LIBER PRIMVSSi qjs aūt de ſuprrioribꝰ aliquem libris aliter partiri uoluerit: dūmodo p̄fatum ordinē nō mutauerit: cū eo nul-la eſt a me habēda cōtentio. ordinē enim potiſſime in hoc meo curaui opuſculo. Et hæc. poſt diſputatū ordinēac numerū libroꝝ ac uoluminū phyſicæ doctrinæ Ariſtotelis de numeri certi ac ſpecificati collectione cōpen-dioſa ſatis ſint dicta. Nunc de principalioribus dictorum librorū epilogis: ꝗbus: & ordo & numerus librorū collectus eſt dicendū eē uidet̉. ꝗbus expeditis ſecūdi uoluminis ī quo de erroribꝰ quorūdam diſputandum eſt traſtationi dabitur locus.Compendium modorū & locorum quibus expedita in p̄fatis libris colliguntur. & tractanda proponunt̉. proſtifficienti numero & ordine inueniēdo ꝑtium ac librorum doctrinæ phyſicæ Ariſtotelis.Caput. XX.Rdo & numerus in ſuperioribus ꝑtractatus. ꝓ maiori parte ex dictis Ariſtotelis: nunc in principiis librorum ſuoꝝ: nunc in finibus: nūc in mediis diſpoſitis collectus fuit locis inquā potioribus: ex ꝗbus partiūdictaꝝ aut libroꝝ ſuoꝝ ſumi potuit cōueniens particio. de alijs locis ſiue locoꝝ dictis particularibusmagis: nulla ad p̄ſens ſit cura. Dico igit̉ ꝙ ī prīcipio & ī fine libroꝝ qͣtuor ſolis Ariſtoteles utit̉ modis. ꝑ prīcipium & finem nō ſolū initiū aut libri calcē intelligimus: ſed ea quoqꝫ q inter media. ītermedioꝝ quoqꝫ partē illāappellans primā in qua noua incipit materia. fine quoqꝫ appellans ubi aliqua deſinit materia. Nā in principiis acfinibus aut ſolū dicenda ꝓponit: aut ſolū dicta colligit: aut colligit dicta & ꝓponit dicenda: aut neutrum facit.ſed materiā intentā ſolū ꝓſeꝗt̉. At ſi ī prīcipio ſolū ꝓſeꝗtur: tūc in anterioribꝰ uno de tribus locus ille diſponit̉modis. Nā anterioꝝ locus uel nihil proponit nihilqꝫ colligit. & hoc in tribus reperio locis .ſ. in principio de coIo & mundo: in cuius principio materiā ꝓſeꝗtur & in fine anterioris .ſ. de phyſica auditiōe nec ꝓponit nec colligit. ſimiliter ī quarto hiſtoriarum circa media exequit̉ de ſomno. & ī anterioribus neqꝫ colligit neqꝫ proponitaliꝗd. In octauo quoqꝫ de hiſtoriis loquēs de reiuueneſcentia mox proſequit̉ ī principio illius materiæ ſiue tra-ctatiōis illius: in anterioribus uero neqꝫ tractata colligit neqꝫ reiuueneſcentiā proponit. Vel finis anteriorum ſolum colligit. Et hoc in duobus reperitur locis .ſ. circa finē quarti de hiſtoriis. ubi mox de mare & fœmina proſequit̉. & in anterioꝝ fine colligit de ſenſu & ſomno. ſimiliter in octauo de hiſtoriis de lāgore mox proſequitur: īanterioribus uero ſolū colligit uel finis anterioꝝ colligit &, ꝓponit. & hoc in libro de morte reperitur in cuiusprincipio mox materiā ꝓſequit̉ in anterioribus uero. .ſ. in libro de longitudine ac breuitate uitæ & libro de iu-nētute & ſenectute: ꝗ ambo eum qui de morte procedunt. proponit dicēda de uita & morte & colligit prius diſputata. Vel in anterioribus ſoſum ꝓponit .ſ. ī libro de inſpiratiōe. in cuius principio mox materiam ſuam proſequit̉. in anterioribus uero uidelicet in principio de iuuentute & ſenectute ſolū proponit. principia igit̉ ſolumꝓſequentia materiam anterioribus collata quadrupliciter uariāt. & hæc ī ſeptē reperiunt̉ locis: ſicut mox declaratū eſt. Si uero principia ſolū ꝓponunt tunc anterioribus cōparata quadrupliciter quoqꝫ uariant. uno quippemodo. cum in anterioribus nec colligit̉ nec ꝓponit̉. Altero quādo ſolum colligit̉. Tertio cum colligit̉ & proponit̉. Quarto uero qū ī anterioribꝰ ſolū ꝓponit̉. De prīo mō prīcipiū de phyſico auditu cōputādū ē ī quo ꝓponūt̉ tractāda in anretioribꝰ uero cū aūriora nulla ſint nihil fit. In prīcipio quoqꝫ de ꝓgreſſu aīaliū ſolū ꝓponit̉In aūrioribꝰ uero .