Druckschrift 
Summa casuum conscientiae
Einzelbild herunterladen
 

pactionē faciant vel cōuentioneꝫ. ar. i. q. ij.qͣꝫ pio. Sed poſt collationē factā idonee ꝑſone pn̄t petere. ad ſeruandū cōſuetudineslaudabiles.Ocietas. Pone qͥs cōmittit pecuniā bona fide alteri vt inde lucret̉. ⁊habeat inde ꝑtē de lucro. vtrū liceatRn̄. ẜm Alex. de alexandria. ꝙ cōmiſſio pecunie fieri pōt duobꝰ modis. vno mō qꝛ fittrāſlatio pecunie ſiue rei ꝯmiſſe in toto velin ꝑte in dominiū illius cui cōmittit̉. ⁊ ꝓ pecunia ſic cōmiſſa nō licet aliqͥd ſꝑare. ſicutnō licet aliqͥd ſꝑare ꝓ re alterius. Secūdomō fit cōmiſſio pecunie vel alterius rei. itaꝙ nō tranſfert̉ dominiuꝫ. ſed remanet totares cōmiſſa in dominio ꝯmittētis. Et hͦ mōcōmittēs pōt ſꝑare lucrū. ſicut de re ſua. Etper ꝯn̄s qd̓ accreſcit ſorti ſicut rei ꝓprie iuſto titulo poſſidet̉. Nec ē ſimile de mutuo ⁊cōmodato. qꝛ in mutuo pecunia ſtat in ꝑiculo illius qͥ accepit. nō ſic in pecunia ꝯmodata q̄ ſtat in ꝑiculo cōmodantis. Et ideopōt licite ſꝑare lucrū ex pecunia. oportꝫ autꝙ pecunia tota ſit cōmodata. qꝛ ſi ꝑtim eētcōmodata et ꝑtim mutuata. poſſet eſſe ibiviciū vſure. Si em̄ aliqͥs cōmittit alicui. c.ita ꝙ medietatē ei mutuet. et aliā medietatē ſuo retineat dn̄io. ita ꝙ ille cui cōmittit̉debeat de illis negociari ad lucrum Dico ꝙhmōi lucrū habet viciū vſure. qꝛ ſperat̉ nōſolū ex re cōmiſſa. ſed etiā mutuata lucruꝫEt ideo ex mutui adiectione generat̉ viciūin toto cōtractu. Secūdo quero. quō incōmiſſione talis pecunie committat̉ vſura.Rn̄. ẜm Ri. in. iiij. di. xv. ar. v. q. v. ꝙ hͦ cōtingit qͣdrupliciter. Primo qn̄ capitale ⁊ lucrū ponunt̉ ſub certitudine. Secūdo. qn̄ capitale ponit̉ ſub certitudine. ⁊ lucrū ſub fortuna. Tercio. qn̄ lucꝝ ponit̉ ſub certitudine⁊ capitale ſub fortuna. Quarto qn̄ vtrūqꝫponit̉ ſub dubio. Primis tribus modis accipiens vltra ſortē. tenet̉ ad reſtitutionemqꝛ cōtractus ſunt vſurarij ſiue directe ſiueindirecte ſiue implicite ſiue explicite. Et qꝛde tercio mō nō eſt ita clarū ſicut de primo ⁊de ſecūdo. ideo ꝓbo qd̓ dictū ē ꝑ. c. fi. extraeo. vbi dr̄. Nauigāti vel eunti ad nūdinascertā mutuans pecunie qͣꝫtitatē ꝓ eo ꝙ ſuſcipit in ſe ꝑiculum recepturus aliqͥd vltraſortē. vſurarius eſt cēſendus. quia niſi fuerit culpa vel negligentia illius qͥ accipit. raro accidit ꝙ pecunia quā mutuo accepit pereat. vnde ille qͥ in iſto caſu dat mutuo pecuniā. habet in fauorem ſuū illud qd̓ acciditſepe. nec