Druckschrift 
De numero partium ac librorum physicae doctrinae Aristotelis
Einzelbild herunterladen
 

LIBER DRIMVSrionis fere cōplemētū ī ip̄o nōnullæ aīaliū ꝑtes ꝑtractēt̉. Seorſum aūt heæ ꝑtes ad motū utiles: ab alijs ī ſibro de ꝑtibus diſptatæ ſunt: ī uno quodā cōi traditæ. ſunt libro: quoniā ea ſe ī uno ſermōe coī ꝑtractari poſtulant: quæ ī uno ēt coī cōueniūt genere. Huius ordinis teſtimomoniū hinc potius accipimus: quoniā ī fine huiuslibri ea de ꝑtibus ad motū utilibus epilogādo colligit ueꝝ cætera quoqꝫ de ꝑtibus ad librū de ꝑtibusſpectātia ante eas ad motū utiles ſūt reſūpſit dicēs (Quæ ꝗdē igit̉ de alijs ipſis ꝑtibus: & eaꝝ circa ꝓgreſſumaīaliū & circa oēm ſcd̓m locū mutationē hūc habēt modū iis āt determinatis cōſeq̄ns eſt ſpeculari de aīa) Illudenim Quæꝗdem de alijs ipſis ꝑtibus) epilogus eſt libri de partibus. reſiduū āt eſt epilogus huius nunc inſtātislibelli ex ꝗbus ſatis patet librū hunc de ꝑtibus ad motū ad ei mox ſeꝗ librum qui de partibus dicitur. adhuncautem de partibus ad motū: ſtatim ſequi qui eſt de aīa: eſt altera aſſentiæ aīalis pars: Quo circa ſermo illequo in fine de partibus ſcriptū reperitur (Seꝗtur ut de generatiōe aīaliū diſeramus) uiciatus agnoſcit̉ mutatadictiōe illa ϖορηασ. ι. pogreſſu in illā γέήέσέωσ. i. generatiōe ut uerus ſermo fuerit Seꝗt̉ ut de ꝓgreſſu aīaliū diſeramus) De quoꝗdē errore. & erroris huius ſeu deceptiōis ac uicii: diffuſe ſatis īferius diſputabit̉. Huic aūt libro de ꝑtibꝰ ad motū nihil determīati rūādet ī hiſtoriis: ſed plurīa de ꝑtibꝰ nūc ad greſſū nunc ad uolatū nōnūqͣad natationē reptionēqꝫ utilibꝰ ī hiſtoriis ꝑtiū paſſim d̓termīata ſūt. de ordīe igit̉ eio libri ꝓgreſſu ſeu ꝓceſſu uel īceſſu aīaliū īſcribit̉ hactēus hæc dcā ſint ī quo maͣle prīcipiū aīaliū exceptis ꝑtibꝰ griatōi ſeruiētibꝰplemētū ſuſcepit. poſt qd̓ forma ip̄a .i. aīa tāqͣ altera eſſētiæ ꝑs merito ſuccedere debet. Ordo libri de aīa. Ca. V.Itera igitur animalium eſſentiæ pars uſtra materiam ſeu partes quæ ignobiliores ſunt eſt aīa eſt parsnobilior & aīaliū forma. huius .n. cognitio nobiliſſima ac utillima. tātū dixero naturali ſcientiæ. uerūetiā ad cæteras ſcientias. eſt .n. aīalium principiū. neqꝫ res ſolam cognoſcitur materiam. phyſici. n. diffinitio ea eſt potiſſima ex materia ac forma & eo unde principium motus conficitur. ut dicitur libro primode aīa. ſic .n. ſcimus unūquodqꝫ ꝗd eſt & ꝑꝑ ꝗd eſt materiā & rōnem hēmus: maxime aūt ambo & undeprincipiū motus & generatiōis & corruptōis. vti dixit ī fine libr metheoroꝝ. Quare ad aīalium uerā cognitio ſolū ꝑtes ſunt materia: ſed ēt aīa eſt forma: & magis aīa ꝑtes cognoſci debēt: Vt in arte factis. ſi. n.lectulus cognoſci debeat: ſatis ē ſcire ſignū qd̓ eſt eius materia niſi uirtutē illa quoqꝫ qua tale ꝗd eſt lectulusagnoſcamus. a ſimili in natura ſi uel hoīs ꝑs ſciri aut cognoſci debeat: puta Caro aut ſanguis: ſufficit eiusſcite materiā .ſ. elemēta ueꝝ ui tale ꝗd ē cognoſcere oportet. hoc āt ē ipſius forma &. ſic cæteris fieri oportet. igit̉ ſatis ē ꝑtes p̄ſciuiſſe corꝑis ſi aīal cognoſcere curamus: niſi ēt eius forma .