I

¶ Maxima capitis diminucio eſt cum aliquis ſiml̓et ciuitatem et libertateꝫamittit. quod accidit inhiſqui ſerui pene efficiuūt̉atrocitate ſentencie. vellibertis vt ingratis circapatronos condemnatis vl̓qui ſe ad precium participandum venundari paſſiſunt. ¶ Minor ſiue mediacapitis diminūcio eſt cuꝫciuitas quidem amittiturlibertas vero retinetur.quod accidit ei cui aqua⁊ ignis interdictus fueritvel ei qui in inſulam deportatus eſt. ¶ Minima capitis diminūcio eſt cum ciuitas retinetur. et libertas

ſed ſtatus hominis commutatur. quod accidit inin his qui cum ſui iuris fuerint ceperunt alieno iuriſubijecti eſſe vel econtra.veluti ſi filiuſfamilias apatre emancipatus fuerit. eteſt capite diminutus. ¶Seruus autem manumiſſus capite non minuitur.quia nulluꝫ caput habuit¶ Quibus autem dignitas magis qͣm ſtatus permutatur capite non minuitur. et id̓o a ſenatu motoscapite minui non conſtat¶ Quod autem dictum ēmanere cognacionis ius.eciam poſt capitiſdiminucionem hoc ita eſt. ſi mini-

a ¶ Vtiqꝫ .i. certe non tolluntur. cum ſint immutabilia hͦ iura. vt sͣ de iur̓ na. §. ſꝫ naturalia. Item nec ea que naturalemequitatem hn̄t vt ff. de ca. di. eas ⁊. l. legatum. Item notaqꝛ ⁊ ꝯgnacio eſt ciuilis tm̄ vt per adopcionē vt ff. d̓ adop.l. qͥ in adopc̓. Item naturalis tm̄ vt ad filios naturales. jtēnaturalis et ciuilis. vt ad eos qui ſt̄imi ſunt. et de hac quilegittimi ſunt intelligitur hic. vt ff. d̓ gͣ.non facile. §. i. Itē noͣqꝛ iure ciuili hic .ſ. tutela. et hereditas tribus modis deferunt̉vt ex verbis et ſnīa legis. xij. tabulaꝝ vt īagnatis Item ex ſentencia tm̄. vt de legitimis pa. tu. et. jͣ. de fide tū. Item ex alijs legibus veteribus velnouis vt ff. de ca. di.l. tut elas. quam quidam mediam vocantnunquid gͦ hec oīa facile perduntur ꝑ oēꝫca di. ℟º. ſic in duobꝰprimis tm̄. non in tercio vt h̓. et in l. tutelas Itemquero an futuras tutelas acquirendas et hr̓ditatestm̄ tollat an ec̄ pret̓itas adimat. ℟. fut̉astm̄ vt ff. vnde liberi. lfinali. quid em̄ poterit deriuare lex deferens hereditatem.vel tutelam de futura ca. di. vt C. de teſta. l. iubemus in fi. certe nullomodo. vt. ff. manda. l. fideiuſſor .i. ℟º. hodie vero iſtam differenciaꝫ agnacionis querere non oportet. cum agnati ante ꝯgnatos nihil habeantvt in autͣ. de here. que ab inteſt. de. §. ab his. col. ix. Iteꝫꝙ lꝫ predc̄a iuraꝯgͣcōis tollant̉ maxīa et media. ca. di. ip̄aconſanguinitas tamen non tollitur. vt. ff. de reg. iuris. l.iura ſanguinis. ac.¶ De capitis diminucione. ℟ca.ſt autem. ſtatus. hic ſtatus ꝯſiſtit in tribus. in libertate. ciuitate et familia. cum enim primum. id eſt liCbertatem quis perdit per conſequens et duo vltima perdit. et tunc magnam ca. di. paciatur. cum vero ẜmperdit. per ꝯſequens perdit et vltimum. ſed non primumet tunc dicitur media capitis diminucio. Cum vero vltimūperditur non perduntur duo prima. et tu nc minimam ca.di pacietur. vt. jͣ. §. i. ij. et. iij. et. ff. e. l. fi. ẜm p. dixit ſtatuꝫhominis. id eſt ꝯdicionē in qua plnrimum quis pt̄b ¶ Commutacio. non ergo accipitur hic ad litteram vt dicatur capitis diminucio quando caput abſcinditur. ſꝫ qn̄do ſtatus mutatur. vt caput ſtatus dicatur. vt. ff. ad tercul. l. i. §. capitis. Sed videtur hec diffinicio non ꝯuertiēſuo diffinito. nam mortē patris filius mutat ſtatum. qꝛ fitſui iuris vt sͣ qui. mo. ius pa. po. ſol. §. i. non tamen diciturca minui. vt ff. ad mac̄. ſi filiuſfa. §. fi. Sed dic ſubaudiri h̓facto hominis interueniente. vt emancipacione vel deportacione patris vel ſimilimodo vel eciam quaſi facto. qd̓dico propter filios arrogati. quia vna cum patre mutantſtatum. vt ff. e. l. liberos. et sͣ de adop. §. penui. ar. ꝯtra in

