Titꝭ iiij.
ante tꝑꝰ illd̓. Illa potiꝰ eſt ex inſtinctu nat̉e qͣꝫex iudicio rationis. nec eſt ſimile de mat̓moīoī qͦ pt̄ p̄ueniri tꝑꝰ ei determīatū a iure qꝛ euidētius pt̄ hr̄e qͥs ſupplementū etatis ꝑ maliciā ꝓpeadoleſcentiā qͣm circa infātiā et hꝰ ſm̄e ē petrꝰ¶ Eſto ꝙ puer et puella ꝯtrahant mr̄ioᵐ perverba de pn̄ti nūquid agit̉. ℟º aūt intendūt cōtrahere mr̄ioᵐ tm̄ ita ꝙ nō ſpōſalia et tūc neceſt mr̄ioᵐ qꝛ illd̓ ꝯtrahere n̄ pn̄t etate impediite. Nec ſponſalia qꝛ nolūt. Et etiam talis foͣrv̓boꝝ nō ꝯuenit ſpon ſalibꝰ. ſed matrimonio.Aut intendūt ꝯtrahere ſimplicit̓ illd̓ qd̓ pn̄t.ẜᵐ iᵈ. ſi qd̓ ago n̄ valꝫ vt ago. valeat ꝓut vale̓pt̄. ⁊ ſic ſūt ſpōſalia de futuro. n̄ mr̄ioᵐ ſi etatēnon ſuppleat prudentia ſiue malicia. Et ſic intelligi poteſt illd̓ exͣ. d̓ deſpon. impu. tue. et. c. anob̓. h̓ ray. Aliqͥ v̓o dicūt ꝯtrariū de pͥmo caſu.ſ. ꝙ ſūt ſponſalia et inducūt iuſticiā publicehoneſtatis. Et cū h̓ interp̄tatōꝫ iuris. exͣ. de deſpon. impu. atteſtatōes. et. c. a nobis. Et hꝰ ſētentie ſūt tancre. jo. ho. gof. et bn̄. ſuꝑ illd̓. c. anob̓. et h̓ ſm̄a fuit poſtea approbata li. 6. de deſpon. impu. ſi infantes. §. 2º. Et h̓ eſt veꝝ ſi ꝯtrahentes nō erant ꝓximi pubertati. nec in eisetatē malicia ſupplebat vt ibid̓. Scd̓ꝫ tn̄ bnͥ. ſr̄illd̓. c. a nob̓. et gof. ⁊ ho. ſi vterqꝫ maneat ineadem volūtate vſqꝫ ad etatem nubilē. matrimoniū pͥus inutile ꝑ ratihabitōꝫ exp̄ſſam l̓ tacitam ꝯfirmat̉. vt exͣ. de deſpon. imꝑu. de ill̓. i.et. ff. de ritu nup. l. minorem. Tacitū ꝯſenſū intelligo cū ſimul cohabitat ẜm bnͥ. l̓ ſi ſit ī doᵐtraducta ẜm hō. et ibi d̓ ad impleuerit etatē legitimā. l̓ c̄ carnaliter ꝯmiſcent̉. exͣ. de ſpō. ad illud. et. c. is qui fidem. Alias ẜm ho. ꝯſenſus exp̄ſſus neceſſariꝰ eſſet vt vxor fieret. et h̓ etiā poſtea vident̉ approbata fuiſſe. li. 6. de ſpon. ſi infantes. §. 2. Nota ec̄ ꝑ eundem. §. ꝙ ſi maliciaſuppleat etatem mr̄ioᵐ ꝯtrahere potuer̄t. ad h̓exͣ. de deſpō. impu. c. vltͣ. ⁊. c de ill̓. i. qd̓ eſt ꝯͣ illud qd̓ notauerūt tācre. ⁊ ho. ſuꝑ. c. de ill̓ .