De capitis diminutione.XIIII
cognatiᶠ ꝑ virilis ſexꝰ cognationē ꝯiūcti qͣſi a pr̄e cognati:veluti frat̓ exᶻ eodē pr̄e natusfr̄is filiꝰ nepoſue ex eo. Itē patruꝰᵏ ⁊ patrui filiꝰ nepoſue exeo. Aꝝt qͥ ꝑ feminini ſexꝰ ꝑſonas cognatōe iugūt̉ agnatiⁱ n̄ſūt ſꝫ alias ſunt naturali iurecognati. Itaqꝫᵏ amite tue filinō ē tibi agnatꝰ. ſꝫ cognatus⁊ inuicē tu illi eodē iureˡ cōiūgeris. qꝛ qͥ naſcunt̉: patris nōmatrꝭ familiamᵐ ſequūt̉. Qd̓autē lex. xij. tabu. ab inteſtatovocat ad tutelā agnatos: nōhanc habet ſignificationeꝫ: ſiomnino non fecerit teſtamētūis qui poterat tutores dare:ſed ſi qͣꝫtum ad tutelam pertinet inteſtatus deceſſerit quodtunc quoqꝫ accidere intelligit̉cū is qui datus eſt tutor viuo
teſtatore deceſſerit. Sꝫʰ agnationis qͥdem ius oībꝰq modis capi. di. plerunqꝫ ꝑimit̉.Namˣ agnatio iuris ciuilis ēnomen. Cognatiōis vero iusnō omnibꝰ modis cōmutat̉.quia ciuilis ratio ciuilia qͥdeꝫiura corrumpere poteſt naturaliaᵍ vero non vtiqꝫDe capitis diminutione.Stꝰ aūt ca. di. prioris ſtatꝰ cōmutatioEaqꝫ tribꝰ mōis accidit. Naꝫ aūt maxima eſt capitis diminutio: autminor: quam qͥdam mediamⁱvocant aūt minimā ¶ Maximaᶻ capitis diminutio ē: cumaliquis ſimul ⁊ ciuitatem ⁊ libertateꝫ amittit: quod acciditin his qui ſerui pene efficiun
e ¶ Agnati ſunt. ſi ſint maiores. xv. an. vt. jͣ. de fidu. tu. ī fi. etminores. lxx. an. excuſant̉. vt. jͣ. de excu. tu. §. itē maiores.f ¶ Cognati. nomē gͦ cognatiōis generale ē. agnatōis nomenſeciale. nam omnis agnatus ē cognatus. ſed non cōuertiturvt hic. ⁊. jͣ. de leg. ag. ſucͣ. i. rn̄. ⁊. ff. c. l. ſunt autem.¶ ¶ Ex eodē filio fr̄ish ¶ Patruꝰ. repeteſi fuerit natꝰ eodē patre cum pr̄e tuo. alioqͥn ē cognatus. vt. Cde le. here. l. fi. §. ſednec. ⁊. §. cum autem.¶ ¶ Agnati etiā ſi maſculus interueniat.vtputa ſi ſit duo fratres vterini. filiꝰ vnius fr̄iſſui pr̄is n̄ eritagnatꝰ ſed cognatusinſpecto femineo ſexu ꝓpter qd̓ ad inuiceꝫ ſunt cognati ẜmIok ¶ Itaqꝫ amite. ſedip̄a amita eſt tibi agnata. qꝛ ꝑ pr̄em tuuꝫtibi coniungitur.¶ Iure .ſ. agnatōism ¶ Familiam .i. agnationē lꝫ ⁊ al̓s multas habeat ſignificationes hec dictio famil̓. vt. ff. de. ꝟ. ſig. l.ꝓnunciatio. §. familie. ⁊ fa. C. de. ꝟ. ſig.l. fi. ⁊ sͣ. d̓ pa. po. §. fin ¶ Quod autem. ſignificationem ſcꝫ tantum.o ¶ Si oīo. vel aliud ꝯtingat qd̓ tātūdē valeat qd̓ diximꝰ. jͣ.de here. ab inte i. rn̄. ⁊ fa. ff. ꝙ cuiuſqꝫ vni. no. l. i. §. ⁊ quidemp ¶ Sed agnationis qͥdē ius. nota diligent̓ hunc. §. ē aūt iusagnatiōis ⁊ ius cognationis ſiue cognataꝝ. agnati enī habētius p̄rogatiuū ad cognatos .