Druckschrift 
Summa de casibus conscientiae
Einzelbild herunterladen
 

titꝭ. 22Lib. 1.

vhibet̉ in die ſabbati. quia h̓ eſſet ꝯtrariū finiobẜuacōis ſabbati. et ſimiliter etiā nulliꝰ actꝰſpūalis exerciciū eſt cōtra obẜuātiā ſabbati puta ſiqͥs doceat verbo vel ſcripto. vn̄ nu̓i. 2s. diſglo. ꝙ fabri et huiōi artifices ociant̉ in die ſabbati. lector aūt d̓ine legis vel doctor ab oꝑe ſuonon deſiſtit. nec tn̄ ꝯtamīat̉ ſabbatum. Opꝰ atẜuile 2º mō vel tercio dictū ꝯtrariat̉ obẜuantieſabbati inquātū impedit applicacōꝫ hoīs ad diuina. et quia magis impedit̉ hō a d̓inis ꝑ opꝰpeccati qͣm ꝑ opuſ licitū licet ſit corꝑale ideo cōtra p̄ceptum hoc magis agit qui peccat ī die feſto qm̄ ſi aliqd̓ opꝰ corꝑale licitū facit. vn̄ augli. de. x. cordis. dicit meliꝰ faceret iudeꝰ in agroſuo aliquid vtile qͣm in theatro ſeditioniſ aſſiſteret. non tamen peccās venialiter in ſabbatoꝯtra hoc p̄ceptū facit quia veniale ſanctitatē n̄excludit. Opera aūt corꝑalia ītantū ſeruilia dicunt̉ inquātū ꝓprie pertinēt ad ſeruientes. īqͣntū aūt ſūt cōia ſeruis et liberis non dicunt̉ ſeruilia. quilibet aūt tā ſeruꝰ qͣm liber tenet̉ in neceſſarijs ꝓuidere non tantū ſibi ſꝫ etiā ꝓximop̄cipue in ꝑtinentibus ad ſalutē corꝑalē. ſcd̓milld̓ ꝓuer. 9. erue eos qui ducunt̉ ad mortē. ſecūdario aūt in danis reꝝ vitādis. ẜm illd̓ deū.22. non videbis bouē aūt ouē fratris tui errātēet p̄teribis ſꝫ reduces fratri tuo. ⁊ iō opꝰ corꝑale ꝑtinēs ſiue ad ſalutē corꝑis ꝓprij vel ꝓximiſiue ad vitandū dānū imminens exterioris reinon eſt ꝯtra obẜuationem ſabbati. vn̄ dn̄s jo.michi indignamī quia totū hoīem ſaluū feciin ſabbato. et inᵗ 12. quis erit ex vobis homo qͥhabet vnā ouēm et ceciderit ſabbato in foueamnōne tenebit et ligabit eā. ar. exͣ. de ferijs licet.et. 23. q. s. nulla. et de ꝯſe. di. 1. ſic̄. hec tho.Vtꝝ aūt in diebꝰ dn̄icis vacandū ſit ab oī opere ſeruili pacet ex reſpōſiōe q̄ois p̄cedētis. qꝛ id̓dicendū eſt de dominica qd̓ dictum eſt de ſabbato. poteſt tamē ẜm rich̓. conſiderari et notari ꝑaliū modum qͣm ſupͣ ſit habitum quid eſt opẜuile. Sciend̓ ergo ẜm ip̄m ꝙ opꝰ ẜuile opponit̉oꝑi liberali quoꝝ vtrūqꝫ inquātū huiōi penſari d̓bet maxime ex ꝓximo ⁊ pͥmo fine ita ꝙ ratiōe ꝓximi et ꝓprij finis. nō qͥdē finis accidētal̓quē ꝯſtituit intētio agētis. ſꝫ eſſēcial̓ quē principaliꝰ reſpicit quātū eſt ex ꝑte ſua. iudicari debꝫopus ſeruile ſimpliciter vel liberale. et rōne finis ꝓxī que̓ ꝯſtituit ītentio agētis debet formaliter iudicari opus ẜuile vel liberale ꝑ reſpectūad agentē. vt em̄ vult ph̓s. q. ethi. c. 2. ſiqͥſ luxuriet̉ vt lucret̉ auarꝰ. ſi aūt vt delectet̉ luxurioſus videbit̉. Certū eſt aūt ꝙ corpꝰ debet ẜuilit̓aīe ſubdi. et aīa deſuꝑ ſedere ſic̄ libera. Illa ergooꝑa q̄ tanquā finē ꝓpriū et ꝓximū reſpiciūt tēporale bonū corꝑis ip̄iꝰ oꝑātis ſūt ẜuilia. etiamſi materialiter eſſēt ſpiritualia. vn̄ ſiqͥs in cordeſuo meditet̉ aliq̓ͥd ſciēcialē ordinatū vt ad ꝓxiᵐet ꝓpriū finē ad tꝑale lucꝝ. illd̓ opꝰ eſt magis ẜuile qͣm liberale. Sil̓r ſiqͥs aliqd̓ opus faciat qd̓eſt materialiter ſeruile et illd ordinet vt ad finē ꝓximū ⁊ ꝓpriū ad bonū ſpūale ip̄iꝰ anime.magis eſt liberale qͣꝫ ſeruile ſaltē ꝑ reſpectum ad

