IIII

Noxia ip̄m maleficiū veluti furtū damnū rapīa iniuria. ¶ Sūma autē rōne ꝑmiſſum ē noxe dedicōe fūgi. Nāqꝫ erat iniquū neqͥciam eoꝝ vltra ip̄orū corpora dn̄is dānoſam eſſe.Oſtēdes noxali iudicioẜui ſui noīe ꝯuentꝰ. ſeruuꝫactori noxie dedendo liberatur. Nec minus in ꝑpetuuꝫ eiꝰ ſerui dn̄iū a dn̄otrāſfert̉. Sinautē dānuꝫei cui deditus ē ẜuꝰ reſarcierit. q̄ſita pecuīa auxiliop̄toris iuito dn̄o maūmittetur. ¶ Sunt at ꝯſtitutenoxales actiones. aut legibus. aut edicto pretorisLegibꝫ. veluti furti ex lege. xij. ta. dani. iniuria. exlege acquilia. Edicto pretoris. veluti iniuriaꝝ ⁊ vibonoruꝫ raptoruꝫ Oīs ātnoxaliſ acto caput ſeqͥturNa ſi ẜuus tuus noxiā ꝯmiſerit qͣndiu in tua poteſtate ſit tecū eſt actio. Si ātin alterius poteſtatē ꝑuenerit cuꝫ illo incipit actioeſſe. aut ſi manumiſſꝰ fuitdirecto ipſe tenet̉ et extinguit̉ noxe dedicio. ¶ Exdiuerſo qͦꝫ indirecta actōnoxalis eſſe incipit. Naꝫ ſiliber hō noxiā ꝯmiſerit. etis ẜuus tuus eſſe ceꝑit qd̓quibuſdam caſibus efficiprimo libro tradidimus.incipit tecum eſſe noxalisactio qͥ an̄ directa fuiſſet.

¶ Si ſeruus domino noxiam ꝯmiſerit actio nulla naſcit̉. Nāqꝫ int̓ dn̄m et quiin eius ptate ē nulla obligacō naſci pt̄. Ideoqꝫ ⁊ſi in alienā ptāte ẜuus peruenerit aūt in aūmiſſꝰ fuitneqꝫ cuꝫ ipſo neqꝫ cuꝫ eocuiꝰ nunc in ptāte ſit agipt̄. Vnde ſi alienus ſeruusnoxiaꝫ tibi cōmiſerit et ispoſtea in ptate tua eſſe ceꝑit. interdicitur actio qꝛin euꝫ caſum deducta ſit īqͦ ꝯſiſte̓ nō potuit. Id̓oqꝫlicꝫ exierit de tua ptāte age̓ nō potes. q̄ꝫ admod̓ ſidn̄s in ẜuū ſuū ꝯmiẜit aliqͥd. nec ſi maūmiſſus autalienatus fuit ſeruꝰ nullāactōꝫ ꝯtͣ dominū hr̄e pot̄.Sꝫ veteres qͥdeꝫ hoc infilijſfamilias maſculis ⁊ femis admiſere. ¶ Noua āthominū cōuerſacio hmōiaſꝑitatem recte reſpuēdāeſſe exiſtimauit. ⁊ ab vſucōi hͦ penitꝰ receſſit. qͥs eīpaciatur filium ſuuꝫ ⁊ maxime filiam in noxiam alijdari. vt pene ꝑ corpus filie pr̄ magis ꝙ filius ꝑiclitetur. cum in filiabus etiāpudicicie fauor hoc beneexcludit. Et ideo placuitin ẜuos tm̄ modo noxalesactiones eē p̄ponēdas. cūapud veteres legū ꝯmētatores inuenimꝰ ſepius dictū. ipſos filioſfamilias ꝓſuis delictis poſſe ꝯueniri

