ morti ipſius ẜm A3. Et nota hic fieri aliquid rōeinimicitie qd̓ non fieret alias. ſic. ff. de arbi. non diſtinguemꝰ§. cum quidā. ⁊. l. licet aūt. ⁊. ff. de liber. ca. ſi pariter. naminimicus iudex eſſe non poteſt. vt. ff. de ꝓcu. l. filiuſfami. §.fi. ⁊. l. vel exilio.¶ A tutela. vel datiua vel legitima. ſi autem teſtamētaria.dic̄. vt. sͣ. in glo. vt qꝛ ⁊cͣ.¶ Item. et pupilloꝝ. vt qꝛ pater pupilloꝝ qn̄qꝫ dixit huncque dat modo tutorē ſuum ẜuum fuiſſe. vel libertū. iſte enīunt queſtiones de ſtatu. vt. jͣ. de act. §. p̄iudiciales et eſt ralo qꝛ mortis accuſationi hec queſtio ſimulat̉. vt. ff. qd̓ me.

cā. iſti. §. j. Idem eſt e contra. ſed hic mouet queſtionē ſtatusipſis pupillis. vt. ff. e. athlete. §. amplius. Accur.g ¶ Item ſeptuaginta .ſ. iam cōpletis. vt. ff. d̓ iure immuni.l. iij. et ad trę. qui filiū et filiam. §. j. alias non eſſet maior. vtff. de mino. l. iiij. §. minorem. ſꝫ in alio ꝑſonali publico munere ſtatuit̉ tp̄s. lv. alias. lx. an. vt. C. quietate. l. fi. li. x. Et noͣrōne ſenectutis aliqͣfieri. quę al̓s non fierent vt hic. et. ff. deiure immu. l. ſemꝑ. jrn̄. ⁊. C. de poſtu. ꝓuidendum.h ¶ Fiat. ſed in larga ſignificatiōe. etiāqui ꝓhibentur excuſantur. vt. ff. de poſtu. l. j. §. pe. ⁊. jͣ. e. §.pe. et fi. et fa. ad hocff. d̓ re. iu. l. eius eſtnolle. Accur.i ¶ Conſtitutiōe. C.de legi. tu. l. fi. et fac̄sͣ. de fidu. tute. §. fi.k ¶ Subire. fac̄ adhoc in auctē. d̓ ſan.ep̄i. §. j. colla. ix. ⁊. ff.de eden. l. ſi. vnꝰ exar. §. pe. alias fi.l ¶ Idem. et in milite .i. ī militia exiſtēte. ſecus ī veterano.quod dic vt diximꝰsͣ. e. §. Item qui reipublice. Ad hoc aūtꝙ aliquis ſit miles.vi. ſūt neceſſaria. vtdiximus in auten. d̓man. prin. §. fi.m ¶ Uolens. et itaipſo iure nō tenet datio vt hic et. C. que da. tu. poſ. l. militū.niſi a cōmilitone detur. vt. ff. e. ꝓpter magiſtratuꝫ. §. fi. Aliud in celeſti milite. vt in clerico. qui admittitur vſqꝫ ad quartum gradū. vt in aucten. de ſan. ep̄i. §. preſbyteros. quaꝫ habes. C. de ep̄i. et cle. ſuper. l. generaliter.n ¶ Item romē grāmatici. id eſt magiſtri de grammatica. etidem dicas de ſequentibus. et adiunge his ſophiſtas. id eſtdialeticos. ita vt omnes qui docent triuium excuſentur. vthic. ⁊. ff. e. ſi duas. §. j. ⁊ hoc ſi doceant rome vbi eſt communis patria. vt. ff. ad muni. rome. vt hic. Item ſi in patria ſua.vt hic ſubijcit. Item oportet ꝙ ſit intra numerum. habebatenim quelibet ciuitas numerū ẜm quantitateꝫ; et ſophiſtaset grāmaticos et dialeticos. rhetoricos ſiue medicos. ita tamen ꝙ nulla vltra. .x. haberet quibus hāc immunitatem daret. vt. ff. e. ſi duas. §. fi. Sed aliud videt̉ in his qui docentquadruuium. vt muſicam et aſtronomiā et geometriam etarithmeticā. nam non vident̉ habere excuſationem. vt. ff. e.geometri. Quid eſt legū doctoribus. Nō excuſantur niſi rome. vt. ff. eo. ſed reprobari. §. fi. et. §. pe. vel niſi in conſiliumprincipis ſint aſſumpti. vt. ff. eo. iuriſperitos vltra numerūautem vel extra patriam ſuam nemo excuſat̉. niſi ſint multum diſciplinati. vt. ff. e. ſꝫ reprobari. §. amplius. Itē phōsqui docent in naturalibus conſtat excuſationem habere. vtff. eo. ſed reprobari. §. j.a ¶ Intra tꝑa. dūmodo in initio omēs ꝓpoſuerit ẜm quoſdam alias non poteſt. vt. ff. eo. ſcire oportet. §. ſcire autem.vel qd̓ verius eſt ẜm Io. dic ꝙ illud qd̓ ibi dicit ꝙ ſimilis ē

cc iiij