ſ. aīa cognoſcat̉. hoꝝ fidetab Ariſtotele ī prīo libro de ꝑtibꝰ ſic accipit̉. uod cæteraqꝫ aīalia mēbraqꝫ eoꝝ natura cōſtēt dicēdū ꝓfecto de car̄e & oſſe de ſāguīe deniqꝫ de oībꝰ ſimili ꝗͣ diſſimili ſtrue cōpactis. ut de facie māu de pede: ꝗͣ qd̓qꝫeoꝝ tale ſit: & ita ꝯſtēt facultate ſiue uirtute. .n. ſatis ē eatēus tātū noſce ꝗbo rebꝰ cōpoſitū ſit ut igne terraue: ſed ꝑinde agēdū ut ſi lecto aut q uolibet alio generis eiuſdē ageret̉. formā .n. potiuſꝗͣ materiā declarar̉tēptaremo) ꝗbuſdā deniqꝫ īterpoſitis rediēs cōcludit ( hæc inꝗͣ ſtatui ita dūt hoīs naturæ ſtudioſi ſane ītereſtde aīa & diſcere & ſcire) & paulopoſt NNā ob ēt de natura agit eo āplius docere aīa ꝗͣ de ma debet. qma natura potius aīam e contra) Et hæc ſatis de neceſſitate traditiōis de aīa de ī uno agit̉ libro ī tria diuiſo uolumīa. Incipit Gonoꝝ & honorabiliū noticiā opinātes &c.)Ordo āt, eius ē quoniā ad librū ꝑtibꝰ admotū aīaliū utilibus īſcriptum: nullo interpoſito conſequitur. de progreſſu ēt aīaliū dicitur. Nam cum ī prīode ꝑtibu dicat ſatis eſſe de lectulo ſcire materiā. ſi lectuli cognitio plena haberi debeat: ſed fore neceſſariūcius quoqꝫ formā cognoſcere: hoc nobis tacito indicat eloquio: ante formam ipſam mareria præcognoſcidebet. Hoꝝ teſtimoniū ut diximus eſt epilogus in fine libri de ꝑtibus ad motū utilibus poſitus: quo ſcriptū eſtQQuæ igit̉ de eæteris ipſis ꝑtibus circa ꝓgreſſū aīaliū circa oēm ſcd̓m locū mutationē hūc hūt modū: iis de-teriatis ꝯiīs ē ſpeculari de aīa.) Cognoſcit̉ ēt huius ordīs uericas eo quo ī fine de motus aīaliū in cōi ſic ſcriptum eſt. ϖερι μέν ούη τον μόριωη εκαστοῦ κδηζοόν: και ϖεριγύχμα. ετι δε και ϖθρι αίσθυσεασκαιLNHLHG. και υπνοῦ και κοινσ κῖηηςεοσ ειρηκαμέν. τασ αίτίασ: λόῖϖονδε ϖερίσένέσεοσ ειπέίν. Q d ſicīter p̄tat̉ e ꝑtibꝰ ꝗdē igit̉ uniuſcuiuſqꝫ aīaliū & de aīa: Adhuc āt & de ſeſu & mēoria & ſōno & motu dixiuscās. Reliquū at de gnīone dicet̉) In hoc .n. cōi ac gn̓ali ad eēntiā & oꝑatiōes ꝓpinqͣs epilogo: poſt aīaliū ꝑtes: ꝑtibus eas ēt ap̄hendēdo ad morū ſunt utiles: mox collegit ipſam aīam. Hunc ēt ordinē alexāder aphrodiſeus ī li-bro metheoroꝝ uti ſuꝑius dixīus approbauit dixit poſt metheorologica ſeꝗ hibrū de ꝑtibꝰ aīaliū. Ipſe ēt ſuode aīa libro ſic ſcripſit. Quare ſi ea comedc & aꝑte de aīe ſubſtātia ꝓferuntur cōtraditiōibus īplicare uolumus: primo loco ipſe poſſidētis aīam corporis apparatus cōtēplādus e: & internarū īuicē externarūqꝫ ꝑtiū ipſo uenuſtatis & pulcritudinis cōcētu: lex & diſpoſitio conꝗrēda. Simul .n. hæc ip̄a ſpeculati fuerimus: haudulterius admirabile & nr̄i opiniōe maius uidebit̉ ut ī corꝑe ſupra ꝗͣ opīari poſſumus mirabiliter atqꝫ ambi-tioſe diſpoſito aīam tot in ſe motionū prīcipia poſſidēs contineat̉.) Ac ſi diceret ſi ſub̓a aīe & eius uires & oꝑa-tiōes āte corpus corꝑiſqꝫ ꝑtes ꝑtractēt̉: ī ambiguis īuoluemur dīficultatibus minime credēdo de aīa ꝑtracta-bunt̉: credētes quæ ſunt de aīa ſupra nr̄am opinionē exiſtere ſed ſi corpus corꝑiſqꝫ ꝑtes īterior̄s ꝙͣ exteriorescorūqꝫ cōcētū (qd̓ ī libris de ꝑtibus fit) p̄ſiuerimus: nihil qd̓ poſtea tractabit̉ aīa mirabile uidebit̉: neqꝫ ſuꝑ uir̄snr̄as: ſed corꝑis uēuſtati & ꝑtiū cōcētui potius cōuenire: Hūc ēt ordinē pachīeris græcus ſūmas Ariſto. libroꝝſcribēs diligēter obſeruauit: poſt ꝑtes .n. aīaliū: de ꝑtibꝰ ad motū utilibꝰ ſcripſit. Poſt has uero aīa ip̄a. Aueroysetiā in paphraſi uel ſūma dicat̉ libri metheoroꝝ dixit.) liber in quo loꝗt̉ de mēbris aīaliū & eoꝝ utilitati-bus p̄cedit librū de aīa, Errauerūt igit̉ librū de aīa: cæteris ī tota methodo de aīalibꝰ tradita ſūt: īſcie p̄po-ſuere: ſed hoc planius īfra. Huic āt li. de aīa nihil determīati rūdet ī hiſtoriis: ſed cognitio ꝗa ē & ꝑꝑ ꝗd de ipſaaīa: ī eodē tradit̉ li. aut forte illd̓ paꝝ qd̓ de ſēſibꝰ ī hiſtoriis docet̉ .n. aīa prīcpiū eēt aīaliū ſolū ſed & uiuētiū oīum: ſatis fuit artifici īgēioſo de aīalibꝰ agēti ſemel aīaliū limites exir̄. .n. poſt aīaliū ꝑtes expeditas ſūt