iuramentum. Idem.Olor facit qͥ petit qd̓ reſti¶tuere oportet eūdē. IdēInOnᵇ eſt in mora qui poIteſt exceptiōe legitima

¶ Idemſe tueri.q Uode ob gr̄am alicuiꝰcōcedit̉ nō ē in eius diſpēdiū retorquēdū Id̓In ¶ Ullusᶻ ex ꝯcilio dūmō

l. ff. dele. i. ſi qͥs inqͦlinos in fi. vbi qd̓ ſcriptum ē in teſtō ꝯͣ bonos mores ⁊ iuramētū nulliꝰ ē momēti. ad idē. ff. de pa. do.l. ꝯuenire. vbi pactū ne cū vxore agat̉ reꝝ amotaꝝ non valetqꝛ ꝑ illud inuitant̉ mulieres ad furandū. nō eſt ergo p̄ciſe vera regula q̄ dicit ꝙ iuramentū ſeruandū eſt. ſi poteſt ſine interitu ſalutis et̓ne ſeruari. sͣ. de iureiur. ſivero. nam ſi ē contrabonos mores nō obligat vt hic. ⁊ in ſupͣdictis iuribus. idemin quolibet temerario. eo. ti. ſicut. ⁊. c.tua nos. ⁊ qn̄ vi velvolo preſtitū ē. sͣ. e. li. d̓ iureiur. licet. qd̓ dic vt. sͣ. ꝙ me. cā abbas. ⁊. xv. q. vi. c. ij. Et facit ad hāc regulā. jͣ. e. in malis. ⁊ habuiſti idē de impoſſibili. sͣ. e. nemo pōt. non tꝫ ergo turpe pactum vel cōtra bonos mores. sͣ. de pac. c. vl. ergo nec iuram̄tum qd̓ acceſſoriū ē. ⁊ facit. sͣ. e. acceſſoriū. ⁊ vide qd̓ ibi dixiEt no. ꝙ debemꝰ rebus vti eo modo ad quē ſunt inſtitute. vtxxij. q. ij. is autem. ſed iuramentū nō eſt inſtitutū vt ſit iniquitatis vinculū. xxij. q. iiij. inter cetera. ergo iniquitatē nō vinculat vel obligat vt hic vides.I ¶Olo facit. Hec regula ex. l. ſūpta ē. ff. e. ti. in condemnatione. §. dolo facit. Pͣo. gͦ ca. in vſurario qͥ nō petitvſuras a debitore. ip̄as enī reſtituere cogeret̉. xiiij. q. iiij. nullus. ad idē de iureiur. debitores .i. rn̄. ad idē. ff. de excep. doli I. dolo. vbi herede dānato a debitore debitor nō poteſt exteſtō agere. ⁊ doli mali exceptione vti pōt. ⁊ ibi etiā ſunt hecverba. Duo aūt notant̉ circa hanc regulā. Primo ꝙ hic dicitur locū habere qn̄ reſtituenda ē res ei a quo petit̉. cōmodatarius enī repetit rē a fure quā reſtituere eū oportet dn̄o. C.de fur. ⁊ ſeruo cor. l. vl. §. ſed cū. Uir ſoluto matrimonio petit dotē a ſocero quā vxori ⁊ eius liberis eū reſtituere oportet. ff. ſo. ma. ſi ſocer. §. lucius. Itē in vſurario qͥ vſuras repetit qͣs alijs ſoluit. ſi nō ē ſoluēdo. p̄ſtita cautione de ipſis reſtituendis ei a quo ꝑcepit. ar. de reſti. ſpo. olim. ij. ⁊ no. de vſu.qꝛ fruſtra. Secūdo no. hāc regulā nō hr̄e locum in poſſeſſorijs iudicijs. ſed in petitorijs. ⁊ hoc etiā no. Gof. de of. dele.venerabili. ⁊ Ber. de reſti. ſpo. in lr̄is. ⁊ probat̉. ff. quoꝝ leg.l. i. in prin. vbi dicit̉ ꝙ heredi reſtituit̉ qd̓ legatoruꝫ noīe pret̓eius volūtatē per legatarios poſſidet̉. iij. q. i. c. ij. de or. cog.c. vl. ⁊ in pre. decre. in lr̄is. ⁊ in. c. ſe. ⁊. C. de rei ven. ordinarin On ē in mora. Hec regula ſumpta ē ex. l. ff. c. ti. l. nulcum ſuis