veritati catholiceª inimicam fidei predicto ſacro approbāteconcilio reprobamꝰ diffinientes. vt cunctꝭ nota ſit fidei ſincere veritas. ac p̄cludat̉ vniuſis erroribus aditus ne ſubintrent. ꝙ quiſqͥs deinceps aſſerere defendere ſeu tenere pertinaciterᵇ p̄ſumpſerit ꝙ animarationalis ſeu intellectiua nōſit forma corporꝭ hūani ꝑ ſe ⁊eſſentialiter. tanqͣꝫ hereticꝰ ſitcenſendus. ¶ Ad hocc baptiſma vnicūᵈ baptiſatos omēs ī

chriſto regenerāſ eſt ſicut vnꝰᶜdeusᶠ ac fides vnicaᵍ ab oībꝰfideliter confitēdūʰ qd̓ celebratum in aquaⁱ in noīeᵏ pr̄is ⁊ filij ⁊ ſpūſſancti. credimꝰ eſſe tāadultis qͣꝫ paruulis cōiter ꝑfectumⁱ remediūᵐ ad ſalutem.Uerum quia qͣꝫtuꝫ ad effectūbaptiſmi ī ꝑuulis reperiūt̉ doctores qͥdā theologiⁿ opiniōeſcōtrarias habuiſſe qͥbuſdā exip̄ẜ dicētibꝰ ꝑ virtutē baptiſmiꝑuul̓ qͥdem culpā remitti ſedgr̄aꝫ nō cōferri. alijs econtra

tur ꝙ intellectus haberet determinatā materiā. ⁊ ſic non eſſꝫcognitiuus oīum. qd̓ eſt contra rationē intellectꝰ. Sed dicoꝙ hoc ꝓcederet ſi virtus intellectiua eſſet actus organi corporalis. fateor enī ꝙ actus illos viſus cum oculo. tactus cūmanu ⁊ ſimiles bene oportet limitari ex materia. ſed cum aīaintellectiua his organis non vtatur. limitationi non ſubiacetDicebant quarto ꝙcum anima ſit quidſubſiſtens ⁊ habeateſſe ẜm ſe. ergo aliuſforma eſſe nō poteſt.quia forma dat aliquod eſſe. ⁊ ſic eē forme non eſt ipſiꝰ forme ẜm ſe. anima ergo intellectiua hn̄seſſe ſuū ⁊ ſuuꝫ ſubſiſtens non vnit̉ corꝑivt forma. Ad qd̓ reſpondetur. ꝙ animaintellectiua illud eēin quo ſubſiſtit communicat corꝑali materie ex qua materiaet anima intellectiua fit vnū. ita qd̓ illud eſſe qd̓ eſt totius cōpoſiti eſt etiam ipſius aīe. qd̓ non eſt in alijs formis que nonſunt ſubſiſtentes. ⁊ ꝓpter hoc aīa humana remanet in ſuo eēdeſtructo corꝑe. non aūt alie forme. Curioſus qͥ hͦ pleniꝰ diſquirere vellet. videat in ſum. Tho. ꝑte i. q. lxxvi. in prin.a ¶ Catholice fidei. qd̓ ſequit̉ ⁊ poſtpoſitū fuit vt euitareturhiatus qd̓ ꝓprie in rhetorica d̓r. cū vocalis eadē ſequit̉ vob ¶ Pertinaciter. ꝑtinacia in malo. ꝑſeuerantia calem.in virtute. vnde pertinax valde vel imprudent̓ tenens. duruſir reuocabilis. indocilis obſtinatꝰ. ⁊ idem verbū. jͣ. de vſurisc ¶ Ad hͦ. tertia ꝑs. pͥmo ponens ex graui. §. penulti.de eſſe baptiſmi. ſecūdo de ipſius effectu.d ¶ Unicū. qͣre ſic dicat̉ habet̉ de ꝯſe. di. iiij. aliud Io. an.e Unus. ad Sphe. iiij. habetur d̓ hac triplici vnitate. ⁊. jͣ. d̓exceſ. p̄la. frequens ad fi. ⁊. jͣ. de ſen. ex. c. i. ⁊ vt dicit Amb̓. li.de tri. ⁊ exponit mgr̄ .i. ſen. xxiiij. di. circa prin. cum vnū dicimus deum. vnitas excludit numerū deorum. nec qͣntitatemin deo ponit. quia nec numerus nec qͣntitas in deo eſt.f ¶ Deus in hoc verbo ponit cauſam efficientē baptiſmi.g ¶ Unica. licet ſpē differat. qd̓ dic vt no. ber. sͣ. e. ti. ſuꝑ ru.h Confitendū. vn̄ in ſymbolo d̓r. ꝯfiteor vnū baptiſma.i ¶ In aqua. cauſa materialis.k ¶ In nomine. cauſa formalis.Perfectum. ſine pnīa exteriori. de ꝯſe. di. iiij. ſine pnīa.m ¶ Remedium. cauſa finalis. Io. an.n ¶ Theologi ⁊ canoniſte. de hͦ de ꝯſe. di. iiij. nihil. ⁊. c. ꝑuuli.o Opiniones. Eſt ſciendum ꝙ primo fuit opinio donatiſtarum. ꝙ paruuli inutiliter baptizabant̉. que reprobata eſt. etad ipſorum rationes eſt reſponſum de bap. maioreſ. Sed ibidubium eſt relictum. an paruulis infundant̉ virtutes ⁊ gratia. quod hic ſoluitur Eſt ergo hic ſciendum ꝙ quorundā fuit opinio. ꝙ pueris nullo modo dantur virtutes in baptiſmoſed ſolum ab originali mūdantur. ſed poſtea qn̄ decedunt vl̓qn̄ ꝑueniunt ad etatem adultam eis virtutes infūdunt̉ ſi ſeruent innocentiā. Hanc cōiter theologi reprobāt per id quodhabet̉ Ecc̄es .xi. quod ſonat illud quod habetur. xxv. di. qͣlis in prin. quare ſi pueris ante mortem non fuerint conceſſevirtutes. ⁊ gratia informans in morte non conferentur. ⁊ ſicnon ſaluabunt̉. quod eſt falſum. Error autem huius opinionis videtur fuiſſe ex ignorātia diſcernēdi habitum ab actu.Alij dixerunt ꝙ pueris dantur virtutes ⁊ gratia. non tamenin ſeipſis. ſed in ſua radice .ſ. charactere ſacramenti. cuiꝰ vir-

