IIII
mētꝰ cā. aut doli mali aūtin ſcm̄ ꝯpoſita ad īpugnadā actōeꝫ. ¶ Ide iuris eſiquis qͣſi credēdi cauſa pecuniā ſtipulatus fuerit neqꝫ numerauerit. Nā ea pecuniaꝫ a te pete̓ poſſe eumc̓tū ē. dare .n. eaꝫ te oꝑtetcū ex ſtipulacōe tenearisSꝫ qꝛ iniquuꝫ eſt eo noīete cōdenari. placꝫ exceptione pecunie nō numeratete defendi debe̓. Cuiꝰ excepconis tꝑa nos ẜm ꝙ iāſuꝑioribꝰ libris ſcp̓tum ēꝯſtōne nr̄a coartauimus.¶ Pret̓ea debitor ſi pactꝰfuerit cū creditorē. ne a ſepete̓tur nͥlominꝰ obligatus manet. qꝛ pacto ꝯuento obligacones nō oīmodiſſoluūtur. qͣ d̓ cā efficaxē adu̓ſus euꝫ actō. qͣ actorintēdit ſi apparet eū dareoportere. Sꝫ qꝛ iniquuꝫ ēꝯtra pactione eū damnaridefenditur ꝑ excepcōempacti ꝯuenti. ¶ Eq̄ ſi debitor creditore deferente iurauerit nͥl ſe dare oporte̓.adhuc obligatuſꝑmanetSꝫ qꝛ iniquuꝫ ē de ꝑiurioqueri defenditur tn̄ ꝑ excepcionē iur̓iurādi. ¶ Inhijs qͦꝫ actōnibꝰ quibꝰ inre agit̉. eq̄ nccͣrie ſunt excepcōes veluti ſi petitoriedeferēte poſſeſſor iurauerit ea re ſua eē. et n̓lominꝰea rē petitor vedicet licꝫ
em̄ verū ſit qd̓ intēdit. id ērem eius eſſe. iniquū tn̄ eſtpoſſeſſorē ꝯdēnari ¶ Itē ſiin iudicio tecū actū fueritſiue īrem ſiue in ꝑſonam nichilominꝰ obligacio durat. et ideo ip̄o iure pꝰ eade eadeꝫ re adu̓ſus te agip̄t. ſed debes ꝑ excepcioneꝫ rei iudicate adiuuari.¶ Hec exēpli cā retuliſſeſufficiat. alioquī ꝙͣ ex multiſ varijſqꝫ cauẜ excepciones ncc̄ie ſint ex lacioribꝰdigeſtorū ſeu pādectarūlibris intelligi pt̄ quaruꝫquēdā ex legibꝰ vel ex hijſq̄ legiſ vice obtinēt. vel exip̄iꝰ p̄toriſ iuriſdcōe ſb̓aꝫcapiūt. ¶ Appellāt̉ aūt excepcōnes. alie ꝑpetue et ꝑemptorie. alie tꝑales ⁊ dilatorie ¶ Perpetue et ꝑeptorie ſunt q̄ ſꝑ agentibꝰobſtat et ſꝑ re d̓ qͣ agiturꝑimūt qͣlis ē excepcio doli mali. et qd̓ metꝰ cā ſcm̄eſt. ⁊ pacti ꝯuēti. tn̄ ita cōuenerit ne om̄ino pecuniapete̓tur ¶ Tꝑales atqꝫ dilatorie ſūt q̄ ad tꝑſnocetet tꝑis dilacione tribuūt.qualis ē ꝯuēti pacti cū itaꝯuenerint ne intra certumtēpꝰ age̓tur. veluti intraquiquenniū. Nā finito eotꝑe non impedit̉ actor reꝫexequi. ergo hij qͥbus intra c̓tū tꝑs age̓ volētibꝰobicitur excepcio. a̓ pacti
Eꝫ nōne hͦ t̓cō caſu. ſcꝫ qn̄ ꝑ errorē ꝓmiſi dat̉ doli excepcō. Certe ſic vt. ff. de doli excep. l. ij. §. certa. qͣre dic. ꝙ hͨactō ī ſcm̄ ē ꝓponēda ī ſubſidiū doli excepcōnis .ſ. ꝯtͣ pronū ⁊ ꝑntē ꝯt qͦs turpes excepcōnes nonꝓponūt̉. vt. ff. de excep. do. apd̓ celſū. §.adu̓ſus. et ita h̓ accid ¶ Scriptū Ipitureſt. sͣ. de lr̄aꝝ obli.e ¶ Coartauimus. vtC. de nō nu. pecu. l. īcontractibus.f ¶ Fete̓t̉. no ꝙ pactū de n̄ petēdo. triaoꝑat̉. naꝫ tollit naturalē ip̄o iure. ut. ff. d̓ſol̓. ſtichū. §. nat̄alisItē elidit ciuilē. vt īhͦ. §. Itē obligat naturalit̓ paciſcēteꝫ nōpete̓. nā ⁊ alias qͥs ēobligatus nat̉aliteraliqͥd nō face̓. vt nōfacere furtū. vt. sͣ. d̓ob. qͥ ex delic. naſ. §.g ¶ Vīmodo. qꝛ nonciuilis ſꝫ nat̉alis tm̄.ut. ff. d̓ ſol̓. l. ſtichum. §. nat̄al̓. In caſibꝰ tn̄ ip̄o iure vtrūꝫtollit pactū. vt ī maleficijs factis ſi quispaciſcat̉ ne agatur.Itē in pignore r̓miſſoꝑ pactu. vt. ff. depac. l. ſi tibi. §. q̄damactōes. ⁊. §. d̓ pigreh ¶ Apparet. or̄o poſita loco actōnis ẜmpla. ſꝫ jo. ꝯtͣ vt dixīꝰsͣ. de act̓. §. ſic itaqꝫ.i ¶ Iniquū ē. no ſic.ff de ī lit̓. iur̓. l. fi. etff. de iur̓iur̓. nā pꝰ ca.