concor. ⁊. ff. de iudi. ſi de vi.la intelligit̉. ⁊. l. nihil intereſt. Po. exemplū in dn̄o qͥnō requiſiuit infra trienniū ſeruū ſuū fugitiuū nonachum factū. dicit̉ enī fuiſſe in mora. qd̓ eſt verū niſi tueri ſe poſſit exceptione legitima. puta longinquitate loci. xvij. q. ij. ſi quis incognitus. Itē pone ī clerico qui nō dicit̉ in mora ſoluendi qͣrtam decimarū. ſi tutꝰ eſt exceptione preſcriptionis. sͣ. de preſcrip. de quarta. Itē pone ꝑ. l. ff. ſi cer. pe. l. lecta eſt §. ſed cūſortis. vbi ſunt hec verba. vbi ille qui tutius erat exceptionedilatate ſortis ꝑ tertiū pactū nō dicit̉ in mora. ⁊ ſic nō veniūtvſure vt ibi. ad idē vt lit. nō cōte. quoniā §. ſi vero aliter ī fi.Potes etiā exemplificare ꝑ ea que dixi. sͣ. eo. imputari nō debet. Et no. qꝛ vt dixi. sͣ. e. mora ſua cuilibet. vt quis dicat̉ moroſus. neceſſe eſt ꝙ ſciat vel ſcire debeat ſe debere. ſed ille quitutus eſt exceptione legitima. neſcit ſe debere vel neſcire debet. ergo nō eſt in mora. Item no. ꝙ dicit exceptiōe legitimaq̄ ē cū ē obligatus iure naturali ⁊ ciuili. ſed obſtat exceptio.puta pactū de nō petē. vl̓ ſil̓is vl̓ ē obligatꝰ iure naturali tm̄Et fa. qd̓ circa indebitū no. i. q. iiij. in fi. ⁊ de ſol̓. is qͦ. ⁊ ītelli1tur exceptio illa legitima q̄ replicatiōe nō elidit̉. pone ē ēplūdebebas mihi. x. tibi feci pactū d̓ nō petēdo ſꝫ ꝑ mētū vl̓ furoris tꝑe hͦ feci. tūc exceptio pacti n̄ ē legitīa. qꝛ elidit̉ replication furoris l̓ metꝰ. ⁊ iō diceris ī mora fuiſſe. ⁊ idē in ſil̓ibus.

c ¶¶ Uod ob gr̄am. economꝰ qui in fauorē eccl̓ie cōſtitutus ē eccleſiā vacantē grauare nō dꝫ. xij. q. ij. charitatē. itē pōne ꝑ decre. de reg. ad apl̓icā. in religionibꝰ nō mēdicantibꝰ ꝑ decre. e. ti. nō ſolū. sͣ. e. li. ⁊. c. ſeq. itē pone ꝑ. l. C. deꝓcu. nō eo minꝰ. vbi ſnīa ꝓ minore lata qui ſine tutore cāmagit bene tenet. vnd̓dicit ibi tex. minoribus etas in damnisſubuenire nō in rebꝓſpere geſtis obeſſeꝯſueuit. ⁊ habes idēC. de legi. l. qd̓ fauore. ff. de legi. l. nullaiuris rō. ⁊ ꝓſequerevt ibi vtrobiqꝫ. ⁊ facit in aucͣ. de illuſtri. ⁊ qui ſuꝑ illu. ſūt col.v. vbi licet cōceſſū ſit clariſſimis ꝙ ꝑ ꝓcuratorē agere poſſūtnihilominus ⁊ ꝑ ſe agunt ſi volūt. nec cogere pōt aduerſariminorē vti bn̄ficio reſtōis in inte. ſibi cōceſſo ꝯͣ ꝯtractū. ff. demino. l. ſi iudex. Cōtra sͣ. e. li. de p̄ben. cui de nō ſacerdotali.So. illud facit forma mandati ⁊ facit qd̓ dixi. sͣ. e. plus ſemꝑ.itē ꝯͣ. sͣ. de mu. pe. prudentiā. vbi clauſula ap. remo. īpetrantis fauore appoſita in leſionē retorquet̉ ip̄ius. Sol̓. ibi qꝛ idlocum habet cū princeps aliquid cōcedit ad inſtantiā petētishoc cū motu proprio puta minoribus ab eccleſijs. ⁊ ſic etiaꝫrn̄detur ad decre. de cōſti. cū omnes. ff. ꝙ qͥſqꝫ iuris. l. i. ⁊ probatur. e. ti. l. iij. ⁊ facit optime ad hanc ſolutionē. sͣ. e. li. de p̄ben. ſi motu ꝓprio. Itē ꝯͣ. ff. de iur̄. au. anu. l. ij. vbi lata ſnīaꝓ me ſuꝑ ingenuitate ꝑdo ius anuloꝝ. ſed hoc nō inducit ſeutentia ſed tacite mea renunciatio qꝛ eligendo vnum alteri renuncio. sͣ. de elec. vt quis. C. de fur. l. i. itē ꝯͣ. C. de queſti. l. pridem vbi ſeruus ꝓ dn̄o nō torquet̉. ſo. nō poſſet torqueri prodn̄o quin etiam torqueret̉ ꝯͣ eū qꝛ ꝓ vtraqꝫ ꝑte teſtis iurat dicere veritatē. itē ꝯͣ. C. de iude. l. die ſabbati vbi p̄cipit̉ ꝙ iudeinō cōueniant̉ nec cōueniāt in ſolēnitatibꝰ ſuis. So. ſpeciale ēpropter feſtiuitatē vel poſſet dici ꝙ conceſſio illius priuileginon ſtetit in finibꝰ proprijs. item cōtra. ff. de peri. ⁊ cōmo. reiven. l. ſi vina. vbi in fauore emptoris vina ementiſ excepta fuerunt acida ⁊ mucida. ⁊ tamē ip̄e emptor illa inuito venditore habere nō poſſet. So. ibi nullus fauor ſed ius cōmune. hicaūt de gratia vel fauore loquit̉ qd̓ eſt ꝓprie cōtra ius cōe ẜmAccur. itē ſignat̉. ꝯͣ. ff. de au. tu. l. obligari §. hereditatē. ⁊ inſti. de attil̓. tu. §. neqꝫ. vbi dicit̉ ꝙ pupillus nō poteſt adire hereditatem etiam locupletē ſine tutoris auctoritate. So. ī hisquibus certum ē cōditionem pupilli effici meliorē valet factūa pupillo etiā ſine tutoris auctoritate vt ſi feratur pro eo ſnīavt in. l. non eo minus. In his vero quibus certum eſt conditionem pupilli deteriorē conſtitui. vt ſi alicui ſe obliget vl̓ actionem cedat. factum ſine tutoris auctoritate non tenet. C. deauc. preſtan. l. ij. ⁊. iij. In his vero quibus dubium eē poteſtan pupilli conditio conſtituatur melior vel deterior. vt in hereditatis aditione que poteſt habere latentia onera. factuꝫ apupillo ſine tutoris auctoritate non tenet. vt in dictis cōtrarijs. ⁊ hoc fauore pupilli ne oneribus implicetur. ff. de acqͥr.here. l. more. ⁊. l. pupillus. ⁊ hec regula habet veritatē in ſuocontrario .ſ. ꝙ pena vel odium non debet conuerti in p̄miumxvi. q. i. legi. s. de ſen. excom. ſi vero. cuꝫ ſuis concor. ff. dele.i. ſi ſeruus plurium. §. qui autem. Io. an.Ullus ex conſilio. Hec regula ſumpta eſt ex. l. ff. eo.¶ nti. l. cōſilij. Ratio huius regule colligitur ex canoneLxiiij. q. i. ꝙ p̄cipitur. ex decre. de ar. cum olim. ex. l. ff.manda. l. ij. in fi. per quam exemplificare potes. ⁊ ibi de hocnullus enī tenet̉ conſiliū conſequi. īmo explorare ⁊ deliberare debet apud ſeipſum an ſibi expediat nec ne. vt in p̄di. iuribus. ſi aūt conſiliū ſit fraudulentū bene obligatur conſulenslicet duret rō ſupradicta ⁊ hoc ratione fraudis. exēplifica ꝑcanonē. lxxxvi. di. tanta. sͣ. de renū. ſane. ff. de dolo. ꝙ ſi cumſcires. No. igit̉ ⁊ breuit̓ circa hoc. aut ꝯſiliū dat̉ circa ꝯͣctum