habet contra ſe niſi illud qd̓ acciditraro. Quarto mō accipiēs vltra ſortē aliqͥd reſtituere non tenet̉. qꝛ rōne veriſimilisdubij ꝯtractus hmōi excuſat̉. d. c. fi. Tercio qͣro. quot modis variat̉ cōtractꝰſocietatis. Rn̄. ẜm Alex. de alexan. ꝙ tripl̓rAliqn̄ em̄ vnus ponit tm̄ pecuniam. ⁊ alteroꝑam corꝑalē. Aliqn̄ vnus ponit pecuniaꝫ⁊ oꝑam. ⁊ alius pecuniā vel oꝑam tm̄. Aliqn̄ ambo ponunt in ſocietate pecuniā ⁊ operā. Et in oībus ſeruanda eſt eqͥtas ne aliqͥdfiat in fraudē vſurarū. Et ex p̄dictis pōt patere. de. q. infraſcripta. ⁊ erit. q. iiij. in ordīeQuid de his qui tradunt mercatori. c. ducatos eiſdē oīno reddendos. Et ſi inde lucratus fuerit. tantum teneat̉ dare de lucrovel det eis qͣꝫtuꝫ eidē placuerit. Si ꝟo nihillucratus fuerit. nihil eis dare teneat̉ niſi tātumō capitale. Rn̄. ẜm Bal. in. l. i. C. ꝓ ſocio. ꝙ iſte cōtractus ſapit vſurariā prauitatem. Et ideo qͥcqͥd capiunt de lucro minuitſortē. Nō em̄ eſt iſta ſocietas nec ex formacō tractus. nec ex natura. Ex forma nō. qꝛeſt cōtractus mutui. Ex natura nō. qꝛ ē cōtra naturā ſocietatis ꝙ vnus habeat caputſaluū et alius fractum. vt. ff. e. l. mutuis. Etideo illud qd̓ legit̉ ⁊ notat̉ in. c. ꝑ vr̄as. dedo. inter vi. ⁊ vxo. debet intelligi qn̄ pecuniadat̉ ad partē lucri ⁊ dāni. quia ꝯtractꝰ tunceſt licitus. Io. tn̄ an. vt recitat panor. ī. d.c. ꝑ vr̄as. tenet vt pecunia poſſit deponi apd̓mercatorē cū hoc vt capitale ſit ſaluū. et ꝙde lucro ſoluat̉ certa ꝑs. Et dicit panor. hͦeſſe ſingulare dictū. ⁊ nō alibi poſitū. Et vide hanc. q. plenius tractatā ꝑ Ho. in ſum.vbi tenet exp̄ſſe valere pactu ꝙ ponens pecuniā nō ſentiat damnū in capitali. qꝛ hͦ pactū nō eſt cōtra ſed p̄ter naturā contractusPactū aūt interpoſitū p̄ter naturam valetvt. l. i. ff. depo. ⁊ in. c. vnico. de cōmo. Dicittn̄ poſtea ꝙ ſi capitale eſſet ꝑditum caſu fortuito. deberet deponens in foro anīe remittere. Sed panor. tenet ꝙ talis nō ſit honeſtaet licita ſociētas. qm̄ poſſet cōtingere ꝙ deponens oꝑam ſentiret damnū in oꝑis amiſſis ⁊ in capitali pecunie. qd̓ eſt cōtra naturā ſocietatis. cū ſocietas ſit quedam fraternitas. l. vern. ff. ꝓ ſocio. Et ꝓ hoc allegat bonam glo. in. c. pleriqͣꝫ. xiiij. q. iij. que dicit adhoc vt ſocietas ſit honeſta ⁊ licita inter ponentem pecuniā ⁊ ponentē oꝑam. oporiꝫ ꝙponēs pecuniā ſentiat de lucro ⁊ dāno. Idēvidet̉ ſentire Io. cal. in. d. c. fi. Et ad. §. dede illa. Inſti. ꝓ ſocio. qui multū obſtat. vbi