s ¶ Iniquū. ſꝫ iniquū eſſꝫ officiū alij eſſe dānoſū. ẜ jo. vt. ff.de furt̉. ſiẜuꝰ ꝯn̄is. §. ꝙ v̓no. uꝰ nō ſit ī obligacōe ſꝫ m¶ dn̄s lib̓at̉. Sed cum ſer­ dāni extimacōe. vt. ff. de reiudi. miles. §. decē. qͦmō dādo ẜuū lib̓at̉. caliud ꝓ alio dari nōpt̄. vt. ff. ſi c̓. pe. l. ij.§. i. ℟. ſpēale ē. qͥainiquū ē ẜui neqͥciaꝫvltͣ ip̄iꝰ corpꝰ extedi. vt. sͣ. e. §. ſumma.y Ninus. qͣſi dice̓tlꝫ det̉ ꝓ alio ſcꝫ ꝓ d̓licto vl̓ eſtimacōe d̓licti. tn̄ dn̄iū tͣnſfert̉z Auxilio. Sꝫ nōneiniquū ē auferri qd̓ppetuo ſibi queſitū ēvt mō dixerat. et ꝓbat̉. ff. reꝝ amo. l.nō em̄. Sꝫ c̓te ē ſpēale fauore lib̓tatis ſicet alias. C. de pr̄ibꝫqui fi. di. l. ij. ⁊. ff. ſi īgenuꝰ eſ. di. l. ij. ſic ⁊ff. d̓ he̓. īſti. l. pigria Sunt furti .ſ. nōmanifeſti. nam actiofurti manifeſti eſt p̄toria. vt. jͣ. de p̄pe. a.dāni .ſ. acto j§. i.c Cōmiẜit .ſ. exͣneo.d ¶ Ptāte. l̓ dolo feciſti quo minus fit.nā tūc vtilis noxalislocū hꝫ. ff. e. ſi bo. fi.et. l. electō. §. ſi is.e ¶ Diuc̄o. diſtingueanẜuꝰ delinqͥt aut ꝯtraxit. pͥmo caſu ſpiciʳ)dn̄m nō tenet̉ pꝰ eaſcūs lib̓. vt. sͣ. de ob.ex de lic. §. hi qui. ⁊. jͣ.ꝓx. §. et. ff. de fur t̓.l. ẜui filij. ſi exͣneo tenet̉. directo vt h̓. Siaūt ꝯtrahat ⁊ fu̓it ꝯnexa geſtio illa quāgeſſit in ẜuitute. cuꝫea quā in lib̓tate fectenet̉. non alias. vtff. de neg̓g̓. eū actūet. C. an ẜuus ex ſuofcō. l. iij. ī fi. niſi ī caſu. vt. C. de h̓r. pet̓..l. fi. §. penult̓. ac.f ¶ Libro. vt. sͣ. d̓ iur̓g Si ſeruus ꝑſo.obligacō. ſcꝫ ciuilisſꝫ naturalis ſic. vt. sͣde fideiuſ. §. i.h ¶ I ptāte. cū alienatꝰ ē. et fa. ff. d̓ pecul̓. ⁊ ancillaꝝ. §. ſꝫ alieno. i ¶ Laūmiſſo vt h̓. ⁊. C. e. l. j.k ¶ In ptāte. an̄ lit̓. ꝯt̓. nā pꝰ lit̓ ꝯt̓. n̄ int̓dicit̉. vt. ff lī fi..e. ſi alienꝰ ẜuus. ⁊ ē rō. qꝛ īputat̉ ei quare alienauerit. vt

ff. e. l. quēadmodū. ī pnͥ. 7minoribus. l. verum. ī fi. i. ℟.l ¶ Interdicit̉. facit. ff. de­ et. ff. del̓. .i. legētorius in finem ¶ Nō potuit .ſ. noxalis actō. Et nota rē īpediri ſi deducitur in eū caſū a qͦ īcipere n̄ pt̄. ar. sͣ. del̓..§. econtrario.n ¶ Poteſt. ar. ff. decapti. ⁊ poſtli. re. l..ij. §. i. al̓. de ca. di. l.o ¶ Admiſe l. ij. §. j.re. iure veteri dabat̉filius ꝓ noxa vt ſeruꝰ. vt hic. Iteꝫ occidebat̉ licite a dn̄o ẜuꝰ. Sꝫ hodie non ſicvt. sͣ. de iur̓. ꝑ. §. ij. ⁊de liber. ⁊ poſtu. l. īſuis. in fi.p ¶ Exiſtimauit vt h̓et. C. d̓ fūr. ⁊ ẜ. cor.I apd̓ antiqͦs. in fi.q ¶ Pene .i. fere. velpene noīaliter ſcꝫ ꝓcorꝑe pene. ⁊ tc̄ diptongat̉. q. d. ꝑ corpꝰ filij paciētiſ penār ¶ In ẜuos .i. ꝓpters ¶ Filios. nō ſeruoseē pr̄es vt ſi filiuſfa.lite ſuā fecerit maleiudicādo. vt. ff. d̓ iud̓ſi filiuſfa. vel ſi dānūalicui ded̓it ꝓiciēdoeo ſeꝑatim habitātea pre. vt. sͣ. de ob. exqͣi delic. §. ſi filiuſfa.et. ff. d̓ eiec vl̓ ef. l. i.§. ſi filiuſfa. ⁊d̓ hislegibꝫ dic̄ h̓. cū dicitantiqͦs ꝯmētatores.g ¶ Cōueniri. ſcꝫ directo. vt. ff. e. noxaliet. l. ſe. qͥbꝫ filijs cōdēnat̉ dat̉ ī ꝑtē actōin fc̄m de re iudicataī peculiū vt. ff. e. l. ſꝫet ſi ꝯdēnat̉. et. ff. d̓pecu. l. iij. §. jteꝫ ſcribit. Sꝫ quid ſi iudiciū filius acciꝑe noluit. ȳmo. ꝯtumacit̓non venit. an mitti actor debꝫ in poſſeſſionē peculij ꝓfecticijvidet̉ ꝙ n̄. qꝛ ex delicto nō dꝫ ꝯueniri pr̄vt h̓ d̓r. Ecōtra vid̓rꝙ ſic. qꝛ alias dic̄ lexꝙ pōt̄ cedere boīs inpeculio tali. vt. C. q̄bo. ce. pn̄t. cū ⁊ filij.ī eo ꝙ dicit alias vl̓a patre. et econtra.Sꝫ huic ꝟbō rn̄det aldricus. ꝙͣ dicta lex cū filij loquitur d̓caſtrenſi. vel eo qd̓ a pr̄ehꝫ ſibi eūti ī caſtra donatū. qd̓ ec̄caſtrenſe dicitur. vt. C. fam̄. h̓rciſcunde. ſi filius.