Liber ArtusTitꝭ vij.
eſt ꝙ ſi actualiter et deliberate cogitarꝫ d̓ illa reꝙ actu cōſētiret in illā. hec rich̓. ¶ Quid ergode adulto in quo tā in actu q̄m in habitu noneſt intentio ſuſcipiendi ſacramentū. nūquid eſtrebaptiſādꝰ. ℟º ꝙ ſic. ſed vbi hoc nō ꝯſtarꝫ eſſet dicendū ſi nō es baptiſatus ego baptiſo ⁊cͣ.Nec debet teneri glo. de cōſe. di. 4. que dicit. ſolet ec̄ dici ꝙ ſi baptiſās baptiſare intendat qualēcūqꝫ intentione habeat baptiſatꝰ ſuſcipit ſacͣmentū. Vtꝝ ad recipiendū ſacramentū baptiſmi reqͥratur volūtas libera vel ſufficiat coacta. ℟º cū quis cogit̉ ad baptiſmum aut cogit̉coactione abſoluta ſiue ſufficiēte quia .ſ. violēter eo renitente manibus et pedibus immergitur et tunc non recipit ſacramentum nͨ rēant coactione conditionata ſiue inducente vtminis et flagellis ita ꝙ pocius vult ſe ſubicere ſacramento eccleſie qm morte ꝑire et tuncaut intendit alios illudere et morteꝫ euadere ettūc etiam neutꝝ ſuſcipit. qꝛ tn̄ eccleſia p̄ſume̓tꝯſenſiſſe talem interiꝰ ꝓpter ꝯſenſū exteriorē talis deberet cogi ad fidei xp̄iane obẜuacōꝫ. Autvult potiꝰ circa ſe fieri qd̓ facit eccleſia qͣ mͤ ꝑireet tūc recipit ſacramentū. et hec fere oīa patētexͣ d̓ baptiſmo. maiores. §. item querit̉ in tex. ⁊glo. g. ¶ Nota igit̉ breuiter ꝙͣ ſuſcipiētiū baptiſmū quidā nūqua̓ habuerūt vſū ratioīs vtꝑunli et ꝑpetui furioſi et naturaliter ſtulti. etī his volūtas n̄ reqͥrit̉. quidam autem aliquādo habuerūt licꝫ tunc nō habeāt et in his volūtas antecedēs reqͥrit̉ licet nō ꝯcomitas. qͥdamvero habent tūc cū baptiſant̉. et in his cū ꝯdicōeoꝝ ibi melioret̉ ſufficit volūtas cōditionata.Vtꝝ fides reqͥrat̉ ex ꝑte baptiſati. ℟º in ꝑuulis qui ꝑ ſe non poſſūt credere ſufficit fides aliena .ſ. eccleſie que eſt. vl̓ ſi hec deficeret ſufficitmeritū fidei que fuit in eccleſia. diᵗ em̄ augꝰ adbonifaciū cū offerunt̉ ꝑuuli ad ꝑcipiendā gratiami ab oībus offerri intelligunt̉ quibꝰ placꝫ ꝙofferunt̉ fides tn̄ eccleſie militātis nūquā deficitvniuerſaliter nec deficiet ſcd̓m illud in. vlt̓. ecce ego vobiſcum ſū vſqꝫ ad conſūmationem ſeculi. et h̓ d̓ina ꝓuidentia faciente. nec vnquamfuit nec erit qṅ ſemꝑ eſſet aliquiſ qui deo placeret. In adultis vero reqͥrit̉ fides ꝓpa nō qͥdē adſuſceptionē ſacramēti .i. caracteris. qꝛ ſacramentū nō ꝑficit̉ ꝑ iuſticiā hoīs dātis vel ſuſcipientis baptiſmū ſꝫ ꝑ v̓tutē dei ſꝫ reqͥrit̉ ad ſuſceptionē rei ſacramēti .i. gratie. Sed ꝯtra h̓ videt̉ eſſeilld̓ hierōi. fides in aquis baptiſmi gignit̉ ⁊ nutritur. non habenti etiā dat̉ et habenti augetur.℟º ꝙ fides ꝑuulis ī baptiſmo dat̉ ſꝫ adultis auget̉ vel informat̉ ſi erat informis. vnde fides īformata p̄exigit̉ ſꝫ formata ibi dat̉ adultis. hecpe. ¶ Vtꝝ ſine recta fide poſſit haberi intentioſuſcipiendi baptiſmū. ℟º ꝙ nō habenſ rectamfidem circa aliquos articulos poteſt habere rectāfidem circa ſacramentum baptiſmi ſi tn̄ ec̄ circahoc ſacramentū nō recte ſentiat ſufficit ad ꝑceptionē ſacramēti generalis ītentio ꝙ intendatſuſciꝑe baptiſmum ſic̄ xp̄c inſtituit et ſic̄ eccleſiatradit.Alrtitꝭ iiij.
