LIBER PRIMVSquentibus pertractant̉: mox ſubiunxit. De eoautem quod eſt hæc ꝗdē eſſe longæ uitæ &c.) ac ſi dixiſſet: eumego in cauſaꝝ inꝗſitione: ordinē iequar eoꝝ quæ in hiſtoriis animaſium a me notata ſunt: Cūqꝫ expeditis alijscōgruo ordine: tandem ad cōplemētum hiſtoriaꝝ de generatione animaliū deuenerim: tra diderimqꝫ ſeriatimcauſas omnium ad generationē attinentium in quinto ſexto ac ſeptimo libro in hiſtoriis naratorum: Rati ona-bile eſt ut quemadmodū generationi traditæ in hiſtoriis: liber de generatione in quo eſt cauſarum generatiōiscontemplatio ſuo ordine ac loco accomodatus eſt: ſic ſuo etiam loco ei parti quæ ſequitur generationem in hiſtoriis. quæ pars eſt de uita ac uitæ cognatis: ei inꝗͣ parti ſuo ordine ac loco ea accomodetur ꝑs & apponatur q̄cauſas uitæ & mortis & iis cognatorum agit. Sicut igitur poſt quintum ſextum ac ſepptimū libros hiſtoriarumſqui de generatione tractāt animalium: ſequitur octauus ī quo ꝓ maiori ꝑte uita & mors & ijs cognata tractāt̉ic in cauſarum theoria poſt librum de generatione animalium merito ſequi debent illi libri qui cauſas uitæ &mortis & de iis cognaris inꝗrūt. Hūc prefatum ordinem ea quoqꝫ quæ in principio libri huius ſcripta ſunt no-bis plene clareqꝫ demonſtrant. cum dicitur e ſomno quidem igitur & uigilia dictum eſt prius de uita autē &morte dicendum poſterius. ſimul autē de langore & ſanitate quantum adiacet naturali phyloſophyx nuūc aūtde cauſa eius quod eſt hæc quidem eſſe longæ uitæ hæc autē breuis uitæ ſicut dictum eſt prius cōſiderādum.Hic ergo liber eo prior eſt qui de uita eſt & morte: & eo qui de lāgore & ſanitate. prior eſt etiam eo qui de iu-uentute eſt & ſenectute. & eo qui de inſpiratione & expiratione cum in fine huius ariſtoteles dicat Nūc autēde animalibus dicta eſt cauſa de maguitudine uitæ & de uitæ breuitate: Reliquum aūt nobis cōſiderare de iu-uentute & ſenectute & morte & uita iis. n. determinatis finem utiqꝫ habebit quæ de animalibus methodus) ēetiā prior eo qui de inſpiratione. eo dicente ī principio Iibri de iuuentute & ſenectute. De iuuentute autem &ſenectute & morte & uita nunc dicendum. ſimul autē & de reſpiratione neceſſarium fore cauſas dicere. Patetitaqꝫ ex iis hunc librum: primum cenſeri debere inter eos qui de uita ac morte tiſqꝫ cognatis agunt moxqꝫ ad eūſequi debere qui de animalium generatione dicitur. Cum ipſa uita generationem ſequat̉. Huic āt libro uti di-ximus ea congruūt quæ ī initio octaui libri hiſtoriaꝝ tradita ſunt ubi diuerſa aīalium uita uictu diuerſo: lōgi-tudi neqꝫ ac breuitate ī diuerſis diuerſa tractat̉. Cæteꝝ aduerſus hæc ea q̄ ꝓpriæ initium huius libri ſic ſcriptaſunt: De ſomno quidem igit̉ & uigilia dictū eſt prius &). nō paruā inſtantiam inferre uident̉. colligens enimea quæ de ſomno & uigilia expedita fuerant & de cauſa lōgitudinis ac breuitatis uitæ ſe mox ꝑtractatuꝝ ꝓponens indicare: nobis uidet̉ librum hunc de cauſe Iōgitudinis ac breuitatis uitæ ſequi mox debere ad eū qui deſomno & uigilia dicit̉. de ſomno enim collectio facta ſimul cum ꝓpoſitione de cauſa longitudinis uitæ & breuitatis: euidens eſt ſatis inditium ad accipiendum ꝙ hic liber mox illum ſequatur. Ad hoc cum ſuꝑoribus di-cimus ꝙ Ariſtoteles in eo qui de ſenſu & ſenſibili duo poſuit operationum genera. alterum animalibus propinquum ſcilicet ſenſum. memoriam. ſomnum cum uigilia. & motum. Alterum remotius. uel quia paucis ut in-ſpiratio & expiratio: parum