Titꝭ. xxv.
de eo vero qd̓ ſuꝑeſt vltͣ ꝑtem t̓ciā vl̓ medietatem. teſtator qͥdquid vult facere pt̄. vnde verſus. quatuor aūt infra dant natis iura trientēSemiſſē vero dant natis qnͥqꝫ vel vltͣ. Arbitrium ſequit̉ ſub̓a cet̓a pr̓is Debe̓ aūt dicta porcio tātum filijs ⁊ ip̄is mortius debetur nepotibꝰ ex eis lt̄ime natis. nec eis poteſt imponi gͣuamē ꝑ legata et fideicōmiſſa. pn̄t tamē gͣuariydebita. n̄ pt̄ ec̄ eidē apponi ꝯdicō l̓ mōꝰ. et ſiꝓpponat̉ ꝓ nō addita hētur. ¶ Ad hoc nota ꝙtriplex eſt porcō .ſ. lt̄ima ⁊ trebelliaīca ſic dictaa trebellio autore. ⁊ falcidia ſic dicta a falcidioautore. pͥma debet̉ iure nature de qua dictū eſt.ſcd̓a debet̉ iure ſubſtitucōis. ⁊ eſt quarta ꝑs heditatis tocius vt cū aliqͥs eſt īſtitutꝰ heres ⁊ rōgatꝰ vt reſtituat alij heditatē. ſi ſn̄ liberis decedat. iſte ſic inſtitutus r̓tinere pt̄ quartā ꝑtertociꝰ heditatis. Tercia debe̓ iure inſtitucōis extͣneo īſtituto h̓edi. ⁊ eſt qͣrta ꝑs quā d̓ducit ⁊ ītinet ſibi īſtitutꝰ d̓ legatis ⁊ fidei cōmiſſis. quādo ſupͣ dodrātē .i. tres ꝑtes heditatis eſt aliquidlegatū qn̄ em̄ aliquis ē inſtitutꝰ heres ⁊ illa hereditas eſt ex iuſta cā legata ⁊ fideicōmiſſa tōinſtitutꝰ pt̄ detͣhe̓ qͣrtā ꝑtem de legatis ⁊ fidei cōmiſſis ex d̓ teſta. raynaldus In iſta ⁊ ſcd̓a porcione .i. in lt̄ima ⁊ trebelliaīca ꝯputant̉ oīa hereditaria et legata ⁊ fideicōmiſſa. Vn̄ ſi filiꝰvl̓ rogatꝰ aliqua ꝑceꝑit de legatis l̓ fideicōmiſſis a teſtōre. illa ꝯputabit in lt̄ima vl̓ trebellianica. In tercia vero .i. ī falcidia ꝯputant̉ ſolahereditaria n̄ legata nͨ donata nec fideicōmiſſa. exͣ. de teſta. raynūcius hec bnͥ. Vnde deductio falcidie eſt ꝯdicōiſ melioris qͣꝫ deductō legitime quātū ad h̓ ꝙ donacōes et legata non. cōputant̉ in ea. Vn̄ ſi īſtitutꝰ aliquid d̓ legatisvel fideicōmiſſis a teſtatorē ꝑ̄ceꝑit iᵈ ī falcidian̄ ꝯputabit. Sciendū aūt ꝙ falcidia ceſſat inhis q̄ ſic legāt̉ vt ad ſucceſſores eius cui r̓lictaſūt d̓beant ꝑuenire. C. ad. l. fal. l. ſꝫ īneate. Ceſſat etiā in relictis cā pietatis vt ibidē .ſ. autͣ.Sil̓r ceſſat ec̄ in teſtamēto militis. C. de teſta.ni. inteſtō. et exͣ de teſta raynaldus. c. vl.Itē ceſſat falcidia in male ablatis incertis quebn̄ pn̄t dici legata eē ꝓ aīa ml̓tomagis qͣm legata alia. poſſūt ec̄ dici legata ad pias cās qͥaad liberandaꝫ teſtatoris aīam. Gonaldꝰ tn̄ ſcripſit in ſua ſū. ꝙ ꝓpter male ablata incerta ſi n̄poſſūt ꝓbari n̄ credit ꝙ liberi l̓ ꝑentes ſi ꝯſentire nolit poſſint lt̄ima iure nature ſibi d̓bita d̓fraudari. alias poſſet teſtator de leui finge̓ male ablata ml̓ta vt p̄dictos illa legitima d̓fraudaret qd̓ iniquū eſſꝫ. quia ſi talia male ablatan̄ poſſit ꝓbari nō te heres ſolue̓ vt debitū. ſeuvt es alienū ſꝫ vt legatū. C. de fal. mo. l. 2. ⁊.. Et iōboᵐ ꝯſiliū eſt ꝙ ip̄e teſtator ſatiſfaciatd̓ illis dū viuit vel faciat ꝙ filiꝰ obliget ſe adſoluend̓ īſolid̓ illa legitima n̄ detracta. In quocaū tenebit̉ ar. inſti. de excū. tu. §. ſic̄ ꝑ ꝯtrarium. gi aūt nō poſſit ad hoc induce̓ filiū nō fadat teſtamētū ſꝫ cōdicillū ī quo ordinet ꝙ oīabo diſtribuant̉ pauꝑibus ꝓ male ablatis īc̓tiſnſſerens ꝙ pl̓a ſūt ſua male ablata qͣm om̄ia