Irca 4ᵐ .ſ. circa ea que reqͥrūtur ad baptiſatū poſt baptiſmū. querunt̉ pl̓a .ſ. ꝑ queoꝑa nu̓ꝑ baptiſati ſint exercitandi ad iuſticiam℟º nō ꝑ oꝑa penalia ſed ꝑ oꝑa facilia vt quaſiquodā lacte facilis exercitij p̄moneant̉ ad ꝑfectiora vt dicit glo. ſuꝑ illd̓ pͣs. ſic̄ ablactatꝰ ē ſupmatre ſua. vnde etiā dn̄s diſcipulos ſuos de nōuo ꝯuerſos a ieiunio excuſauit vt patet int.9. et hoc eſt qd̓ dicit̉ pͥma pe. 2. ſic̄ modo geniti īfantes lac ꝯcu. vt in eo creſcatis in ſalutemVtꝝ teneant̉ reſtituere illis quos leſerūt. Roreſtituere ablata et ſatiſfacere de iniurijs illatis eſt ceſſare a peccato et hoc ip̄m nō facere eſtdetinere aliena. et ꝓximū leſū nō placare eſt peccatū. et ideo peccatoribꝰ baptiſatis eſt iniungendū ꝙ ſatiſfaciāt ꝓximis ſic̄ etiā ꝙ a peccato deſiſtant. hec tho.De ſacram̉to ꝯfirmacōis ti. AEinde cōſiderandū eſt de ſacramento ꝯfirmationis. et pͥmode eiꝰ inſtitutiōeſcd̓o de eiꝰ neceſſitate. 3º de eiꝰ mat̓ia4º de forma. qͦ de efficacia. 6º de mīſtris eiꝰ. Fde ſuſcipiētibꝰ ip̄m. 3º de ritu et celebracōe huiꝰſacramēti. ¶ Circa pͥmū .ſ. inſtitutionē hꝰ ſacͣmenti ſciendū ꝙ hoc ſacramētū xp̄c īſtituit ẜꝰaliquos apoſtolis exhibendo. licet h̓ nō ſit ſcriptū. ẜᵐ alios ꝓmittēdo. jo. io. ſi at̄ abiero mittā eū ad vos. et h̓ iō qꝛ in h̓ ſacramēto dat̉ pleitudo ſpūſſācti que nō erat dāda ante reſurrectioneꝫ et aſcēſionē. ẜm illd̓ jo. A. nōdū erat ſpirituſſāctꝰ datꝰ qꝛ xp̄c nōdū fuerat glorificatꝰ.et hec eſt oꝑi. pe. ẜᵐ vero alios inſticuit h̓ ſacramentū pueris manꝰ imponendo et eos benedicēdo. inᵗ. 19. et hec eſt opi. rich̓. Alij dicūt ꝙ fuitinſtitutū ab apl̓is qui legunt̉ ꝯfirmaſſe act.8.Alij dicūt ꝙ ab ecc̄ia q̄ pͥmo legit̉ ip̄ius ritumſolēni ꝯſilio inſtituiſſe ⁊ p̄cepiſſe. hec videt̉ eſſeopi. bon̄. Alij dicūt ꝙ xp̄c inſtituit figuratiusſcꝫ imponēdo manꝰ pueris inᵗ. 19. et ſpūſſāctiinſpiratione et autoritate apl̓i traditiōe ⁊ eccleſiaſtica approbatione. Eſt em̄ inſtitutio duplex.ſcꝫ exp̄ſſiōe facti vel p̄cepti. ergo xp̄c inſtituit inſpirā do. apl̓i faciendo. ⁊ eccleſia p̄cipiēdo. ⁊ ẜꝰhͦ oēs ſupͣdicte opi. vere ſūt in ꝑte. et h̓ ē dictūr ijIrca ſcd̓m .ſ. neceſſitatē ꝯfirmatioīs ſciendū ꝙ gratia que dat̉ in ꝯfirmatiōe eſt neceſſaria. non quia ſine ea ſimpliciter nō ſit ſalꝰſed quia ſine ea vel ꝑ ſacramentū vel alias accepta. pugnādo nō ꝑuenit̉ ad ſalutē. ideo dicitmelchiades papa dꝯſe. di. q. ſpūſſācto in baptiſmo regeneramur ad vitam in confirmationeconfirmamur ad pugnam. et licet continuotranſituris ſufficiat regenerationis beneficiumvicturis tamen ſūt neceſſaria ꝯfirmacōis auxilia. Ex inſtitutiōe at̄ eccleſie eſt ꝙ nullꝰ ab hocſacramēto excipit̉ vt ſit quilibet ſtremuꝰ pugnator. Ideo ſi quis cū habet loci ⁊ tꝑis oportunitatenegligēdo ꝯtēpnit ꝑicl̓o ſe expoīt. et ſic debꝫ intelligi illd̓ hu. li. de ſacra. ꝑte. 7. c. 3. timenduꝫeſt de his qui ꝑ negligentiam amittur ep̄i p̄ſentiam ⁊ non ſuſcipiūt manus impoſitionem ne