ſ. vt p̄ferant̉ ī hereditatibꝰ mortuoꝝ. vt. jͣ. de le. ag. ſucͣ. i. rn̄. Itē ꝑferunt̉ in tutelis agnatorūꝑuuloꝝ. vt. sͣ. e. t. i. rn̄. His aūt deficiētibꝰ ī hereditatibꝰ ⁊ tutelis cognati ſuo iure admittunt̉. int̓ qͦs etiā agnati vocāturqͥ deſierūt eē ī iure agnatoꝝ vl̓ deſierūt hr̄e iura agnatoꝝ. vtꝑ ca. di. vt. jͣ. de here. ab inte. §. admonēdi. illud aūt ius p̄rogatiuū qd̓ hn̄t agnati. qꝛ vltra iura cōia hn̄t ꝑ. l. x. tab. facileq ¶ Ut oībꝰ modis .i. ꝑ oēm ca. di. vt ꝑ maximā ꝑduntvel ꝑ mediā de qͥbus duabꝰ nō ē dubiū. cū ⁊ iura cognatiōisꝑdent̉ vi. jͣ. ti. i. §. ꝙ aūt. itē ꝑ minimā tollit̉ ius agnatiōis. vthic d̓r. ⁊. ff. de ca. di. tutelas. niſi in duobꝰ caſibꝰ tm̄ vt interfres lꝫ alter emancipet̉. vt. C. de leg. tu. legitimos. §. fi. vndelocus ē iudicio tute. qꝛ finita ē ca. di. int̓ fr̄es. lꝫ alter emancipet̉. vt. C. de leg. tu. l. iiij. Itē int̓ pr̄em ⁊ filiū. vt. jͣ. de leg. ag.ſuc. §. fi. ⁊ ꝓpter hos duos caſus qͥ de mīma ca. di. excipiumtur dicit hic plerūqꝫ. at iura cognatiōis nō cōmutant̉ oībusmodis. qꝛ nō tollunt̉ mīma ca. di. ⁊ eſt rō vt ſubijcit.r ¶ Nā ꝓ qꝛ. agnatio nomē iuris .ſ. ciuil̓ ē .i. a lege. xij. tab. eſtinducta hec prioritas agnatoꝝ. ſꝫ ius cognatiōis ē naturalenomē. nā rōne ſanguīs hͦ nomē īpoſitū ē. vn̄ ⁊ vnū ius ciuilepōt ⁊ aliud facile tolli. vt hic. ⁊. ff. de reg. iur. l. nihil eſt.s ¶ Naturalia .i. iura ꝯgnationis ſic dicta. qꝛ ea quis conſeqͥtur per natiuitatem. vt. sͣ. de adop. §. ſed hodie in fi. §. non ſicde facile tolluntur.t ¶ Utiqꝫ .i. certe nō tolluntur cum ſint immutabilia hec iura. vt. sͣ. de iure natu. §. ſed naturalia. Item nec ea q̄ naturaſem equitatem hn̄t. vt. ff. de ca. di. eas. ⁊. l. legatuꝫ. Itē noīa
qꝛ ⁊ cognatio ē ciuilis tm̄ vt ꝑ adoptionem. vt. ff. de adop. l.qui in adopt. item naturalis tm̄ vt ad filios naturales tm̄. itēnaturalis ⁊ ciuilis vt ad eos qui legitimi ſunt. ⁊ de hac qͥ legitimi ſunt intelligitur hic. vt. ff. de gra. nō facile. §. i. Itē no.qꝛ ⁊ ciuili iure hec .ſ. tutela ⁊ hereditas tribus modis deferūtur. vt ex verbis ⁊ ſētentia legis. xij. tab.vt in agnatis. Itē exſnīa tm̄. vt. jͣ. de leg.pa. tu. ⁊. jͣ. d̓ fidu. tu.itē ex alijs legibꝰ veteribus vel nouis vtff. de ca. di. l. tutelasquā quidā mediā vocant. nūqͥd ergo hecomnia facile ꝑdunt̉.