Druckschrift 
Summa de casibus conscientiae
Einzelbild herunterladen
 

De ſimufincōibꝫ v̓boꝝ.

naturales vt fructꝰ arboꝝ. exͣ. de r̓ſti. ſpō gͣuiſ.ūctio eſt vſꝰ ꝯſuetusin glovundꝰ ē māſio alicꝰ cū acceſſioībꝰ. Fūdū diiudi īcertas regiōes eſt diuidi ī det̓mīatas ꝑtesur et abigeꝰ ī qͦ dr̄nt. sͣ ī vocabl̓o abigeꝰEnerali ẜmone ꝑſona loquēs qn̄ꝫ intelligit̉ excepta. qn̄ꝫ nō. nͨ eciā familia eiꝰex. de iur̓iur̓. petitō. Gṅale u̓bū nō ēgṅalit̓ ītelligēdū. ibid̓ ad nr̄aꝫ in glo. vltͣ.Qd̓ gn̓aliter d̓r. imo eciā qd̓ īdefinite dr̄ generalit̓ eſt intelligendū. exͣ. de ꝯiu. le ꝓ. qm̄ ingloſa. de h̓ īfra ī vocabulo indefinita.Generalia ulba ſūt ad ciuilē modū referēda. ff.d ẜuitut̉. vr. pd̓. l. ſi cui. d̓ h̓ sͣ ī vocabl̓o ꝯceſſiolandis noīe oēs fructꝰ ꝯtinent̉. ff. de glande.l. vna.Gregē faciūt. q. porci. l̓. i0. oueſ. sͣ in vocabūquſtꝰ ē ius hauriēdi aqͣꝫ d̓ puteo vicini48Abere actōꝫ ē mīꝰ qͣꝫ hr̄e rē. et hoc eſt eēqd̓ dr̄. meliꝰ ē pignori īcube̓ qͣꝫ īꝑſonaꝫagere. ff. de reg̓. iur̓. l. minꝰ Habere. tenere. et poſſidere. qn̄ h̓ tria ponūt̉in aliquo inſtr̄o ſic debēt exponi .ſ. ꝙ recipienshabeat .ſ. de iure teneat nat̉alit̓ et de facto. poſſideat ciuilit̓ et de iure. qͥa ciuilis poſſeſſio eſt cauſa acqͥrendi dn̄ij. lꝫ aliqn̄ poſſeſſio ſit tm̄ naturalis n̄ ciuilis vt illa quā habet vaſallꝰerciſco .i. diuido. ⁊ inde indiciū familie herciſcende .i. diuidēdeErotoniū ē locꝰ ī qͦ pauꝑes alūt̉ ẜm accur. C d̓ ſacroſāctis eccl̓ijſ. l. illd̓.¶¶ Ignorātia lꝫ ſupͣ hītū ſit ī ml̓tis locis d̓multiplici ignorātia. tn̄ ad pleniorē euidēciaꝫpon̄de ſūt h̓ plenius diuiſiones ignorātie. et ēhic dicēdū que ignorātia excuſat ⁊ qͥ magiſ excuſat ⁊ q̄ mīꝰ.Scendū igit̉ pͥmo ꝙ ignorātia eſt triplex.Prima eſt ignorātia negōis qͣ .ſ. ſcīa negat̉ nͤdebitū ſciēdi ponit̉. et h̓ ſimpl̓r excuſat. Scd̓a ēignorātia pͥuationis .ſ. qua ſcīa negat̉. aptitudo tamē ſue debitū ſciendi ponit̉. ⁊ h̓ in eisque ꝑtinent ad ſalutem excuſat a tāto ſꝫ nona toto. Tercia eſt ignorātia diſpoſitionis .ſ. q̄ponit errorem ſuie cōceptōnem ꝯͣriā ſcīe rct̄eet h̓ in his que ꝑtinēt ad ſalutē accuſat non excuſat Item ignorātia diuidit̉ ex ꝑte materiecirca quā eſt. quia alia eſt iuris. alia facti. et ignorātia iuris ſi aliquos excuſet. mīꝰ tn̄ excuſat qͣꝫ ignorātia facti. Ignoratia u̓o iuriſ. alia eſt iuris natural̓. alia iuris d̓ini. alia iuriscanonici. alia iur̓ ciuilis. Ignorātia iuris naturalis nullū hn̄tē vſi rōis excuſat. qͥa h̓ iuseſt in corde hoīs ſcriptū .i. q. 4. notandū. Ignorātia u̓o iuris diuini qͣꝫtū ad aliqua ſimpl̓r excuſat laicos. qͣntū u̓o ad aliqua excuſat a tātonō a toto. Legē em̄ et ꝓphetas et eu āgeliū et doctrinā apl̓icā ſcire tenent̉ ep̄i ⁊ p̄lati maioresqui tenent̉ oī poſcenti reddere rōeꝫ de ea que eſtin eis fide et ſpe. vn̄ ab eis requirit̉ ſcīa noui etveteris teſtamenti. Laici u̓o tenentur ad noticiami decalogi et fidei ꝓut in apl̓oꝝ ſimbolo cōti-

