De attiliano tutore.
tur atrocitate ſnīe vel libertisᶻvt ingratis circa pr̄onos condēnatis vl̓ qͥ ſe ad p̄ciuꝫ ꝑticipādū venūdari paſſiᵇ ſunt.Minor ſiue media capitꝭ diminutio ē: cū ciuitas quidemamittit̉: libertas vero retinet̉.qd̓ accidit ei cui aqua ⁊ ignisinterdictꝰᶜ fuerit vel ei qui ininſulā deportatꝰ ē. ¶ Mīmacapitis diminutio ē cū ciuitaſretinet̉ ⁊ libertas. ſꝫ ſtatꝰ hominis cōmutat̉ qd̓ accidit inhis qͥ cum ſui iuris fuerint: ceperunt alieno iuri ſubiectie eēvel ecōtra. veluti ſi filiuſfamilias a patre emancipatus fuerit. ⁊ eſt capite diminutus.Seruusᵍ autem manumiſſuscapite nō minuit̉: quia nulluꝫcaput habuit. ¶ Quibusᵏ autem dignitas magis qͣꝫ ſtatusꝑmutat̉: capite non minuit̉. ⁊
iō a ſe natu motos capite minui nō cōſtatⁱ. Qd̓ᵏ autemdictū eſt manere cognatōnisius etiā pꝰ capitꝭ diminutiōꝫhoc ita ē ſi minima capitis diminutio interueniat: māet enīcognatio ¶ Nā ſi maxīa capitꝭ diminutio intercurrat iusquoqꝫ cognatōis perit: vtputa ſeruitute alicuiꝰ cognati. etnec quidē ſin manumiſſus fuerit: recipit cognationē. ſedᵏ etſi in inſulam deportatus quisſit cognatioᵇ ſoluitur. ¶ Cuꝫautem ad agnatos tutela pertineat: nō ſimul ad omnes ꝑtineat ſed ad eos tantum qͥ ꝓximiores graduq ſunt. ⁊ ſi pl̓eseiuſdem gradus ſunt: ad oēspertinet: veluti ſit plures fratres ſunt qui vnum gradumobtinent. ideo pariter ad tutelam vocantur.
ingenuꝰ ſit ſeruꝰ. vt in aucͣ. de nup. §. ſi ꝟo col. iiij. ⁊. §. ꝙ autēa Libertis .ſ. ꝯdēnatis vt ſubijcit. ⁊ ꝙ dic̄ īgratis al̓s eſt ingrati .i. ingratitudinis q̄ reuocatio fit ꝑ ac. ingrati vt dicuntꝗdā. vt. C. de lib. ⁊ eoꝝ li. l. fi. al̓s pe. vl̓ ꝑ vtilē reiuen. ẜm alios ad inſtar donationis cā mortis q̄ reuocat̉. vt. ff. de do. cāmor. ſi mortis cā rescū. l. ſę. vel qd̓ veriꝰē actio ē exͣordinariaꝑ quā officiū iudicisimplorat̉. vt. C. d̓ li.⁊ eoꝝ li. l. ij. ⁊ fit hecreuocatio ꝓpter omnē offenſaꝫ etiā leuēC. de li. ⁊ eoꝝ li. l. ij.non autē fit propteromiſſionē obſequij.vt. C. de li. cā ſolo. niſi in caſu vt cum denegat alimenta. vt. ffde li. ag. l. alimenta..§. imꝑatoris. nā tūc⁊ occidere velle videtur eū. vt. ff. d̓ li. ag.necare. ⁊ hoc niſi remiſerit ius pr̄onatuſtūc enī ex his ſolū reuocat̉ cauſis ex qͥb⁊ donatū. vt in aucͣ.vt li. dece. §. illd̓ col.vi. ⁊ hec vera ſūt cūqͥs ex volūtate propria manumittit. vtC. de li. ⁊ eoꝝ li. l. ij.ſed dicit̉ quis non reuocare. vt. C. de lib.⁊ corum li. l. i. Sꝫ qͥdſi manus in patronum eiecit. Rn̄. damnatur in metallum. ſivero conuicia dixerit mittitur in exilium. vt. ff. de iurepa. l. i.que cauſe ſunt iurate. vt. C. de reuo. do. l. vl.b ¶ Paſſi ſunt. hic multa ſūt nccͣria. vt. sͣ. de iur. ꝑſo. §. pe.c ¶ Interdictus. hanc penā in vſu nō habemꝰ ſed eius locoſuccedit deportatio. ff. ad. l. iul. repe. l. iij. ſed inſtar excōmunicatorum habebant quibus talia denegantur. Sed videturhunc etiā fieri ſeruum licet hic denegetur. vt. ff. de va. cog. l.cognitionum in fi. cōtra. ſed perdit̉ libertas vt ibi d̓r vt nonpoſſit facere teſtamentum cui ſic ē interdictū. vt. ff. de iniuſt.rup. teſt. ſiqͥs filio. §. eius. non ꝙ fuerit vere ſeruus.d ¶ In inſulam. ſecꝰ ſi in metallū. vt. sͣ. qui. mo. ius pa. po.