ꝑ omnē cap. di. Rn̄.ſic in duobus primiſtm̄. nō ī tertio vt hic⁊ in. l. tutelas. Itemquero an futuras tutelas acqͥrēdas ⁊ hereditates tātū tollatan etiā p̄teritas adimat. Rn̄. futuras tātū. vt. ff. vn̄ liberi. l.fi. quid enim poteritdiuinare lex deferēshereditatē vl̓ tutelēd̓ futura ca. di. vt. Cde teſt. l. iubemus. īfi. certe nullo modovt. ff. mā. l. fideiuſſori. rn̄. Hodie vero iſtādifferentiam agnationis querere non oportet. cum agnati ante cognatos nihilhabeant. vt in aucͣ. de here. que ab inteſt. de. §. ab his. col. ix.Item nota ꝙ licet p̄dicta iura cognationis tollantur maxīa ⁊media ca. di. ipſa conſanguinitas tamē nō tollitur. vt. ff. d̓ re.iur. l. iura ſanguinis. Accur.¶ De capitis diminutione. Rubrica.St autē ſtatus. hic ſtatus ꝯſiſtit in tribus. in libertate ciuitate ⁊ familia. cū enī pͥmuꝫ .i. libertatē qͥsꝑdit ꝑ ꝯn̄s ⁊ duo vltīa ꝑdit. ⁊ nūc magnaꝫ ca. di.patit̉. cum vero ſcd̓m ꝑdit ⁊ ꝑ ꝯſequēs ꝑdit ⁊ vltimū ſed nō primū. ⁊ tunc dicit̉ media ca. di. Cū vero vltimump̄dit̉ non perdunt̉ duo pͥma. ⁊ tunc minimā ca. di. patiet̉ vt. jͣ..§. i. ij. ⁊. iij. ⁊. ff. e. l. fi. ſed Pe. dixit ſtatum hominis .i. conditionem in qua plurimum quis poteſt.x ¶ Cōmutatio. nō ergo accipit̉ hic ad lr̄am vt dicatur capi.di. qn̄ caput abſcindit̉ ſed quando ſtatus mutatur. vt caput.ſtatus dicat̉. vt. ff. ad tertul. l. i. §. capitis. ſed videt̉ hec diffinitio nō conuerti cū ſuo diffinito. nam morte patris filiꝰ mutat ſtatum. qꝛ fit ſui iuris. vt. sͣ. qui mo. ius pa. po. ſol. §. i. nōtamē dicit̉ ca. minui. vt. ff. ad mace. ſi filiuſfa. §. fi. ſed dic ſubaudiri hic facto hominis interueniente vt emancipatōne veldeportatione pr̄is vel ſil̓i modo vel etiā quaſi facto. qd̓ dicoꝓpter filios arrogati. qꝛ vna cū pr̄e mutāt ſtatū. vt. ff. e. l. liberos. ⁊ sͣ. de adop. § pe. ar. ꝯͣ in aucͣ. cōſti. q̄ de dig. §. palaꝫvbi nō ab hoīe ſed a lege quis efficit̉ ſui iuris ac moriente patre non interuenit factū hoīs. īmo magis dei. Quid ſi interficiat̉ pr̄. rn̄. idē qꝛ mors ſꝑ dei diſpoſitiōe aduenit.y ¶ Mediam. ſic. ff. de aur. ⁊ argen. le. qui lancem. ⁊ sͣ. de libertinis. l. libertinorum.z ¶ Maxīa atrocitate. ē āt atrox ⁊ dura hec ſnīa lꝫ iuſte ferat̉vt .sͣ. qui. mo. ius. ⁊cͣ. §. pene aūt. ſꝫ hodie ꝓpt̓ hͦ penas nemo