Liber TetriusTitꝭ xxx.
vteſta. §. fi. ⁊ vbi notariꝰ nō habet̉ vnus teſtneo adhibet̉. d̓cre. tn̄ vult ꝙ duo. exͣ. d̓ ꝓbaci.ij contra. Fallit aūt hec regula in aliquibuſcaībus. qꝛ in teſtō ceci ſūt nccͣij octo Inteſtō ruſtici qd̓ fit in illo rure in quo pl̓es inueniri nōqꝫ ſufficiūt. In teſtamēto facto int̓ lib̓osſil̓r ſufficiūt qnͥqꝫ. qͥ ſi aliud ſolēne pͥꝰfece̓at dūtamē iᵈ n̄ vale̓ dicat. In teſtō vero cꝰcūqꝫ factoī pn̄cia imꝑatoris p̄cibris ſibi porrectis vt audiat ſufficit vnus teſtis. In teſtō aūt ī ſc̓ptiſ ꝯdito ſi ſcribat iᵈ teſtōr ſuffiaiūt ſeptem teſtesſi vero teſtor ſcribere neſciat vl̓ non poſſit adhiberi debet ſcriptor et ſeptem teſtes ꝓbant̉ h̓. C. d̓teſta. hac ꝯſultiſſima. ⁊. l. oīm. ꝯſiliū tamē ē ꝙin teſtis p̄cipue nuncupatiuis vltͣ numeruꝫ lenū aliq̓ addant̉ ita ꝙ ſi aliq̓ ex eis eſſēt minus ydonei ſaltem delt̄imis nu̓s ſuꝑſit lt̄imꝰtē qn̄ teſtōr dicit ꝙ n̄ vult ſtare ſuam volūtatē priorē ſufficiūt tres. C. e. ſancimꝰ. Et idē eſtqn̄ vult declarare ſuā volūtatē. C. e. heredes. ¶Quid ſiquis condat teſtm̄ nūcupatiuū ī pn̄ciaꝓptē teſtiū et tabellio īde ꝯficiat īſtr̄m ī qͦ duoſvel tres teſtes tantum ponit. Nūquid ꝓbat̉reſtm̄ ꝑ tale inſtr̄m. ℟º azo. i0. b. la. fran. crenon̄. dixerūt ꝙ non teſtm̄ em̄ ꝓbari n̄ pt̄ pertres vel quatuor teſtes ergo nec ꝑ īſtr̄m ꝯtinēstotidem teſtes. C. de fi. inſtru. in exercendis. etexͣde fide inſtrum̉. cū joh̓es. §. porro. Sed pla.mar. dicūt ꝙ bene ꝓbare poſſit ꝑ duos teſteſ⁊ ytale inſtrum̉tū. ar. C. de arbi. tu. l. fi. ⁊ exͣ.dona. in donacōibus. ⁊ h̓ opi. ẜm hoſti. apbatur exp̄ſſe exͣ. de teſta. relatū. cū eſſes. liꝫ aliqui has decretales intelligant d̓ legat̉ ad piascas. Quid ſiquis fecerit teſtm̄ in quo vxoriſue centū libras legauit. ⁊ deinde coram duobꝫteſtibus ita dixerit cētū lib̓. qͣs in teſtamn̄to meo legauerā vxori mee nolo ip̄am hr̄e ¶ Nūqͥdvxor poterit legatū petere ℟º dici pt̄ ẜm hoſti.ſi teſtm̄ fuit nūcupatiuū valet adiectō vt exͣdeteſta. relatū. cū eſſes. Si v̓o in ſcriptis ꝯditūfuiſſꝫ non tollerētur legata ṅ ꝯſil̓is ſolēnitasadhibita eſſꝫ ar. exͣ. de reg̓. iu. om̄es res Et ẜᵐhas duas vias pn̄t diuerſimode intelligi diu̓ſa iura que circa hec pn̄t allegari. ẜm tn̄ jo. indiſtincte adiectō tenet. Itē milites dum ſt̄ inomo ꝓpria vl̓ aliena teſtari debent iure cōi dūv̓o ſūt in exercitu teſtant̉ cū duobꝰ teſtibꝰ duꝫaūt ſūt in bello teſtari pn̄t ſicut volūt etiā ſineduobus teſtibꝰ. ſcribendo etiā ſanguīe ꝓp̓o ī clipo inſti. de mili. teſ. §. illis ⁊. c. e. milites. ¶d h̓ noͣ ꝙ ẜm canones in legatis ad pias cāsufficit ꝙ teſtōr coram p̄ſbitero ꝑochiali ⁊ dubus l̓ tribꝰ teſtibus ea faciat. exͣ de teſta. cū eēsc. ſe. In relictis v̓o ad alia legalis ſolēnitaseſt ẜuanda ẜm bij. ibidem. ⁊. c. vl. ⁊. jo. 2. q. gplacuit. Scd̓m v̓o gwyil. ⁊ bar. p̄dicte dec̓talesitur de oībꝰ relictis. Sꝫ nūqͥd eſt ibi ſemꝑiccͣia pn̄cia p̄ſbiteri. ℟º pe. d̓ ſāp. dic̄ ꝙ ſic qꝛa regl̓a iuris ẜm quā reqͥrunt̉ cōiter ſeptē teſtes recedi n̄ poteſt niſi qͣtenꝰ eſt exp̄ſſū. Gvil.at̄ dic̄ ꝙ ī relictis ad pias cās ſufficiūt duo teſtes ſine p̄ſbitero exͣ. e. legatū. hoſti. v̓o ſic di
