Lib .1Titꝭ. 38.
¶ Viceſimonono vaſalli n̄ pn̄t ꝯͣ dn̄os l̓ prodn̄is teſtificari in cā c̓mīali. exͣ de offi. dele. cāmGuil̓. dicit ꝙ imo poſſūt. licꝫ n̄ poſſit eſſe iudices. Alij diſtinguūt ꝙ vaſallus aut ē obligatꝰad certa ẜuicia et non ad iuramētū. et tūc pt̄.vt patet de illis qui tenent decimas ab ecc̄ia infendū. exͣ. de deci. qͣꝫuis. Aut ad p̄ſtandū ſacramentū fidelitatis et tunc nō pt̄. quia huiōi ſacͣmentū rep̄ſentat qͣꝫdā ſpēm ẜuitutis. ar. exͣ. dere. iuris. īdignū. Triceſimo gracioſi .i. adulatores. 2. q. q. ſil̓r. ¶ Triceſīopͥº ſociꝰ oīm bonoꝝar. C. e. oībꝰ pt̄ tn̄ ꝓ ꝑte ſocij ſui n̄ ꝓ ſua teſtiseē ita ꝙ ei nl̓lū emolumētū acqͥrat̉. ar. exͣ. d̓ p̄ben. dilectꝰ. īfi. Ad hec nota ꝙ qͥ repellit̉ abaccuſādo repellit̉ ec̄ a teſtificādo. 4. q. 2. c. i. Hectn̄ regula fallit. Primo in ciuilibꝰ. qꝛ clerici quiſūt irregulares nō ſuo c̓mīe vt bigami et mutilati admittunt̉ ad teſtificand̓ in ciuilibus ꝯtraclericū nō ad accuſand̓. In criminibus v̓o neutꝝ poſſunt. Scd̓o in mulieribꝰ que repellūt̉ abaccuſādo ṅ in exceptis c̓mībꝰ. et tn̄ admittunt̉ad teſtificand̓ ṅ ī vltīs volūtatibꝰ Tercio in criminibꝰ pͥuatis in his em̄ nō pt̄ accuſare cꝰ nōint̓eſt. et tn̄ pt̄ teſtificari. Itē qͥcūqꝫ admittit̉ adaccuſand̓ admittit̉ etiā ad teſtificād̓. 4. q. 2. c. iar. a ꝯtrario. hec regula fallit. Primo in c̓mībꝰnō exceptis qn̄ quis ꝓſequit̉ iniuriā ſuā vel ſuoꝝ. tūc em̄ qͥlibet poteſt accuſare ec̄ in famis. ettn̄ infamis nō poteſt teſtificari. 3. q. iqj. ꝯſtituīScd̓o in c̓mībꝰ exceptis vbi admittit̉ laicꝰ infamis ad accuſationem clerici infamis. ar. exͣ. deſymoͣ. tanta. ſed non ad teſtificandum. niſip̄ſūptōe aliqua p̄cedēte. exͣ. de ſen. et re iudi. cūin ꝯtēplatōe. hec jo. i. q. i. ſiqͥs ep̄s. et 4. q. 2. n̄ſūma. Itē oēs qͥ ſūt ſuſpecti in iudicādo ſuſpecti etiā ſūt in teſtificando. quia teſtes ſine ſuſpitiōe et infamia debent eſſe. 2. q. A. teſtes. om̄estn̄ qui de iure pn̄t repelli ſūt admittēdi ſi is ꝯͣquē ꝓducunt̉ eoꝝ teſtīo fuerit vſus ī alio iudicio ṅ docuerit aliqͥd de nouo legitimū poſtea emiſiſſe. 4. q. 3. §. itē in c̓mīali. v̓. itē ſi qͥs teſtibꝰ.Equit̉ videre de 8º .ſ. quot teſtes reqͥrunt̉circa qd̓ ſciend̓ ꝙ regularit̓ duo adminusſūt neceſſarij. exͣ. e. veīens. vn̄ ſi nō potes ꝓbare tua̓ intēcōꝫ ṅ ꝑ vnū teſtē cede actionē tuā excā donacōis alicui aīco tuo. et ille agēs pt̄ te ⁊illū ꝓducere in teſtes. ar. exͣ. e. inſuꝑ. qn̄qꝫ tn̄credit̉ vni. et pͥmo in mat̓moīo in fauorē macrimonij. qn̄qꝫ credit̉ vni in reſtōe ī integꝝ. exͣde reſti. in inte. ex literis. 2º in reuocacōe mandati facta ꝓcuratori. exͣ. de ꝓcurͣ. ex īſinuacōe3º qn̄ ꝑtes ꝯſentiūt. ar. C. de fideicōmiſſis. l. fi.4º ī papa cui ſoli credit̉. 20. q. i. quicūqꝫ qͣntū ad p̄ſūpcōꝫ. licet em̄ vnꝰ teſtis nō faciat plenā ꝓbacōꝫ facit tn̄ p̄ſūpcōꝫ. di. 86. tanta 6º qn̄q̄rit̉ d̓ ꝯſcīa alicꝰ. ex. e. tā literis. §. fi. ¶4º qn̄ fama vel alia admīcl̓a aſſūt. ex. e. p̄terea. §. j. ethoſti. exͣ. e. licet 8º de rebꝰ ablatis alicui violenter credit̉ ei ꝑ ꝓpriū iuramentum. exͣ. de his q̄vi. ſuꝑ eo 9º qn̄ nō p̄iudicat̉ alicui. vt d̓ baptiſmo alicuiꝰ. de ꝯſe. di. io. cū itaqꝫ In hoc tn̄ caūcredendū eſt tm̄ xp̄iano. ſi tn̄ p̄iudicaret̉ alicui