admodum ad hæc concurrente ſenſu: ſed natura potius: uel pluribus ꝗͣ animalibusconuenit vt uita & mors. iuuentus & ſenectus. langor & ſanitas. De hoc duplici genere quatuor traxit coniuga.unū ex primo genere ſcilicet ſomnum & uigiliam. tria ex altero. ſic eo dicente in libro de ſenſu & ſenſibili (Exiſtunt autem horum maxime quatuor coniuga numero. uelut uigilia ſomnus. iuuentus & ſenectus. & reipiratio& expiratio. & uira & mors. De ꝗbus omnibus pollicetur ſe tractaturū. De una itaqꝫ combinatione ſcilicet ſomno & uigilia: cū una eſſet de oꝑationbus animali propinquis & propriis: ſuo tractauit loco. uidelicet in primaparte poſt eſſentiæ expeditionem: inter eas quæ ſunt operationes animali ꝓpinquæ. & eſſentiales fere ac pro-priæ. Cæterum cum poſt tractationem de ſomno & uigilia iam per plura pertranſiuiſſet media ſcilicet per eumqui de motu & per quitqꝫ libros qui de animalium generatione tractāt tandem iam iam ad reliqua tria con-iuga: ſuo loco ſcilicet in tertia ꝑte pertactanda icū: ſint operationes animali non propriæ: accedens ne forte deinſufficientia accuſari poſſet: alterius iam diſputatæ coniugationis quæ eſt ſomnus & uigilia in initiis li.bri huius decenti cauſa memoratur dicens. (De ſomno: quidem igitur & uigilia dictum eſt prius & cete-ra) ac ſi diceret memini me in eo libro qui de ſenſu & ſenſibili: quatuor coniugationes terigiſſe de quibusdixerā me rractaturum fere: cum autem de iis coniugationibus iam agendum ſit/ non eam nunc expectabisquæ eſt de ſomno & uigilia: cum de ipſa alias ſuo loco inter operationes animali proprias & propinquas expe-diuerim. de ea enim coniugatione ſcilicet ſomno & uigilia prius pertractaui. poſterius dicam de uita & morte.ſimul autem de langore & ſanitate. de iis enim in libro de ſenſu & ſeriſibili ſub quodam propoſueram dubio.nunc quippe aſſero ſimul cum morte & uita me de illis pertractaturum: ſed ante ominia de cauſa longitudinis& breuitatis uitæ eſt dicendum. per illud enim (dictum eſt prius) lotum non intellexit immediate preceden-tem: quia in eo immediato loco liber de animalium generatione diſponitur: ſic igitur coniugatio quæ eſſen-tialior ē cū ſit prior āte alias cōiugatiōes p̄tractari debuit .ſ. ſomnus & uigilia. Quæ uero ī natura poſterior ē &ultīa .ſ. mors cū uita & cū ea ſanitas & ægritudo hæc ultīo ꝑtractāda ē. In ītermediis āt locis cā lōgitudīs ac breuitatis uitæ iuuētus & ſenectus īſpiratio & expiratio expediri debēt. Quō .n. hūc ꝗ ē d̓ cā lōgitudīs & breuitati:uitæ ei ꝗ de ſōno & uigilia cōitē facere licebit: cū ille ꝗ ē de motu ad eū mox ſeꝗͣt̉ librū ꝗ de ſōno & uigilia dr̄uti ī ſuꝑioribꝰ de mēte Tbemiſtii demōſtratū ē. Si. n. libellū aliquē hoc loco colligere uoluiſſet tāꝗͣ ſibi cōterminū: nō eū ꝗ de ſōno: ſed eū ꝗ de motu potius collegiſſet nō igit̉ illū ꝗ de ſōno & uigilia hoc ī loco collegit qͣtenus ſibi conterminū ac uicinū ī ordine īdicaret. ſed ea de cā potius q̇ paꝝ āte māifeſtata ē de eo mēoriā fec:i.error .n. ꝑ quē credit̉ ex p̄fatis uerbis Ari. librū de cā lōgitudīs ac brueitatis uitæ: mox ſeꝗ ad librū de ſōno &uigilia: illi aſſimilat̉ errori quo ī prīcipio de gūatiōe aīaliū nōnulli fuere decepti. Cū .n. nōnulli ea q̄ de ꝑtibusſūt aīaliū: prius tractata uiderēt cernerēt quoqꝫ Ari. ī prīcipio libri de gn̄atiōe eadē colligere & īmediate de aīa-liū gn̓atiōe ſe tractatuꝝ policeri: errore ducti arbitrati ſunt librū de. generatōe mox ſeꝗ debere ad eū ꝗ̄ de ꝑti-