ſtinguit circa hanc materiā .ſ. ꝙſi agat̉ in foroecc̄iaſtico ⁊ inter ꝑſonas ecc̄iaſticas tc̄ duo vl̓tres teſtes ſufficiūt. exͣ. de teſta. cū eſſes. qꝛ necſc̓ptura exiget̉. d̓ ſacroſan. eccle. generali in fi.Si v̓o agat̉ in foro ſeculari ⁊ int̓ ſeculares. tc̄iudex ſecularis ſcd̓m legem ſuā iudicabit. ar.di. 96. duo ſunt. ⁊ c. ſi imꝑator. Si aūt in foroeccleſiaſtico ⁊ inter ꝑſonas ſeculares que ſūt dtꝑali iuriſdicione eccleſie iudicabunt̉ ẜm canones exͣ. de fo. ꝯpe. qd̓ clericis Et idē eſt ſi laici ſeſubiecerut ꝓrogando ep̄i iuriſdicōeꝫ ī ſe qꝛ tc̄ꝑ idē ē ac ſi cognoſcerꝫ ordīarie exͣ de offi. d̓ le. ꝑ⁊ 6. Et h̓ vbi dictū eſſet a ꝑtibus ꝙ ẜm legemhūanam iudicari nolebant. Si vero uidex exlegacōne alicuiꝰ pnͥcipis forte in ciuilibus cognoſce̓t. tc̄ ẜm legē hūanam iudicaret. ⁊ idē ēſi in foro ciuili inter clericū agētē ⁊ laicū reumſit qͦo. Excipe tn̄ relicta ecc̄ijs vl̓ alias ad piascās ī qͥbꝰ in vtroqꝫ foro duo teſtes ſuffice̓ d̓bētexͣ. de teſta. relatū. Ioh̓es tn̄ ſc̓pſit ꝙ in hoc corriguntur leges. qꝛ ẜm legē d̓inā ⁊ canoīcam īore duoꝝ vel triū teſtiū .ſ. fidedignoꝝ ſtat om̄ev̓bū. nō obſtāte lege vel ꝯſuetudīe cōtraria vtin. c. om̄es. ⁊. c. relatū. Secus eſt qn̄ teſtes ſuntſuſpecti in quo caū lex loqui videtur. C. de fideicōmiſ. l. fi. ibi. lex etnī. ⁊ exͣ. de teſta. iubemuſhec de hoſti.Ar. ijEquit̉ vide̓ de 2º .ſ. de ꝯdicōe ⁊ qualitateteſtiū Circa qd̓ nota ꝙ adhiberi pn̄t teſteſomēs qui non ꝓhibentur a iure. ꝓhibent̉ aūt aiure iſti .ſ. ml̓r ꝓpter incōſtanciā eius licet in alijs cāis ⁊ ꝯtractibus admittat̉. Et in codicill̓etiam ꝓhibeat̉ ff. de teſ. qui teſtamēti. §. mulierItem hermofrodita in quo preualent muliebria. ff. de ſta. ho. queritur. Item impubes etiamſi factus ſit pubes tꝑe mortis teſtatoris licꝫ alias teſtificet̉ d̓ hoc ꝙ vidit in etate pupillari vtde ſeruo dỉ. ff. de ver. ſig̓. nocōeꝫ. §. inſtrōrumItem mutus ⁊ ſurdus. Item furioſꝰ nͥ temꝑeint̓miſſionis. Item is cui hoc interdictū ē a lege l̓ a iudice. Itē ẜuus ṅ illo tꝑe lib̓ cōit̓ r̓putētur. Itē is qui eſt in poteſtate teſtatoris. Itē heres ſc̓ptus. Item om̄is qui hereditatē per poteſtatē cōtingit. vt pater qui ip̄m heredem habetin pt̄ate ⁊ filius vel nepos ⁊ deinceps. ⁊ fraterheredis q̄ꝫ ip̄e heres habet in pt̄ate. ⁊ frater heredis qͥ ꝑiter cū eo eſt in eadē poteſtate. in hac eīre domeſticū teſtm̄ reꝓbat̉. Item ſi filiuſfa. faciat teſtm̄ d̓ peculio caſtrenſi. poſt emiſſionē pieius n̄ pt̄ eſſe in eo teſtis nec illi qui in eius poteſtate ſūt. Si v̓o ante emiſſionē .ſ. de milicifaciat teſtm̄ de peculio caſtrēſi. pr̄ eius poteriteſſe teſtis. ꝓbant̉ h̓ oīa inſti. de teſt. §. teſtes. etc. ſe. Item non adhibet̉ teſtis qͥ nō eſt teſtam̄tcapax. vnde nō ſpurius teſtatoris. n̄ h̓eticꝰ. n̄iterator baptiſmi. n̄ apoſtota. n̄ deportatꝰ ī inſulam. non damnatus in metallum. Itē nͨ hiquos leges imꝓbos ⁊ inteſtabiles iubent eē vtdec̓mine famoſo daninati muliebria paſſi. ff.de teſti. ob cām. ¶ Sed quid de cōmiſſario. ⁊ delegatario pn̄te. nūquid poteſt eſſe teſtis. ℟º ꝙipſe ⁊ is qui ꝑ poteſtate eum contingit non eſt