De patria poteſtateDe nuptijs VIII
Dn̄oꝝᵇ quidem ptātem ī ſuosſeruoſ illibatāᶜ eſſe oportꝫ. neccuiqͣꝫ hominū ius ſuū detrahiſed dn̄oꝝ quidem intereſt. neauxilium ꝯtra ſeuiciam vel famem vel intolerabilē iniuriādenegeturᶠ his qui iuſte dep̄cantur ¶ Ideoqꝫ cognoſce dequerelis eorum qui ex familiaiulij ſabini ad ſacram ſtatuamꝯfugerunt. ⁊ ſi vel durius habitos qͣꝫ equuꝫ eſt vel infamiꝰiniuria affectos eſſe cognoueris. venundari iube. ita vt inpoteſtatē dn̄oꝝ non reuertant̉Qui ſabinus ſi mee ꝯſtitutioni fraudē fecerit. ſciat me hocadmiſſum aduerſus ſe ſeueriexecuturum.De patria poteſtate.Nˣ ptāte nr̄a ſunt liberi nr̄i quos ex iuſtis nuptijs ꝓcrea
uimus. Nuptieᵐ auteꝫ ſiuemr̄imoniū eſt viri ⁊ mulierisꝯiūctioᵏ. indiuiduāº ꝯſuetudinē vite ꝯtinēs. Iusᵖ autē poteſtatis quod in liberos habemus. proprium eſt ciuium romanorumq. Nulli autem alijſunt hoīes qui talem ī liberoshabeant poteſtatem. qualemnos habemus. ¶ Qui igit̉ exte ⁊ vxoreᶠ tua naſcitur. inᵍ tuapoteſtate eſt. ¶ Item qui ex filio tuo ⁊ vxore eius naſcitur.id eſt nepos tuus ⁊ neptis. eq̄in tua ſunt poteſtate. ⁊ pronepos ⁊ ꝓneptis. ⁊ deinceps ceteri. Qui tamē ex filia tua naſcuntur. in poteſtate tua nonerunt. ſed in patris eorum.¶ De nuptijs.Uſtasʸ āt nuptias int̓iſe ciues ro. contrahūtqui ẜm preceptaᶻ le
ꝙ illud idem intereſt pͥuati principalit̓ ⁊ reipu. inter eſt ſecunnario. vt. sͣ. diximus de iuſt. ⁊ iu. in fi. ar. ꝯͣ. ff. ſo. ma. etiaꝫ. §.licet. ⁊. l. ſi ꝯſtante. §. ſi maritus. Accur..§. ſi dn̄s.¶ ¶ Harcianū ꝓconſulē. etice alias euetice vrb̓. vt. ff. ē. l̓. ij.b ¶ Dn̄oꝝ. hincīde allegat. ⁊ duas ꝓ dn̄is ratiōes vel dictaponit.c ¶Illibatā .i. nō diminutam.d ¶ Intereſt .i. eiſ ꝓderit vt ſeruos nō ꝑdant ⁊ ſic deneget̉ .ſ.a nobis. vl̓ dic intereſt .i. ad eos pertinetne deneget̉ .ſ. a ſe dominis. cum forte vxor vel filij vel alij domini familiares inferāt hoc. ſed pͥma verior.e ¶ Iniuriam. quaꝫpatiuntur iure naturali inſpecto non iure ciuili. vt. jͣ. d̓ iniu..§. ſeruus.f¶ Denegetur ſic. ff.de of. prefec. vr. l. i..§. ꝙ autem.h ¶ Infami .i. infamata ſeu magͣ īiuriai ¶ Fraudem vel euidentem. quia dn̄o n̄obedit. vl̓ callide dicens ſe non eſſe iſtuꝫqui fugit.¶ De patria ptāteN ptāte hocverbum ml̓tis modis ſumitur. vt. sͣ. ti. proxi. diximus. §. i.¶ Iuſtis. que ſunt iuſte dicitur. jͣ. ti. proxi.m ¶ Nuptie. ⁊ dicunt̉ a nubēdo .i. velādo. qꝛ velate incedere d̓ebent vt ait Iſido. ſed mr̄imoniū dicit̉ ideo quia muliernubit vt mat̓fiat. ⁊ hec duo noīa licet diuerẜ ratiōibus idemſignāt. Itē ꝯiugiū ⁊ ꝯnubiū ⁊ ꝯſortiū. vt. ff. de ri. nup. ī eo iure. §. hoc caput. licet hoc vltimū qn̄qꝫ int̓ ſeruos accipit̉. vtC. de ſer. fug. l. fi. int̓ qͦs ꝓprie dicit̉ ꝯtuberniū. vt. C. de incen ¶ Coniūctio. aīoꝝ non corpoꝝ tm̄ ſtuoẜ nup. cū ancillis.vt. ff. de reg. iu. l. nuptias. ⁊ illa ꝯiūctio aīoꝝ ſignificat vnionem que ꝯſiſtit int̓ deum ⁊ iuſtā aīam. Un̄ apl̓s. Qui adheretdeo vnus ſpūs eſt cū eo. reliquū .