ſ. ꝙad h̓ ꝙ teneat mr̄ioᵐ ꝯtractū inter minores inquibus malicia ſupplet reqͥrit̉ ꝙ in ſeiuicē cognouerint cū de h̓ aliter ꝯſtare non poſſit. ex q̄ſūt mīores. Sꝫ ibi ꝯtrariū dicit goſ. et ꝯueniūtcū eo bnͥ. et inno. quoꝝ etiā ſmīa in. d. §. approbat̉. ſi em̄ duo n̄dū puberes iā tn̄ exꝑti copulācarnis non qͥdem adinuicē ſꝫ cum alijs ꝯͣhantmat̓moᵐ. Nūquid nō tenet certe ſic. h̓ jo. an.ſuꝑ dictū. §. Eſto ꝙ adultꝰ ꝯtrahat ꝑ verbade pn̄ti cū puella mīore. tn̄ etati nubili ꝓxīa l̓ecōuerſo. vel ambo impuberes pubertati tamēvicini ꝯtrahant. nūquid mr̄ioᵐ erit. ℟º ſi prudentia .i. carnalis ꝯcupiſcentia ſuppleat etatemet mutuo cōſenſu carnalit̓ ſint ꝯiuncti. aut exhabitū corꝑis quē p̄tendūt appareat ⁊ veꝝ ſiteos poſſe carnaliter ꝯmiſceri mr̄ioꝰ tenꝫ. exͣ. dedeſpon. impu. puberes. et c. ꝯtinebat̉. §. i. ⁊ c.a nob̓. Si tn̄ puella inuita ꝑ violentiā cognoſceret̉ ꝑ hoc non videt̉ ſibi fieri p̄iudiciū qṅ cuꝫalio ꝯtrahere poſſit vt in c. ꝯtinebat̉. et. ꝝ. q. q.ꝓpoſito. hec ray. Rod. vero dic̄. ꝙ ſi tꝑe ꝯtractꝰpoterāt carnaliter ꝯmiſceri. et poſtea ꝯgnoſcat̉
inuite nō obſtāte etate īpube̓ veꝝ fuit mr̄ioꝰꝑ carnis copula̓ ꝯſūmatū. Qd̓ ergo dic̄ ray.Rod̓. dic̄ eſſe intelligend̓ in eo caū quo tꝑe contractꝰ nondū poterāt ꝯmiſceri. et puella pͥuſqͣm viripotens diſſenſit. et durate illodiſſēſuviolenter eſt a ſpōſo ꝯgnita. licꝫ adhuc ietateīpube̓ ꝯſtituta.Per qͣnᵐ tꝑꝰ impuberes qͥꝯͣhūt mr̄ioᵐ debent eſſe ꝓxī pubertati adh̓ ꝙ teneat mr̄ioᵐ. ℟º diuerſi diuerſimode dicūt Aliqui em̄ dicūt h̓ eſſe in arbitrio iudicis vt ip̄e ꝑſone qualitatē ⁊ prudentiā ſiue maliciā metiat̉ar. ff. de lib̓. l. i. et exͣ. de donac̓. apl̓ice ⁊ h̓ notattan. et gof. Vnde vult etiā gof. exͣ. d̓ eo qͥ du.iordane. ꝙ etas nubilis p̄uenit̉ ex eo tꝑe qd̓ hꝫpoteſtatem coeūdi. Alij vero dicunt vt gwvil̓.naſo. illā iudicari debere ꝓximā pubertati. qͦ ēcirca. 12. ānū. ꝑ octo. vel. 15. dies. qꝛ in illo tꝑeꝓpendi non poſſet aliqua mutatio ꝑſone. ar. ꝓeo bonū. ff. de vſucap. reꝝ mixtura. §. labeo.Alij dicūt ꝙ tūc videt̉ qͥs ꝓximꝰ pubertati qn̄eſt in. xj. āno. exͣ. de deſpon. imꝑu. ꝯtinebat̉ .