IIII
IVnc admonendiſumꝰ magnam cuVram egiſſe eos qͥiura ſuſtīebāt. ne facile homines ad litigandū ꝓced̓rēt qd̓ et nob̓ ſtudio eſt idqꝫ eo maxime fieri p̄t ꝙ temeritas tā agētiū ꝙͣ eoꝝcuꝫ qͥbus agit̉. mō pecuniaria pena. mō iur̓iurandireligiōe mod̓o infamie metu cohercetur Ecce ei iuſiurāduꝫ om̄ibꝰ qͥ ꝯueniuntur ex ꝯſtōne nr̄a deferturnā reus non aliter ſuis allegacōibꝫ vtitur nͥ priusiurauerit ꝙ putāſ ſe bonainſtacia vti ad contradicēdūꝑuenit ¶ At adu̓ſus inficiantes ex qͥbuſdā cauſiſdupli vel tripli actō cōſtituitur. veluti ſi damni iniurie aūt legatorulocis venerabl̓ibꝰ relictoruꝫ noīeagatur Statiꝫ at̄ abinicōpl̓is ꝙͣ ſimpli ē actō velutifurti māifeſti qͣdrupli necmanifeſti duplinaꝫ ex hijſet alijs qͣbuſdam cauſis ſiue qͥs neget ſiue fateaturpluris ꝙͣ ſimpli eſt actō¶ Item actoris qͦꝫ calumnia cohercetur nam eciaꝫactor pro calumnia iurarecogit̉ ex nr̄a ꝯſtōe ut̓uſqꝫetiā ꝑtis aduocati iuſiuradum ſubeunt. qd̓ alia n̄r̓aꝯſtōne ꝯp̄hēſū e ¶ Hec at̄om̄ia ꝓ veteris calūnie actōne introducta ſunt quein deſuetudine abijt. qͥ in
ꝑte decīa litis auctoreſml̓ctabat qd̓ nuſꝙͣ ſcm̄ eſſe īuenimꝰ. ¶ Sed ꝓ hijs introductū eſt et p̄fatuꝫ iuſiuranduꝫ ut et improbuslitigator ⁊ damnuꝫ ⁊ īpēſaſlitiſ īfe̓re adu̓ſario ſuocogat̉ Ex qͥbuſd̓ iudicijſdānati ignomīoſi fiūt veluti furti vi bonorum raptorum iniuriarum. d̓ doloItē tutele mandati depoſiti dircīs n̄ ꝯtͣrijs actionibꝫ. Itē ꝓ ſocio q̄ ab utͣqꝫꝑte dirca eſt et ob id quilibꝫ ex ſocijs eo iudicio dānatꝰ ignomīa notat̉. ſedfurtiquidē a̓ vi bonorumraptorū ā īiuriarū aut dedolo n̄ ſolū notāt̉ ignominia. ſꝫ et pacti et rc̄e Pl̓imuꝫ em̄ int̓eſt vtruꝫ ex delicto aliquis aut ex contractu debitor ſit Omniuꝫautē actōnum īſtituendaruꝫ pͥncipiuꝫ ab ea ꝑte edictiꝓficiſcit̉ ꝙͣ p̄tor edicitdei ius vocādo. utiqꝫ eniꝫin pͥmiſ adu̓ſariꝰ ī ius vocadꝰ eſt ideſt ad euꝫ vocādꝰ ēqui ius dicturus ſit. qͣ ꝑtepretor parentibus et pronus Item ꝑentibus liberiſqꝫ pronoruꝫ et pr̓onarūhūc p̄ſtat honorē. ut n̄ alit̓ liceat liberiſlibertiſqꝫ eoſ ī iuſvocae̓ ꝙͣ ſi id ab ip̄op̄toe̓ poſtulauerit ⁊ impetrauerint ⁊ ſi qͥs aliter vocauerit in eū penam ſolidoruꝫ quinqͣginta ꝯſtituit
r ¶ Naxime .i. certe. y ¶ Pecuniaria .i. aliqn̄. ut. jͣ. e. §. fi.¶Religione .ſ. calū. ut. jͣ. ꝓx. §. Sꝫ qn̄. ℟ in futuro ſeculolicet non in iſto ut. C. de iur̓iur. l. ij. Ac.a ¶ Infamie. jͣ. e. §.ex quibuſdam. ac.b ¶ Conſtōne. C. deiur̓iur̓. ꝓpter ca. l. ij.in princi. ac.c ¶ Niſi prius. nō dicꝙ priꝰ reus ꝙͣ actoriuret ſed priuſꝙͣ audiatur actor. aut priuſꝙͣ reꝰ iuret. ut. C.de iur̓iur̓. ca. l. ij. ī pͥnque eſt contrad ¶ Ad ꝯtradicendūnota diligent̓ capl̓ahuius ſacri. actor em̄iurat ꝙ bona īſtāciavenit ad agendū. vtC. de iur̓iur. ca. l. ij.teꝫ ꝙ n̄ dabit vl̓ dedit iudici aliqͥd ut ꝓferat̉ ꝓ ſe ſnīa. ut inaut̓. ut liti iurēt ī exor. lit̓. Itē ꝙ nullamexigꝫ vl̓ faciat ꝓbatioēꝫ calūnioſam. ut inaut̓. d̓ hijs qͥ īg̓di adappel. §. fi. col. v. ecōtra reus iurat hͨ ead̓n̄ ꝙ in pͥmo capituloiurat ſe vti bona contͣe ¶ Veluti. dictōeut. s. de ac. §. triplif ¶ Noīe agētur. Itēalibi. ut. C. de nōnū.pec. aut̓. ꝯtͣ. qui ꝓp̓āItē ⁊ alibi. ut ſi creditor negat ſibi debitūſolutū. nā poſtea ꝙſit debitum ꝓbae̓ cōgit̉. ut. ff. de ꝓba. l.c de īdebitō Itē poſſeſſor negās ſe poſſide̓ ſi ꝓbat̉ ꝑdit poſſeſſiōꝫ. ut. ff. d̓ rei vēl. pil. et ī aut̓. d̓ t̓en.et ſe. §. ad hͨ Iteꝫ al̓.ut. ff. de iudi. l. eū.g ¶ Actō eē a pnͥcipio nō ſolū inficiacione. ut hͦ et. s. de act̓..§. at ille. Accut.h ¶ Itē actoriſ. q. dinō ſolū reus iurat decalūnia. ut s. e. §. i. ſꝫeē̄ actor vtin ꝯſtōnenr̄a dr̓. ut. C. de iur̓.ca. l. ij. in prin.¶ Subeūt .ſ. ꝙ iuſtūet fidele ẜuiciū p̄ſtētut in ꝯſtit̓. d̓r ſꝫ tn̄ inꝯſetudine nō habetur ꝙ iuretur. lꝫ lege caueat̉: ut. C. iud̓re nō nouā. §. pr̄oni. et fac̄ ī aut̓. de teſti. §. fi. Ze. §. it̓ actok Hec at̄ q d̓ ſacr̄is ca. dcā ſūt. s. e. §. j. et. s riſci. §. ꝓj
l ¶ Intoducta actō em̄ q̄dam erat qͣ tenebat̉ actor qui percalumniā litigabat ī decimā ꝑtē litis. qd̓ hodie corrigiturSꝫ ⁊ h̓ hodie iur̓ aut̓. ī ātiquū r̓dit ſtatuꝫ lꝫ n̄ iur̓ illiꝰ actōniſ. ſꝫ ꝑ iudi. offi. ut īaut̓. d̓ liti. §. ad exclu.dēdaſ. et noͣ ex hͦ. §. ⁊ex. l. ff. de r̓. iur̓. l. qͥ īiuſ. §. nemo. et ex. l. ffde pe. h̓re. l. illud ꝙnͥ improbe et calūmoſe litigauerit ut nō d̓beat ꝯdēnari ī expēẜut. ff. de iud̓. l. eū. qͥ ⁊C. de fruc. ⁊ liti. expē. l. n̄ igret. lꝫ ī. C.d̓ iud̓. l. ꝓperādum. §.ſinaūt. indiſtīcte dicat victū ꝯdēnari victori in expēẜ. ſꝫ ē intelligendū cū iam dicta det̓ mīacōe. ſi calūnioſe hͦ faciat. ut inaut̓. d̓ iud̓. §. oꝑtꝫ colvj. ¶ Igͦmīoſi. damnati .ſ. ſuo noīe. n̄ ſi ꝓcuratorio ut. ff. d̓ hiſqͥ no. īfa. l. furti. ⁊ hͦſi a iudice ordinarioul̓ delegato ſit ꝯdemnatꝰ ſecꝰ ſi arbit̓o vtff. de hijs qͥ no. infa. lꝙ gͦ. §. ex ꝯpromiſſom ¶ Sirecto. et ob idtutor ꝯuentus a pupillo et dānatuſ infamatur. Idē in alijsdirectis. ſecꝰ ecōtͣ tutor pupillū faciat cōdēnari. ut. h̓. et. ff. d̓hijs qͥ no. infa. l. i. Etnoͣ qꝛ ī caſu ec̄ ꝯtͣria īfamat ut h̓a. ff. d̓ hilqͥ no. infa. l. furti. §.mādati. Iteꝫ nota ꝙqͣtuor h̓ ponūtur exēpla de maleficijs etqͣtuor d̓ ꝯtͣctibꝫ. velo ¶ Sꝫ furti eciā qͣipacti .i. p̄cio eriſ ſineiuſſu p̄toris. ut d̓ hisqͥ no. īfa. l. ī actōibꝰ.et. l. furti et. §. pactꝰp ¶ Recte d̓ hiſqͥ no.in fa. furti. l. fi.q ¶ Edicti .i. edictumꝓpoīt de in ius vo. ut.ff. d̓ ī ius vo. l. iij. §.p̄tor. et ꝑ totum. ti.r ¶ Dicturꝰ. ff. de inius. vo. l. i. acͣ.Accurſius floren.ſ ¶ Solidoꝝ. al̓ qͣſi īofficioſꝰ caſtigaturſi p̄ inopia penā ſolue̓ poſſit. ut ff. de in ius vo. l. pnl̓. et fi.Et ītellige hͦ ī emācipatis filijſ. al̓ nō poſſꝫ eſſe iudiciū int̓pr̄em ⁊ filium ut. C. d̓ ī iuſ. vo. l. fi. et dixīꝰ. s. d̓ act̓. §. eū qͦꝫ