de baptiſmo alicuiꝰ non crederet̉ vni. vt ſiqͥd legatū eſſet alicui ſi baptiſatꝰ eſſet tūc em̄ pͥiudicaret̉ heredi ẜm jo. dem eſt de ꝯſecracōe ecc̄. 1oqn̄ quis vult ꝓbare ſe pmīaꝫ egiſſe. credit̉ eiꝰ ꝯfeſſori. exͣ. de ſymoͣ. nemo. et poteſt dicere in generali ꝙ ille ꝯfeſſus eſt ſecū et credit eum penituiſſe de oībꝰ peccatis. n1º credit̉ vni teſti de aliquo ꝙ habuit ſigna pm̄e/ 12º in cā denūciacōisvbi ꝑſona d̓nūciās cū vno teſte ſufficit ad ꝓbādū caritatiuā moīcōꝫ. exͣ. e. in oī. 13º vbi agit̉ad impediendū matrimoniū. ex. de ſpon. p̄terea. 14º in cā teſtamētaria cū teſtator vni fidēvoluit adhibere. ff. de dote pͥleg̓. theoſpoſꝰ. 14ºqn̄ quis habuit ꝓbabilē cām ignorātie. vt ſi v̓berauit clericū qui non habebat tōſurā ſi iurauerit ſe ignoraſſe eū clericū credit̉ ei. exͣ. de ſen.ex. ſi vero. Item qn̄qꝫ nō ſufficiūt duo. et pͥmo c̓accuſat̉ cardīalis. 2. q. 4. p̄ſul 2º in teſtamentiscōdicillis et donatioībꝰ cā mortis. vt patebit. jͣin titulis ſuis 3º in ꝓbacōe ꝯfeſſionis ꝑfecte ſolucōis qnͥqꝫ reqͥrunt̉. ſaltē n̄ rogati. licꝫ ſufficirēt duo rogati / 4º cū quis debitū qd̓ ꝯtinet̉ ī ſc̓ptis vult ꝓbare ſe totū vel eiꝰ ꝑtē ſoluiſſe. hocem̄ nō poteſt facere nͥ ꝑ teſtes qn̄qꝫ idoneos qͥ īterfuerūt. C. e. l. teſtiū.¶ De iudicibꝰ et eoꝝ officialibꝰ ti. 3ꝰEinde ꝯſiderand eſt de falſitate q̄ ꝯmittit̉ ꝯͣ ꝓximū in iudicio ꝑ alios qͣꝫ ꝑ teſtes. et pͥmo de falſitate iudicū. 2º advocatoꝝ. 3º accuſatoꝝ. 4º reoꝝ ſiue eoꝝ qui accuſāt̉. De p̄dictis oībꝰ tractat pleīſſime alex.an. in 3º ſuo. ſꝫ ego de ip̄is ponā hic aliqua breuiter magis nccͣia ī foro ꝯſciētie relinquēs aliaiuriſꝑitis gratia breuitatis. ¶ Circa pͥmū primo dicend̓ eſt de multiplici indicio et ſuſpicōneet quali l̓ qūo iudiº iudex poſſit iudicare 2º qͥdiuris de ſententie inique latiōe/ 3º quid iuris depecunia recepta a iudice / 4º de iudic̓ idoneitateqͦ de iudicādi mō ſiue qͣlitate 6º de officialiuꝫiudicis dolo et cupiditate.Ilr .j.Irca pͥmū noͣ ẜm augͥ. in omel̓. de pmia ⁊eſt in glo. i. coꝝ. q. ſuꝑ illo v̓bo. quis fratnoīat̉ ⁊cͣ. hic inquit apl̓s dicēdo noluit hoīemab hoīe iudicari ex arbit̓o ſuſpicōis vl̓ exͣordīario vſurpatoqꝫ iudicio. ſꝫ potiꝰ ẜm legē dei ⁊ ordinem ecc̄ie ſue vltro ꝯfeſſū ſiue accuſatū ⁊ ciuictū. ẜm h̓ igit̉ eſt duplex iudiciū .ſ. iudiciuiẜm legē dei ordīatū. et iudiciū temerariū. pͥᵐꝰ ꝯcedit̉ hoī. et eſt duplex .ſ. iudiciū diſcrecōis etcorrepcōis. Iudiciū diſcrecōis ꝯcedit̉ oī hoī ininaīfeſtis et certis. iudiciū v̓o correpcōis ꝯceditur p̄latis in ꝯuictis vel ꝯfeſſis. d̓ q̄ ī psͣ. erudimini qui iudicatis t̓rā. Iudiciū v̓o temerariuꝫvniuerſalit̓ int̓dicit̉ hoī. ē at̄ iudiciū temerariūex ꝑte iudicātis ⁊ ex ꝑte rei iudicate. ex ꝑte iudicatis tripʳ. pͥº ꝑ vſurpacōꝫ ſic̄ dicit glo. ſr̄ iᵈMᵗ .A. nolite iudicare glo. temerarie. Iudiciūem̄ temerariū eſt qn̄ illi quibꝰ n̄ ē ꝯmiſſū iudicāt. Ro. 14. tu quiſ es qui iudi. ali. ẜuū. 2º ꝓpt̓īdigͥtatē. Ro. 2. in quo alteꝝ iudicas teip̄ꝫ ꝯdenas. eadem̄ agis q̄ iudicas. tercio ꝓpter ignorantiam. dan̄. 1. ſic fatui iſrahel nō iudicātes