tute cum venerint ad perfectam etatem ⁊ cum perfectis organis ſolute fuerint potentie. ꝯſequentur gratiam ⁊ virtuteſEt Hug. videbatur miſcere hanc opinioneꝫ prime. de conſe.di. iiij. nihil. Sed ꝙ hoc eſſe non poſſit patet. quia ſi puer verteretur in furiam ante perfectam etatem patentie in eo nō ſoluerentur ⁊ ita nūqͣꝫhaberet virtutes explicite. Item ꝙ potētie ſint aliquo impedimento ligate nonimpedit habitum ſꝫactum. quia dormiētes ⁊ vinolenti habitus habent. ſed ligaos. Tertia fuit. hecopinio approbata.vt virtutes ⁊ gratiedentur in habitu ligato ꝓpter peritiaꝫſicut in dormiente ꝓpter ſomnū. ſed diſcedente puericia inclinant̉ ad bene operandum niſi aliquidſpiritui ſancto reſiſtat. Et habetur d̓ hͦfigura i. Reg. xvij. vbi dauid paruulus armatꝰ armis ſaulregis non potuit eis vti contra goliam. ſic puer in baptiſmoarmatus gratia ⁊ virtutibꝰ propter imbecillitatē illis vti nōpoteſt quo ad actum. ⁊ ꝙ hoc ſit verum patet quia cum pueri ſic̄ adulti ꝑ baptiſmū efficiātur membra chriſti. neceſſe eſtꝙ a capite recipiant fluxum vel fructum gratie ⁊ virtutiſ. cūius influxionis non eſt impedimentū ex parte dei. qui omēsvult ſaluos fieri. ⁊ ad agnitionē veritatis venire. jͣ. ad ti. ij. etsͣ. de bap. maiores. ꝟ. abſit. nec ex parte gratie que ex vi ſacramenti omnibus preſto eſt. facit de ꝯſ. di. iiij. ſine penitētianec ex parte ſacramenti quod pro omnibꝰ inſtitutum eſt. necab illo vllus excluditur. vt in decre. maiores. ꝟ. cū ergo. necex parte paruuli qui nec reſiſtit nec reſiſtere poteſt infuſionigratie. nec curamus ipſius reluctantiā vel gemitum in baptiſmo. de ꝯſe. di. iiij. cum videmus. ⁊. c. ſe. nec ex parte eccleſie in cuiꝰ fide ſaluatur. ⁊ que nulli claudit gremiū. de heret̓.ſuper eo li. vi. nec aliquem decipit. xxvij. q. i. de viduis. d̓ dona. per tuas. Huic autem opinioni approbate non obſtat ꝙhabitus virtutum habilitat ad actum. ſed pueri non ſunt habiles ad agendum que ẜm virtutes ſunt. ergo non recipiunthabitum virtutum in baptiſmo. Nam dico ꝙ habitus facithabilem ad actum tollendo inhabilitatē que eſt ex imꝑfectione potentie. non que eſt ex parte corporis. vt patet in dormiente. Nec obſtat quod dicitur in noua influētia oportere. ꝙrecipiens vel influens aliter ſe habeat nūc qͣꝫ prius. ſed anima pueri baptiſati non alio modo ſe habet in inſtanti poſt baptiſmum qͣꝫ prius. quia caret vtroqꝫ tꝑe vſu liberi arbitrijItem nec deus influens aliter ſe habet. Concluditur ergo ꝙpueri etiam captizatigratiam ⁊ virtutes non recipiunt. Adquod reſpōdetur. ꝙ licet agens pͥncipale ſit īmobile. agensinſtrumentale aliter ſe habet nūc qͣꝫ prius ad puerum. qꝛ nūcet non prius baptizatur. exquo etiā ſequitur ꝙ aliter ſe habet baptizatus. quia nūc ⁊ non prius impreſſus eſt charact̉in ipſo. Item conſtat ꝙ ſine aliqua ſui mutabilitate deus ſine ſacramēto poſſet gratiā conferre. vt patet in ſctīficatisin vtero. de renūcia. niſi cum pridem in principio. Curioſusetiam videre poſſet in thoma. iiij. ſenten. diſ. iiij. ⁊ in. iij. parte ſumme. q. lxviij. ⁊. lxix.