autͣ. ꝯſti. que de dig. §. palam. vbi non ab homine ſed a lege̓ quis efficitur ſui iuris. ac moriente patre non interueītfactum hominis ymomagīs dei. Quid̓ ſi interficiatur pat̓℟º. idem. qꝛ mors ſꝑ dei diſpoſicōe aduenitc ¶ Media ſic. ff. de auro et ar. le. qui lancē. etsͣ de lib̓tinis.§. libertinoꝝ.d ¶ Maxima atrocitate.eſt aūt atrox et durahec ſnīa. lꝫ iuſte feratur. vt sͣ qui. mo. iuspa. po. ſol. §. pene at̄ſꝫ hodie ꝓpter hꝰ penas nemo ingenuusfit ſeruus. vt in antͣ.de nup. §. ſi vero. col.iiij. et. §. ꝙ at̄ prius.e ¶ Libertis ſcꝫ ꝯdemnatis vt ſubicit. ⁊ ꝙdicit ingratis. al̓ eſtingrati .i. ingratitudinis. que reuocaciofit per acti. ingrati.vt dicunt quidam vtC. d̓ li. et eoꝝ li. l. fi.al̓ penl̓. vel ꝑ vtilemrei ven. ẜm alios adinſtar donacionis cāmortis q̄ reuocat̉ utff. de dona. cā mō r. ſimortis cā res. c̄ l. ſe.vel quod eſt verius.actio eſt. exͣordinariaper quam offm̄ iudicis imploratur vt C.de liber. et eoꝝ li. l.ij. et fit hec reuocacōꝓpter omnem offenſam eē leuemvt C. deli. et eoꝝ li. l. ij. n̄ at̄.fit ꝓpter omiſſionem obſequij vt C. de li. ca. ſolo. niſi in caſuvt cum denegat alimenta. vt ff. de lib̓. agnoſcendis l. alimenta. §. imꝑatoris. nam tunc et occcidere velle videtureum. vt ff. de li. ag. necare. et hoc niſi remiſerit ius patronatus. tunc em̄ ex his ſolum reuocatur cauſis ex quibus ētdonatum. vt in autͣ. vt li. dece. §. illud. coll. vj. et hec veraſunt cum quis ex voluntate ꝓpͥa manumittit. vt C. de li. eteoꝝ li. l. ij. ſꝫ d̓r quis non reuocare. vt C. de li. et eoꝝ li. l..i. Sed quid ſi manus in patronum iniecit. ℟º. damnaturin mētallum. ſi vero conuicia dixerit mittitur in exilium vtff. de iure pa. l. i. q̄ cauſe ſunt iurate vt C. d̓ reuo. do. l. vl̓t̓f ¶ Paſſi ſunt. h̓ multa ſunt nccr̄ia. vt sͣ de iure ꝑſo. §. p.g ¶ Interdictus. hanc penam in vſu non habemus. ſꝫ eiusloco ſuccedit deportacio. vt ff. ad l. iul. repe. l. iij. ſꝫ inſtarexcōmiuincatorum habebant quibus talia deneganturSed videtur hunc eciam fieri ſeruum. lꝫ hic denegetur vtvt ff. de var̓. ꝯg. l. ꝯgnacionum. in fi. ꝯtra. ſꝫ perditur libertas vt ibi dicitur. vt non poſſit facere. teſtamentū cuiſic eſt interdictum. vt ff. de iniuſt. r. te. ſiquis filio. §. eius.non ꝙ fuerit vere ſeruus.h ¶ In inſulam. ſecus ſi in metallum. vt sͣ quib. mo. ius pͥa.po. ſoluitur. §. pene. in caſu tn̄ eciam libertatem perdit dānatus in in in inſulam. vt C. vt nemo pri. l. ij. §. cum auteꝫj. ¶ Subiecti eſſe vt in arrogatisk ¶ Vel ꝯtra. al̓s eſt in littera ſi filius a patre emancipatus fuerit eſt capite minutus. et ſecundum hoc eſt expoſicio huius verbi. vel contra. al̓s vero hoc totum deeſt. et tunc idem ſubintelligo. alij dicunt quando ſui iurs