ſ. ī fine de ꝑtibꝰ uel fit. dato ꝙ totus epilogus loci illius ſuꝑadditus fuerit. uno .n. de tribꝰ modis epilogus ille uiciari potuit. De ſcd̓o ē prīcipiū de aīaliū ꝓgreſſu. in quo dicēda ſolū ꝓponunt̉. in aſirioribusuero .ſ. in fine de partibus ſolūmodo colligit̉. dato ꝙ ea ſola pars qua in fine de partibus dicenda ꝓponuntur addita fuerit. De tertio ſeptē reperio loca primus eſt principiū ſeptimi d̓ hiſtoriis: ubi ſolū dicenda ꝓponit .ſ. de generatiōe hoīs. & in anterioribus uidelicet in ſexto poſt mediū tractata colligit. & de terreſtribꝰ ac hoīs genera-tſone ſe tractaturū ꝓponit. Secundus eſt principium de generatione & corruptione. ubi dicenda ſolum ꝓponitin anterioribus uero .ſ. in principio tertii de cœlo & mundo dicta colligit. & agēdū de generatione & corruptione ꝓponit. Tertius eſt principiū de ꝓgreſſu ubi ſolū tractanda ꝓponit. in anterioribus uero .ſ. in fine de partibꝰdicta colligit & dicēda de ꝓgreſſu ꝓponit: poſito ꝙ ꝑs ſecunda q̄ ꝓponit̉ fuerit uiciata: de hac dictiōe ꝓgreſſu .ſ.ī generatione mutata. ꝙ inter tres p̄fatos uiciandi modos magis fuiſſe credimus. Quartus ē liber de aīa in cuiusprincipio ꝓponit dicenda de aīa. in anterioribus uero .ſ. in fine de ꝓgreſſu dicta colligit & dicenda de anima ꝓpoſuit. Quintus eſt in eo qui de memoria. in cuius principio ſolū ꝓponit. in anterioribus uero .ſ. in fine de ſen-ſu & ſenſibili colligit & ꝓponit ſe de memoria diſputaturū. Sextus eſt liber de ſomno in cuius initio de ſomnoſe tractaturū ꝓponit. & in anterioribus .ſ. in fine eius qui de ſenſu & ſenſibili colligit dicta & ſe de ſomno tractaturū proponit. Septimus ē quoniā in initio eius qui de iuuentute & ſenectute ſolū ꝓponit in anterioribus ueroſcilicet in fine de cauſa longitudinis ac breuitatis uitæ colligit & ꝓponit. Hii ſunt igitur modi ſeptē quibus inprincipio ſolum ꝓponit̉. & in anterioribꝰ colligit̉ & ꝓponit̉. Quare ſi in principio ſolum ꝓponit̉ cum anterioribus tripliciter comparet̉: Hoc in decem reperiet̉ locis .ſ. primo modo duo. ī ſecundo unum. ī tertio uero ſepteattamen cum in hoc tertio idem poſitus ſit ille .ſ. quo principium de aīalium progreſſu anterioribus compara-tur: & hoc ſecundū triplicem deprauationis modum poſſibilē: de quo triplici deprauationis modo poſſibili ꝗͣ-in ueritate unum ſolum fuerit uitium quodcūqꝫ de illis tribꝰ fuerit: ꝗͣuis tertium magis credamus: ideo de illistribus duo ſubtrahi debēt. & ſic octo tantūmō ſupererunt. Si autem ī principio tātū colligit unus ſolus de hocreperit̉ modus. & in uno loco. ille .ſ. ꝙ in anterioribus nihil reperiat̉. & hoc ī principio octaui de hiſtoriis repe-ritur. ubi de ſubſtantia ac generatione aīalium colligitur. ī anterioribus autem nihil fit. Si uero ī principio col-ligit & ꝓponit tunc anteriora dupli inueniunt̉ modo. uno cum in anterioribus nec colligit nec proponit. Aliocum ī anterioribus ſolum colligitur. De primo quatuor reperimus loca. primus eſt quoniā ī principio libri metheororum colligit & ꝓponit. ī anterioribus uero nihil tale fit. Secundus in principio quiti de hiſtoriis ubi colligit & ꝓponit. & in anterioribus nihil. Tertius ī ſecundo de partibus ubi dicta colligit & dicenda proponit. infine uero hiſtoriarum nihil facit. conferendo camen principium hoc .ſ. ſecundi de partibus fini libri metheoro-