quendo de torneamentis. ꝙ ſi hoīes illa exetcerent tempetate et bona intentōe et nō eſſetꝓhibitū ꝑ eccleſiā. nō eſſet peccatū torneare.eo ꝙ ludus talis eſſet vtilis ꝓ defenſione reipublice. vn̄ iure ciuili ꝓhibitus nō eſt. Sedius canonicuꝫ illū prohibuit propter abuſuꝫludentium.¶ An aūt illud quod qͦs lucrat̉ in torneamētis poſſit licite retinere Rn̄deo ẜm Rich. vbiſupͣ. ꝙ quidā ſunt ludi ita ꝓhibiti. qd̓ tn̄ nonprecipit̉ reſtitui ꝙ homo lucrat̉ ẜm lege illiludi. ſicut ſunt torneamēta. vn̄ illi qui lucrantur in tali ludo. qͣꝫuis peccent quia faciur contra cōſtitutionem eccleſie. tamen reſtituerenō tenentur.¶ Quid aūt dicendū de illo. qui lucrat̉ in ludo alee ludente cum voluntario valente alienare. et cum illo qui nō eſt tractus ⁊ ſine fraude. ſed ex cupiditate. an de neceſſitate teneat̉reſtituere. Rn̄deo ẜm Richar. vbi ſupͣ. ꝙ ſudus fortune tam iure ciuili qͣꝫ canonico ſit ꝓhibitus. lucrantes tn̄ ꝑ talē ludū nō obligantur de neceſſitate ad reſtitutionē niſi ꝑ ius ciuile. Quo tn̄ ad iura ciuilia ꝓhibentia hmōiludos. Dicit Alex. lon. in ti. de vſuris. ꝙyqͣꝫuis alique leges olim cōdite fuerint cōtra nimis improbū ludum. hodie tn̄ ꝑ ꝯtrariam cōſuetudinē abolite reputant̉. qd̓ prꝫ. quia repetenti ꝑditā per ludū in foro ciuili et iudicialinō dat actio. nec ſentētia reſtitutōis ſibi fiende. Idē tenet Sco. in. iiij. di. xv. vbi dicit. ꝙſex ciuilis q̄ ꝑmittit ꝑdita in ludo repeti. et ꝑcōſequens reſtitui. ligat ſolū illos qui ei ſubſunt. Et forte nulli ſunt hodie. qꝛ vbi lex illacōſueuit habere locū. municipalia p̄iudicantimperialibꝰ. Et plus aliqui dicunt ꝙ dato ꝙleges ille abrogate nō eſſent qd̓ tamē ſalſumeſt. tamē adhuc tales reſtituere nō tenenturniſi ꝑ iudicis ſententiā ſint cōdemnati. ſicutvtꝫ de alijs penis iuris. Et ꝓ hac opinione ceſſante iure ciuili. et ꝓbatū eſt. Vident̉ Tho. etRich. qui in hoc caſu nihil dicūt de erogatiōepauꝑibus fienda. Idē Io. an. et Io cal. inc. clerici officia. de vi. et ho. cleri. qui dicunt tutum eſſe talia pauꝑibꝰ erogare. nō tamen dicunt fore neceſſariū. Idem Monal. IdemAſten̄. Fran. zab̓. Ray. Pe. de pal̓. et Archi.f. Ad hoc facit theorica Buil̓. ꝙ vbi reſtitutionō eſt fienda certe ꝑſone. ſed eſt fiēda pauperibus. talis reſtitutio eſt de ꝯſilio. exceptis tn̄qͥbuſdā caſibus in qͥbus ius expreſſe precipitreſtitutionē fieri. vt infra dicet̉ in titulo reſtitutionum. Sunt tamē quidā caſus in buibuſludens tenetur reſtituere ea que lucratus eſt.vt ſi vicit ab eo qui alienate nō potuit. vrputa. filiofami. ſeruo. monacho. ꝓdigo. furioſo.vxorē nil habente p̄ter dotē. tunc fatendumeſt ꝙ talis tenetur reſtituere patri. domino.prelato. curatori. marito. et huiuſmodi. Ideꝫſi fraudem cōmiſit. puta. fingendo ſe inſciuꝫin arte ludendi. et quaſi hominē qui de facilipoſſet decipi ſicut faciūt barri. ſiue ꝯmiſit fraudem in ip̄o ludo ſubmittendo taxillos falſosſeu etiā fraudulenter iactando. ſeu malitioſepecuniā numerando et huiuſmodi. tunc p̄cedenti in p̄dictis caſibus reſtituere tenet ſi ſitperſona que alienare poſſit. Si autē alienarenō potuit reſtituet illis perſonis p̄dictis. Siquis autē attraxit aliquē ad ludum per vimaut nimiā importunitatem et vicit. ẜm Inno. in. c. quia pleriqꝫ. de immu. eccle. teneturreſtituere attracto et inducto. quia attrahensfuit in turpitudine. Secus ecōtra. puta. quiaattractus vicit. quia tunc nō illi qui attraxit.ſed pauperibus eſt reſtituendū. Et intelligede iſta attractione ſiue facta fuerit in prencipio. ſiue in medio vel fine. Et his tribus caſibus cōpetit reſtitutio ſiue repetitio ſcd̓m iuraIn alijs aūt caſibꝰ dicit Archi .ſ. ꝙ eſt pauperibus iſtud lucrū erogandū de honeſtate. licetalia opinio ſit ſecurior et cōſulenda. nō tn̄ videtur de neceſſitate imponēda. vt ꝑ hoc deneget̉ abſolutio nolenti hoc facere. Ex qͦ pro hacoꝑi. ſunt tot ſancti et doc. p̄allegati.¶ Utrū autē in mutuo facto in ludo oriaturactio. Rn̄. ẜm panor. in. d. c. clerici ꝙ ſi mutuatur colludēti. nō cōpetit repetitio mutuate pecunie. Secus ſi alteri. licꝫin ludo. ad hocvide tex. cū glo. in. l. i. ff. de alea. ⁊ in. l. penul̓.et vlti. eo. ti.¶ An valeat tranſactio facta in ludo. Rn̄t. panor. vbi ſupͣ. ẜm cōiter doc. ꝙ nō. qꝛ ibi nō p̄teſſe lis. imo eſt euidēs calumnia. ergo nō valet tranſactio. l. in ſumma. ff. de cōdi. inde.¶ Utrū vendēs rem in ludo teneat̉ de euictōne. Rn̄. glo. in. l. ij. §. i. ff. quarū rerū ac. nonda. dicit ꝙ non. intellige hoc. ꝙ emens rē ludentis nō poteſt contra vendentem agere ſiab eo euincatur.¶ Utrum ille qui aliquando perdit. aliquādo vincit poſſit facere recompenſationem.Reſpon. ꝙ aut ludus eſt cum eadem perſonaEt idem ludus. et eodem tempore. Et tuncp̄t fieri cōpenſatio. Idem videtur dicendumetiā ſi ſit diuerſus ludus. dummodo ſit cumeadem ꝑſona. et eodē tꝑe. licet aliqui cōtra.Si aūt nō eſt cum eadē ꝑſona ſꝫ diuerſa. vel