ſol. §. pene. in caſu tn̄ etiam libertatem perdit damnatus ī inſulam. vt. C. vt nemo pri. l. ij. §. cum autem.e ¶ Subiecti eſſe. vt in arrogatis.f ¶ Uel cōtra. al̓s ē in lr̄a ſi filiꝰ a pr̄e emācipatꝰ fuerit ē capite minutus. ⁊ ẜm hoc eſt expoſitio huius verbi vel ꝯͣ. al̓s vero hoc totum deeſt. ⁊ tūc idē ſubintelligo. Alij dicunt qn̄ ſuiiuris non ē tranſferat̉ in ptātem alteriꝰ puta aui materni veletiā paterni. vt. sͣ. de adop. §. ſed hodie. qui caſus ē ꝯuerſusilli qn̄ qui ſui iuris ē in arrogationē dat̉. Sed quare filiuſfa.d̓r cū emancipat̉ capite minui. Rn̄. ꝓpter imaginariā venditionem que fiebat. vt. sͣ. qui. mo. ius. pa. ſol. §. p̄terea in pͥn.Sed cum hodie nō fiat hec venditio. vt in. e. §. cōtinet̉. videt̉ꝙ hodie nō minuat̉ capite. ſed certe illa ſola nō erat rō īmo ⁊alia qꝛ mutat familiā. vt. ff. e. liberos. in prin.g ¶ Seruus nō minuit̉ .i. eiꝰ ſtatꝰ nō mutat̉ cū primo nullumhabuerit ſtatū. vt hic. ⁊. ff. e. l. libe ros. in fi. ⁊. l. ſe. Sed ꝯͣ ē. C.de bonis p̄ſcrip. l. i. Sed dic ꝙ ibi crimine capitali ſeruus accuſatur .i. tali ꝙ eēt al̓s in liberto capitale. Item quid ſi qn̄qꝫhabuit caput. qꝛ fuit liber ⁊ nunc ſeruus eſt ⁊ manumittaturRn̄. idem̄ quia preſens tempus conſidero.
h ¶ Quibus autem. dixi aliquem aliquo de tribus modis capite minui. vt. sͣ. e. in prin. Autem pro ſed.i ¶ Conſtat. vt. ff. de ſena. l. iij. ⁊ hoc ſi fuerit reſtitutus propt̓turpitudinē nō pōt iudicare vel teſtimonium dicere. vt. ff. adl. iul. repe. l. eadem. §. i. ⁊. ff. de ſena. l. i.k ¶ Qd̓ aūt. dictū ēsͣ. ti. proxi. §. fi.l ¶ Cognationis. ideſt ius ſuccedendi. ⁊ad tutelā vocādi perit. ſed ip̄a cōſanguinitas nō perit. vt. ff.de reg. iur. l. iura ſanguinis cū ſit de iurenaturali. vt. sͣ. de iure natu. §. pe. cōtra ⁊sͣ. de nup. illud. Sedqualiter cognatis d̓fert̉ īmo agnatis. vtsͣ. ti. i. in prin. Rn̄. pꝰagnatos. vt. jͣ. de here. ab inteſt. §. admonendi.ll ¶ Rognatio .i. iuscognationis a p̄toreintroductum ex quoad bonoꝝ poſ. vocātur vnde cognati.m ¶ Sed ſi manumiſſus. aliud ſi reſtitutẜm Io. vt. ff. ad tercul. l. i. §. qui mortiscauſa. ⁊. C. de ſentē.paſ. l. i. contra. ⁊. ff. de contra tabu. l. i. ⁊. l. ij. Item contra eſtin eo ꝙ hic dicit tolli ius cognationis per maximā capitis diminutionem. ff. de rebus du. ſi cognatis. ſed aliud in legato īquo vertitur ius naturale. vt. ff. e. l. legatū. vel ibi loquit̉ decognatione iuris ciuilis que per adoptioneꝫ conſtituitur. vtff. de adop. l. qui in adop. hic vero de naturali cognatiōe. vtff. de gra. cogna. non facile. §. i. ⁊ ſic ibi de minima capitis diminutione loquitur. Item contra. jͣ. de ſerui. cogna. ī fi. i. rn̄.Solū. hic loquitur in rebus que primo fuerūt liberi ⁊ poſteaſerui. quod eorum delicto contingit vnde non debent haberecōmodum. vt. ff. ſolu. matrimo. ſi ab hoſtibꝰ. §. i. ⁊ff. de mīo.l. papinianus. §. exuli. ibi indignum. ⁊cͣ. licet ibidē illa rō corrigat̉ .i. nō ſemꝑ fuerūt ſerui. vel illa noua corrigit iſtā. nā exgreca conſtitutione illa eſt extracta. vt ibi dicitur.n ¶ Sed ⁊ ſi in inſulam. hic ponit exemplum de media ſedſupra poſuit exemplum de maxima.o ¶ Cognatio .i. ius cognationis. vt. sͣ. proxi. §. diximus.p ¶ Cum autem. pertineat. vt. sͣ. ti. i. i. rn̄.q ¶ Gradu. facit ad hunc. §. ff. dele. iij. l. ſi plures. ⁊. jͣ. de leg.agno. ſuc. §. ſi plures. ⁊. ff. de ſepul. viola. l. iij. §. ſi ad plures.hodie vero hic §. corrigitur quia equaliter tam ad agnatosqͣꝫ cognatos defertur tutela ſicut hereditas. vt in aucͣ. de here. ab inteſt. §. ex his. col. ix. Accur.r ¶ Si plures. al̓s iſti duo verſiculi deſunt. ſi plures ſūt quivnum gradum obtinent. ideoqꝫ pariter ad tutelam vocant̉.ſed ego habeo. Accur.¶ De legitima patronorum tutela. rubrica.