ſua boͣ. Iil̓r male ablata certa que tn̄ ꝓbari n̄poſſūt relinquat illis ꝑſonis a quibꝰ īiuſte habuit ea. Et male ablata c̓ta que ꝓbari n̄ pn̄tſūt ſicut es alienū. Sꝫ nūquid poteſt qͥs īducere duas qͣrtas .ſ. debitaꝫ iure nature ⁊ trebelliaīcā. ℟º. dicūt quidā ꝙ n̄ ṅ qͣnᵐ ē plꝰ ī ſecūda qͣꝫ in pͥma. C. ad. l. fal. l. plt̓. Alij dicūt īdiſtincte ꝙ ſic Rzo v̓o diſtinguit ꝙ a̓ qͥs ē rogagatus r̓ſtituere heditatē incōtinēti et tūc ē v̓aſm̄a pͥma. C. de īoffi. teſta. qm̄ nōnll̓a. l̓ vſqꝫad tp̄s vt ſi decedat ſn̄ lib̓is ⁊ tūc eſt v̓a ſm̄a ſecūda. C. de inoffi. teſta. qm̄ in pͥoribꝰ. ⁊ ī autͣ.d̓ r̓ſti. autͣ. plt̓. coll̓. 8. Rō hꝰ diuerſitatis ē qͥavbi qͥs eſt rogatꝰ reſtituere heditatē poſt tp̄scertū vel ſi decedat ſine lib̓is. poteſt incōtinentideduce̓ terciā debitā iure nature qꝛ illā ſn̄ ꝯī gͣuamīe debꝫ q̄rere vt ꝓbāt autētice p̄dicte. In ꝓceſſu aūt tꝑis deducet trebellianicā. In qua cūfructus ycepti ꝯputētur mīꝰ diminuit̉ ſub̓a hereditatis qͣm ſi reſtituerꝫ īcōtinēti. ⁊ iō tc̄ n̄ deducerꝫ qꝛ tc̄ ſub̓a defalcaret̉ n̄ at̄ fructꝰ. Ius at̄canonicū aꝑte fouet ſm̄aꝫ aliā exͣ de teſta. raynūcius ⁊. c. raynaldꝰ. in tex. et in glo. Item n̄poteſt vti quis bn̄fiº falcidie in tribus caſibuspͥmꝰ eſt qn̄ extͣneꝰ inſtitutus heres rogatꝰ eſt r̓ſtituere heditatē alij et nō implet volūtateꝫ teſtatoris infra ānū a iuſſu iudicis. Secūdꝰ ē ſin̄ fecerit inuentariū. Terciꝰ ē ſi teſtōr certus deqͣntitate ſui patrimonij. ꝓhibeat exp̄ſſe deducifalcidiā in autͣ. de here. ⁊ fal. §. illud ⁊. §. ſi nonfecerit inuenta. ⁊. §. ſi v̓o expͥſſū. ⁊ hoc vide infra ti. de ꝓuidencijs teſtatoris ar. 1. ſ. de ꝓhibicōne falcidie. Item qn̄ vni pl̓es res ſint legatetūc ſi ſoluit aliqͣs illaꝝ integre poteſt in alijſ itinere plenā falcidiā ꝑ doli excepcōem. ff. ad. l.falci. ſi ex pluribus. Item ſi legatū ſit tale d̓ qͦfalcidia nō debet deduci. puta ad pias cās. ꝑ h̓nō on̓ant̉ alij legatarij. quia cuilibet legatarioſufficit onus ſuuꝫ vt deducat̉. C. ad. l. fal. inautͣ. ſil̓r. Item legatū a̓ eſt relictū vni ꝑſonea̓ pl̓ibꝰ. ſi vni aūt legatū ē vniꝰ. ⁊ tc̄ ſi ſoluittotū nichil detrahet. aut incepit tantum ſoluere ſic detrahet. Aut ſūt legata pl̓ium. et tūc ſiſoluit vni poteſt detrahe̓ de alijs. Si vero ſit relictū pl̓ibus tūc ſi ſoluit vni totū nō detrahetC. ad. l. falci. autͣ. ſꝫ cū teſtator ſi ex pl̓ibꝰ. hecgwil. Item qn̄ fructus ꝑcipiunt̉ volūtate teſtatoris vt qn̄ quis eſt rogatꝰ reſtituere alteri h̓editatē poſt aliqd̓ tp̄s tūc ꝯputat fructus ī qͣrtātrebellianicā. ⁊ qd̓ ſupͣ qͣrtā recepit non r̓ſtituet ṅ ſit de liberis pͥmi gradus. quādo em eſt rōgatus frater pͥmi gradꝰ reſtituere fratribꝰ h̓editatē. ſi deceſſerit debet retinere quartā ſine cōputacōe fructuū ṅ ꝑceꝑit eos poſt litis ꝯteſtacōeꝫ tūc eī ꝯputabit ip̄os in quarta qꝛ eſt malefidei poſſeſſor. Si vero ꝑcipiūtur ex negligencia nō petētis ſic n̄ ꝯputat ī quartā. ⁊ qͥdqͥd exeis hꝫ vltra reſtituet. C. ad trebell. iubemus.De inſtitucōe v̓o lib̓oꝝ lt̄imoꝝ ſciendūꝙͣ pat̓arrogās et auus nepotē adoptās tenēt̉ filioſ ſuos arrogatos ⁊ adoptiuos ſi tꝑe mortis ſue habent eos ī ſua adoptiua familia ī teſtam̄to ſuo