Druckschrift 
Summa casuum conscientiae
Einzelbild herunterladen
 

Electio primo Qui dicunt̉ ſortilegi. Reſpon. ẜm Dir. Sortilegi ſunt ſub nomīeficte religionis quaſdam quas ſanctorūſeu apl̓oꝝ vocant ſortes. Aut qͣrumcunqꝫſcripturaꝝ inſpectione. futura ꝓmittunt. xxvi. q. i. c. i. Quot ſunt ſpecies diuinatōisſeu ſortilegioꝝ. Rn̄. genus diuinationisa ꝑſis ortum habuit. Et quatuor ſunt eiusgenera ſicut qͣtuor ſunt elementa. Fit eniꝫdiuinnatio in terra geomātia vocat̉. a geos quod eſt terra. et mathos qd̓ eſt diuinatio. Secundo fit in aqua. Et hec ydromantia vocat̉ ab ydor qd̓ eſt aqua. Tercio fit īaere que arimātia appellat̉ ab aere. Quarto fit in igne que vocat̉ pyromantia. a pyrqd̓ eſt ignis. qui oēs diuini dicti ſunt. quaſi deo pleni. quia diuinitate ſe plenos ſimulant. Hdꝝ aūt diuerſa ſunt noīa. Namquidā Arioli vocant̉. eo circa aras ydoloꝝ nepharias p̄ces emittūr. et inde reſpōſa accipiunt. Quidā auruſpices dicunt qͣſihorarū inſpectores. quia dies et horas ī negocijs agendis oꝑibus cuſtodiunt. Quidam augures dicunt̉ qui volatus auiū intendunt. aliaqꝫ ſigna rerum. vel obſeruationes improuiſas hominibꝰ occurrētes obſeruant. Alij aſtrologi dicunt̉. eo in aſtrꝭ augurant̉. Iſta tamen ſcīa ẜm Io. an. Panor. in ſe non eſt mala nec ꝓhibita cum ſitvna de ſeptem artibꝰ. Et iura p̄miant hasſciētias. l. i. ff. de va. et extraor. cogni. Tn̄ exeius occaſione homines incidunt in ydolatriam. quia credunt ſuꝑceleſtia dare neceſſitatē hoībus. tamen ſi volunt p̄dicere eacauſant̉ ex corꝑibꝰ ſuꝑceleſtibꝰ. vt eclypſiꝫlune vel ſolis. vel ſiccitatē. vel abundantiaꝫfrumenti non peccant. aut volunt predicere caſus fortuitos hominum certitudinaliter hoc aſſerentes. p̄ſertim in his que dependent a libero arbitrio. tūc peccant. Deiſta materia ſortilegiorū vide ſupra. Cōfeſſor primo. Quidam etiaꝫ dicunt̉ genetalion ꝓpter cōſideratiōes natalium dierum.Item non damnant̉ ruſtici et medici quiſeruant tꝑa ad ſeminandū vel incidendū ligna. et ad medicādū minuendū et ſimiliade quibꝰ certa et manifeſta ratio reddi pōtẜm naturā. xxvi. q. qj. illud. Prohibent̉ tn̄omnes ligature ſuꝑſtitiones et remediaque medicoꝝ diſciplina ꝯdemnat. Simil̓rimp̄cationes et caracteres et multa aliain. d. c. illud. cōtinent̉ expreſſe. Item ſi qͥdſymbolum et orationeꝫ dominicā ſcribit incaria vel ponit ſuꝑ aliquem infirmū ad hoc3vt deus tm̄ in hoc honoret̉. reprobatur.dummō nulla alia ſuꝑſticioſa obſeruantiamiſceatur. xxij. q. v. liceat. ẜm Monal̓.Itē ex hoc dicunt qͥdam ſunt reprobādabreuia fiunt in aſcenſione. non cōtineant niſi ꝟba euangelij. ſed ſuꝑſticioſuꝫ ēſi credat̉ minus habeāt efficacie ſi ſcribātur poſt lectum euangeliuꝫ. aut poſt miſſamaut alio die qͣꝫ ſi cum ꝓferunt̉ verba euangelij ibi cōtinent̉. Illa tn̄ breuia in quibꝰſcribunt̉ quidam caracteres et quedā noīainuſitata. quaſi nomina dei ineffabilia. inquibus dicitur quicunqꝫ ſuꝑ ſe portaueritiſtud breue non ꝑiclitabit̉. vel ſic et ſic. autillud. aut illud bonū ſibi eueniet. proculdubio reprobanda ſunt nec portanda. et peccant qui ſcribunt ea. aut portant aut donātaut vendunt aut portanda docent niſi adeofuerint ſimplices ignorantia debeat eosexcuſare. excuſat ſi ſuꝑ hoc fuerint admoniti. Hec Monal. Quid de carminantibꝰ vel carmīatoribꝰqui carmināt infirmos vel pueros vel animalia. nunqͥd peccent mortaliter. Rn̄. ẜmMonal. Si nil ſuꝑſticioſum dicunt vel docent. aut faciunt. ſed tm̄ vtunt̉ licitis p̄cibꝰet adiurationibꝰ. ſicut per paſſionem et crucem et ſimilia. non eſt dicenduꝫ peccentmortaliter. niſi talia fecerint poſt prohibitionem ab eccleſia ſibi factam. Sed dicēdūeſt prohibendi ſunt viri et mulieres a talibꝰ. quia multa inutilia et ſuperſticioſa ſolent admiſceri. niſi forte ſit ſacerdos religioſus et diſcretus. aut etiā laicus. ſiue virſiue mulier excellentis vite ꝓbate diſcretionis. qui fuſa orationē ſuꝑ infirmū. ſuper pomū aut pirū aut cingulū et ſil̓ia ſuperinfirmātes manū imponāt iuxta illd̓. Suꝑegros manꝰ īponēt ⁊cͣ. Nec ſunt hmōi ꝑſone ꝓhibēde a talibꝰ. niſi forte timeat̉ adexemplū illoꝝ indiſcreti ſuꝑſticioſi carminantes ſibi vſurpent abuſum. tuētes ſe exēplo illoꝝ. Quid de diuinantibꝰ vel inueſtigātibꝰ occulta hmōi inſpectionē aſtrolabij. aut inſcriptiōes vel inſpectiones in libris. Rn̄. ẜm Dix. nullo modo. licꝫ extraeo. c. i.. ij. Sꝫ ꝯͣ xxvi. q. ij. hi qui. Dic loquit̉ de ꝯꝑatiua ꝑmiſſiōe. qꝛ potiꝰ ꝑmittunt̉ſortes. qͣꝫ ad demonia ꝯſulēda accedere. Quō frequēter eueniāt q̇diuini p̄dicūt.Reſpon. Aug. ſoluit hāc. q. xxvi. q. v. necmirum. dicens hoc fieri permiſſu dei. vt illiqui hoc audiunt. probentur in quali ficſint. 31113Iυν. Ffahai Aηιη allurajI1 1