ſ. ꝯiūctio corpoꝝ deſignatꝯformitatē que ꝯſiſtit in carne int̓ chriſtū ⁊ ſctāꝫ eccleſiā .i. humanū genꝰ. Un̄ euāgel̓. Uerbū caro factū eſt ⁊ habi. in no.o ¶ Indiuiduā. qͦ ad affectionē. ſic. sͣ. de iuſti. ⁊ iu. in prin. actū enī plerūqꝫ ſit ſeꝑatio iure tam veteri qͣꝫ nouo ꝑmittēte vtC. de repu. ꝯſenſu. ⁊ in aut̓. de nup. §. ſi gͦ. coll̓. iiij. ⁊ in aut̓. vtll. ma. ⁊ auie. §. qꝛ ꝟo. colla. viij. Sꝫ nunqͥd hāc affectionē hꝫaliqͥs ad ꝯcubinā. Qn̄qꝫ certe ſic ⁊ ideo adijcias huic diffinitioni diuini ⁊ humani iure cōicatio. vt. ff. de ri. nup. l. i. Diuini quia eiuſdem ſecte debent eſſe vt non ſit vnus chriſtianuset alter iudeus. C. de iudeis. ne quis. Humani quia forum viri ſequitur vxor. vt. ff. ad municip̄. l. fi. §. ij. Sed ſecus eſt inconcubina vel quelibet minus legitima vxorē. vt. ff. ad municip. l. ſi de iure. §. fi. licet concubinatus iure ꝑmittēte ſit. ff.de concubi. l. in concubinatu. in fi. neqꝫ valet oppoſitio d̓ matre ad filium. quia ibi non eſt talis ꝯſuctudo qualis ad vxorēvt. jͣ. ti. i §. ergo. ⁊ in aut̓. quomodo opor. ep̄i. §. i. colla. i. ⁊. §.qͣnta ibi. ſed aūt ſole ⁊cͣ. Accur.y ¶ Ius autem. quod ꝯſiſtit in ſeptem. Primo qꝛ neceſſitate
famis vendere poteſt vel obligare. vt. C. de pa. qui fi. di. l. iij.Secundo quia ab eo in ius vocare non poteſt. vt. C. de ī iusvo. l. fi. TTertio quia nec cum eis agendo iudiciuꝫ habere poſſumus. vt. ff. de iude. l. ſi is Quarto quia per eum acquirimꝰvt. jͣ. per quas perſo. no. acqui. §. i. Quinto. quia in iudiciocontra alium ſine licentia noſtra eſſe nōpoteſt. vt. C. de bo.que li. l. fi. §. i. Sextoquia eo īuito ſua bona aduenticia adminiſtramus. vt. jͣ. perquas ꝑſo. no. ac. §. i.Quidam tamen dixerunt ꝙ alimenta adinuicem preſtantur.quod falſum eſt cumin emancipatis hͦ fit.vt. ff. de libe. agnoſ.l. ſi quis a liberis. inprin. Iteꝫ ciuilis obligatio inter nos eſſenon poteſt. vt. jͣ. deinuti. ſtip. §. item inutilis eſt. Et octauusvt poſſim petere filiam in meam poteſtatem. Circa quod diſtingue qd̓ ait a nullo detinetur. aut abaliquo. ſi ab aliquovolens aut inuitus.Primo caſu petameum per officium iudicis de libe. exhi. l.iij. §. hoc autem. ⁊ p̄iudiciali actione ī rēagam. vt. jͣ. de ac. §.preiudiciales. non interdicto niſi in caſu. vt ſi volo eum adire hereditatem in qua factus eſt heres. vt. ff. de acqui. here.ſi quis mihi. §. iuſſum. ⁊ de libe. exhi. ſi eum ſeruum in ſecundo eadem auxilia locum habent. ⁊ plura ſcilicet rei vendicatio de iure romanorum. vt. ff. de rei vendi. l. i. §. i. in tertio locum habet interdictum. de libe. ho. exhi. Item actio in remde iure quiritum. vt. ff. de rei vendi. l. i. §. i. ⁊ d̓ libe. exhi. l. i.i. rn̄ſo.q ¶ Romanorum. id eſt omnium qui ſunt de romano imperio alie vero gentes quedam vt ſeruos tenent filios. vt ſclaui. alie vt prorſus abſolutos vt francigene. ideo caute dicit.jͣ. talem qualem.r ¶ Ex vxore. aliud ſi ex concubina. vt. jͣ. ti. i. §. fi. vel inceſtocoitu natus. vt in aut̓. qui. mo. na. ef. le. col. iiij. §. fi.g ¶ In tua. ſi tamen tu ſis tui iuris non alias vt. ff. ad. l. iuliāde adul. ſi eueniet.t ¶ Non erunt. quia qui naſcuntur famil̓. ſequuntur. vt. jͣ. dele. ag. tu. §. i. ⁊ in hoc ſequitur conditionem patris. vt. ff. deſta. ho. l. cum legitime.¶ De nuptijs. Rubrica.Uſtas. ciues. id eſt liberi homines. vt. sͣ. de liberi ti. §. fi. ſerui ergo non faciunt mr̄imonium ſed contubernium vt hic. ⁊. C. de inceſt. nup. cum ancilliset in aut̓. de nup. §. ſi vero ab initio. colla. iiij. ſedaliud eſt iure canonum quod preualet. vt in aut̓. de eccle. ti..§. i. colla. ix. vbi dicitur ꝙ canones ſunt ſeruandi pro legibꝰAccur.x ¶ Precepta. que ſunt. jͣ. e. ti. per totum vt colligimus ī magna glo. jͣ. e. §. ſunt alic. Accur.a ¶ Puberes .i. maiores. xiiij. an. vt. jͣ. qui. mo. tu. fi. in prin.
bb