§. dato. ⁊. ff. d̓ dolo.l. nā ſufficit. hͦ tn̄ fallit qͦciēs ē ꝯtͣ legemiuratū. qꝛ nō ẜuaturſacr̄m. vt in aut̓. ſcē.mū. n̄ ſolū. §. j. col. v.q̄ ē. C. de nupcͣ. aut̓.q̄ eis. ⁊. ff. de iur̓ patro. l. adige̓. et. C. d̓leg̓. ⁊ ꝯſti. l. n̄ dubium. ī fi Itē qn̄ veritas aliaſ ꝑ teſtimonium p̄t īueniri. vt. C.d̓ re. cre. l. fi. Itē qn̄d̓fert̉ ſacr̄m a iudicevt. ff. de iur̓iur̓. l. admonēdi al̓ſat̄ obtinꝫqd̓ h̓ dr̄. k ¶ Rē ſuā. diſtinguit̉ tn̄ vtrū iuret ſuam eſſe l̓petitoris n̄ eſſe. qꝛ ſi iuret ſuā eſſe dat̉ ſibi actō et exceptōſꝫ ſi iuret petitoriſ non eſſe naſcit̉ ſibi excepcō ꝯtͣ petitorētantum. vt. ff. de iur̓iur̓. ſed et ſi poſſeſſori. j. et. ij. ℟n̄ſo.
t ¶ Actum. ſubaudi. ⁊ fuerit abſolutus ſicut hic innuit.m ¶ Purat. ſcꝫ. ſi pͥmo erat obligatꝰ. vn̄ ſi ſoluat nō r̓petitcū d̓bitū ſoluat. ut. ff. d̓ ꝯd̓. ind̓. l. iud̓x. ⁊. l. ſi iud̓x. ⁊. l. iul̓⁊ caue tibi qꝛ ꝑ iuſiurādū. et ꝑ pactū naturalis tollit̉ obligacio. vt. ff. d̓ iur̓iur̓. l.fi. in pͥn. ⁊. ff. d̓ ſolu.l. ſtichuꝫ. aut pan. §.nat̉al̓ ſꝫ ꝑ ſm̄aꝫ tollitur ciuilis ⁊ remanētnat̉al̓. ut. ff. de ꝯdi.mnd̓. l. iul̓. ait. Sꝫ cūactōꝫ īducat res iudicata. vbi nulla oīnoerat. vt. C. de rebuscre. l. actori. qͣre nontollit. vbi ē. ℟n̄. resiudicata de iur̓ ciuilieſt. et ideo tollit et īducit ea q̄ ſūt de iureciuili. et ita obligacionē ciuilē tollit et actionē. q̄ ē d̓ iur̓ ciuiliinduc̄. vt. ff. d̓ orig̓.iur̓. l. ij. §. dein̄ ex hisea at̄ q̄ ſūt iur̓ nat̉alinō tollit. vt obligacioneꝫ nat̉alē. vt ar.sͣ. de leg̓. ag. tu. §. fi.n ¶ Ex legibꝰ. ne qͥsꝯueniat̉ niſi corā ſuoiudice. vt. C. de excep. l. fi.o ¶ Obtinēt. ut ſena.ꝯſul. ut sͣ. t. j. ī pͥnci.ſic̄ ē excepc̄. macēde.⁊ vel̓. vt. ff. ad mace⁊ vell̓. ꝑ totū tip ¶ Iur̓dcōne. vt dedolo malo ⁊ mētꝰ cāut. ff. d̓ excep. doli ꝑtotū. jtē pacti. ut. ffde pac. iur̓gē. §. p̄torq ¶ Agētibꝰ. id jaitē ſine ꝑfinicōne tꝑisvt. ff. de doli excep..l. pure. §. fi. ita in ſian̄ ſm̄aꝫ opponāt̉. vtC. ſm̄aꝫ r̓ſcin. n̄ poſ..l. ꝑemptorias. niſiin. vij. caſibus in quibꝰ ec̄ opponi pn̄t pꝰſm̄aꝫ. vt rōne etatisut. C. e. l. dr̄. et. ff. demin̓. l. mīor. xxv. anomiſſa. Itē miles. vtC. de iur̓. ⁊ fac. ig̓. l..j. jtē ī mace. ⁊ vell̓.vt. ff. ad mace. l. tam⁊ ſi. Itē in donatorēqui opponit. ut ꝯueniat̄ inqͣtū face̓ p̄t eciā pꝰ ſm̄aꝫ. vt. ff. de re iud̓. l. neſenniuſ.§. fi. Itē excepcō falſi ꝓcuratoris. vt. C. d̓ ꝓcur̓. l. lꝫ ſecꝰſi rōe ꝑſōe ꝓcuratoris opponat̉ excepcō. vt qꝛ ſit mileſ vl̓ml̓r. qꝛ tl̓iſ excep. dilatoria ē. ut. jͣ. e. §. p̄torio. Itē vbicuꝫ