net̉. Ignorātia aūt iuris canonici excuſat aliquos et aliquos nō. ꝯtinet em̄ ius canoīcū ꝯſtitutōes ꝑ quas diſcernūt̉ pct̄a et has tenent̉ ſcire p̄ſbiteri curā animaꝝ hn̄tes et ꝯfeſſores. nōat̄ ita tenent̉ alij clerici et ml̓tominꝰ laici. Sedet ip̄i p̄ſbiteri et alij clerici ẜm ꝙ ſūt in maiorigradū ꝯſtituti. ẜm h̓ pl̓a ſcire tenent̉. Ignorātia aūt eoꝝ que publice ꝓmulgant̉ ad laicos ꝑtinentiū. n̄ excuſaret eoꝝ pct̄m qd̓ ꝑ ignorātiā ꝑpetrarēt di. 26. ꝙ dicitiſ. Ignorātia vero iuris ciuilis aliqͥbꝰ ꝓdeſt. vt militibꝰ. ruſticis. mulieribꝰ. ⁊ mīoribus. maxīe ī dāno uitādo. n̄ ſic aūt in maleficijs. Ignorātia facti.alia eſt fc̄i īdr̄ntis ad ſalutē vel ad officiū et hͨexcuſat .i. cor̓. 10. Om̄e qd̓ ī macello vendit̉ māducate nichil interrogātes ꝓpt̓ ꝯſcīaꝫ. Alia eſtfacti neceſſarij ad offm̄ vt in p̄ſb̓ro ꝙ ſit factamanuū impoſitō. ⁊ h̓ nō excuſat. Alia ē fc̄i neceſſarij ad ſalutem vt ꝙ xp̄c eſt paſſus et h̓non excuſat in habentibus vſum rōnis.Item ignorantia facti. alia eſt facti proprij.alia facti alieni. ſi proprij. aūt ergo quis operam dedit rei illicite ⁊ tunc non excuſat. Autrei licite ⁊ tūc aūt habuit diligentiam. et ſic nōexcuſat a toto ſed a tanto. ſi aūt ſit facti alieniaut eſt ignorātia ꝓbabilis .ſ. ad quā n̄ requirit̉ ꝙ ſit nimis diligēs et curioſus in inquirendo. nec eciā ꝙ ſit nimis negligens. ⁊ h̓ excuſataut eſt craſſa et ſupina. vt cū quis dicit ſe ignorare ea que ſūt publice corā ppl̓o facta. h̓ nō excu ſat. Itē ignorātia alia ē ſimplex vt cumqͥs tenet̉ ſcire qd̓ neſcit ⁊ faᵗ ad h̓ ꝙ ſciat ſꝫ n̄ qͥdqͥd poteſt. Vel ẜm aliqͦs pōt dici ignorantia ſīplex illa q̄ pͥuat ſcīam nec ponit debitū ſciendi ⁊ h̓ eſt in his qui nō hn̄t vſum rationis.Alia eſt craſſa vt cū negligit ſcire ill̓d qd̓ tenetur ſcire nec tn̄ vlt ſe neſcire. Alia eſt affectataut cū quis negligit ſcireqd̓ tenetur ſcire ⁊ placet ei neſcire. pͥma excuſat a tanto et a toto. ſꝫſcd̓a adhuc excuſat ſed minꝰ qͣꝫ pͥma. tercia vero accuſat et nō excuſat Item ignorātia aliavīcibilis alia inuīcibilis. Inuincibilis aūt. auteſt introducta p̄ter omnē culpā. aut ꝓpter culpam p̓ambulā. Si pͥmo mō. aūt ſimplicit̓ ꝯg̓tōnem p̓uat vt in his qui carēt vſu roīs oīnoet h̓ excuſat a roto. aut nō tollit oīo vſū rōisſꝫ plenū. et tūc nō excuſat a toto vt ī his qui n̄ſūt plene furioſi ſꝫ hn̄t aliquo mō lucida interualla ⁊ in pueris qui ſūt capaces aliquo mō p̄cepti licet non plene. Si at̄ ꝑ ꝓp̓am culpā vtin ebrioſo et furioſo quoꝝ vterqꝫ ſe p̄cipitauitin h̓ ꝑ ſuā culpa. ſic excuſat ſaltē a tāto. Si at̄ſit vincibilis. aut eſt craſſa et ſupina. a̓ affectata d̓ quibꝰ ē sͣ ꝓxīe dictū .ſ. §. Item ignorātiaalia ē ſimplex ⁊cͣ.ncorꝑalia dn̄r iura actōes et ẜuitutesIncola ē qͥ in aliqua regiōe domiciliū ꝯͣhit l̓trāſtulit qͣi ibi ſedem hīturꝰ. ff. d̓ v̓. ſig̓. ita ꝙtrāſactis. 10. ānis domiciliū r̓tinuit lꝫ ec̄ cā ſtudij ibi ſteterit. C. de incolis.ndefinita eqͥpollet vl̓i. exͣ. de p̓uil̓. quia circahoc eſt verum de indefinita legis vel canonis