ſꝫibi certe ꝯgnita fuit. Alij dicūt ꝙ tūc videturquis ꝓximꝰ pubertati qn̄ nō diſtat a pubertate vltra. 6. menſes. exͣ. de deſpō. impu. ꝯtinebat̉et. c. tue. ſi tn̄ eſſent de cōi ꝯſenſu carnaliter copulati. tūc tutiꝰ eſſet ꝓ mr̄ioº iudicare. etiam ſivltra 6. menſes a legitima diſtarēt etate. exͣde deſpō. impu. a nob̓. et. c. de ill̓. ij. huiꝰ ſētētieſūt ray. et bnͥ. vt patꝫ in eiꝰ glo. ſuꝑ illd̓. c. tueet innoc̄. ſuꝑ. c. ꝯtinebat̉. ⁊ pleriqꝫ alij doctoreſVult tn̄ ip̄e bnͥ. ꝙ malicia ſuppleat etatē ī eoqui .ſ. diſtat a pubertate ꝑ ſeptē mēſes ad h̓ ꝙmr̄ioᵐ ꝯtrahere poſſit alit̓ nō eſſet mr̄ioᵐ ẜmeū etiā poſt. 14. ānū. Ho. vero dic̄ in ſūma ꝙ ille ſolꝰ videt̉ pubertati ꝓximꝰ in quo mnaliciaſeu viripotentia ſuppleat etatē. et h̓ neſcit̉ nͥ ꝑeuidētiā fc̄i. et h̓ patꝫ exͣ. de deſpon. imꝑu. c. vlti. Et it a qͣnᵐ ad h̓ de quo querit̉ nulla ṅ ꝯgnita ꝓxīa pubertati videt̉. Vult ec̄ ꝙ qui eſt ꝓpe14. ānū ꝑ tres dies ꝯcedi poſſit eſſe pubes. ar.exͣ. de regularibꝰ ad noſtrā. ſic ec̄ poteſt intelligi illd̓ exͣ. de deſpon. īpu. puberes. ꝙ ſi puella d̓ſponſata cognoſcat̉ ē mat̓moᵐ. ec̄ ſi ſit minorA. ānis. dūmō diſcernat ⁊ ſit doli capax qꝛ alitcōſentire non poſſet cū comꝑet̉ furioſo. ¶ Exp̄dictis colligit̉ ꝙ ẜm bn̄. ⁊ ray. tūc malicia intelligit̉ etatē ſupplere. qn̄ videt̉ poſſe carnaliterꝯmiſceri. Scd̓m vero hō. nūquā intelligit̉ ī matrimoīo ialicia etatē ſupplere ṅ ꝓbet̉ ꝑ euidentiā facti .ſ. ꝙ ſe carnaliter ꝯgnouerūt. Eſto ꝙiſte qͥ. 14. ānū ꝯpleuit tal̓ appareat ꝙ nullo mōgn̓are poſſit. nūquid ſi ꝯͣhat mat̓moniū erit.℟º ẜm bn. ꝙ non. qꝛ non eſt pubes vt ip̄e notat. exͣ. de deſpon. īpu. puberes. in glo. bn̄. Secūdū ho. vero ſic. qꝛ ip̄e eſt pubes ẜm eū. vt pꝫex ſupͣdictis d̓ pubertate. q. qualit̓ ꝓbat̉ pubertas. ¶ Quid ſi interim adoleſcēs trāſeat ad ſecūda vota. ℟º qͥdā magiſtri dixerūt ꝙ ſi nat̉aliter erat impotēs qn̄ receſſit a pͥma ⁊ ſcd̓aꝫ cōgnouerit tenꝫ mat̓moīm 2º ꝯtractū. ar. ex. defri. ſedē. ho. v̓o ꝯͣriū credit. exͣ. de deſpō. īpuatteſtatōes. ṅ aliꝰ acciderit ex d̓fc̄u mibri vt hēt