agētem vt ſcribere aliqͥd nō ꝓpt̓ tꝑale lucꝝ. ſꝫ ꝓpter edificationē aīaꝝ ⁊ ꝓpter d̓inū cultū. qd̓ cōfirmari poteſt. exͣ. de ferijs ꝯqueſtꝰ et de ſta. mōna. cū ad monaſteriū. Cum ergo ſit vacanduꝫin dn̄icis diebus ab omni opere corꝑali ordīatoſic̄ ad ꝓximū et ꝓp̓m finem ad tꝑale bonū ꝓprijcorꝑis. vacandū eſt illis diebꝰ ab oī oꝑe qd̓ materialiter et finalit̓ ⁊ formaliter eſt ẜuile ſimplicit̉ et ꝑ reſpectū ad agentē. Ab oꝑbꝰ aūt q̄ ſūtmaterialiter libera et formalit̓ fuilia vt cū aduocatꝰ ſtudet et cogitat de his q̄ cras vult ꝓponere ꝓpter lucꝝ tꝑale. et ruſticꝰ de aracōe terreſue qͣꝫ in craſtina die vult arare. nō ita aſtringit̉ hō abſtinere in diebꝰ p̄dictis ſic̄ ab oꝑibusque materialit̓ et formalit̓ ſūt ẜuilia. qꝛ faciliꝰeſt abſtinere ab his qͣꝫ ab illis. vn̄ ꝑ tales actusn̄ peccat hō mortalit̓ nͥ ꝑ hoc excludat̉ vacacō illa quā ncc̄io debet cultui d̓ino. Aboꝑibus aūtq̄ ſūt ẜuilia mat̓ialit̓ et n̄ formalit̓ ꝑ reſpectumad agētē. n̄ tenet̉ hō ncc̄io ceſſare in dn̄icis. vn̄ff. de ferijs d̓inis. dᵗ lex ea q̄ ad militarē diſciplinā ꝑtinēt ec̄ feriatis diebꝰ ꝑagēda vt additapparatꝰ. et ſic ſcolares legere ⁊ ſc̓bere pn̄t. Etrō eſt qꝛ talia oꝑa quātū ad ſuū finē ꝓximū etꝓp̓m ſūt liberalia. hec rich̓.Alrtitꝭ.Irca qᵐ qd̓ eſt vtꝝ laborare in alijs diebuſſit in p̄cepto ſic̄ r̓qͥeſcere ī die ſeptimo. Sciēdū pͥmo ꝙ triplex eſt labor .ſ. debitꝰ ꝯceſſꝰ. ⁊ ꝓhibitꝰ. Debitꝰ eſt duplex vnꝰ excludēs ociū aīeinimicū. et ad hūc tenent̉ om̄es. qꝛ om̄es tenentur ſe exercere ī aliquo vtili rōe cuiꝰ excludanta ſe tēptacōis ingreſſū. ẜm illd̓ ecc̄. 34. mitte illū in oꝑacōꝫ ne vacꝫ. multā em̄ maliciā docuitocioſitas. Aliꝰ eſt introducēs fructū. et ille eſttriplex. vnus p̄latoꝝ de cura ſubditoꝝ de qūo.i. thi. q. qui bene p̄ſūt p̄ſbiteri dupli. ho. dignihabeant̉ maximi qui labo. ī verbo ⁊ doct̓na Alius actiuoꝝ et hoc circa tꝑalia vt habeāt vn̄ viuāt et alijs ſubueīant. de quo eph̓. 4. magis at̄laborꝫ hō oꝑādo maībꝰ qd̓ bonū ē vt habeat vn̄tribuat neceſſitatē patienti. et ad hūc tenenturfortes corꝑe ne cogant̉ viuere ocioſe de bonis q̄debentur alijs. Aut circa ſpūalia vt eſt labor predicatoꝝ et p̄ſbiteroꝝ ſacramēta mīſtrantiū. etſic cū apl̓s dixit. i. cor. 3. ego plātaui ⁊cͣ. ſubdidic vnuſqͥſqꝫ ꝓpriā mercedem acci. ẜm ſuū la3ꝰ eſt ꝯtēplatiuoꝝ ī quibꝰ et ſi qͥeſcat mēs a ſtrepitu mundi tamen inuigilat ſolicitādo d̓o placendi et alijs gratiā impetrandi. et ſic dᵗ ſpōſaCan̄ .4. ego dormio et cor meū vigi. Nā in dormicōe eſt quies ſꝫ ī vigilia labor. d̓ his laboribꝰdr̄ ſapīe. z. bonoꝝ laboꝝ glorioſus eſt fructus.Et p̄dictis laboribus laborantes viuere poſſūtd̓ elemoſina. quia ꝓ illis a quibus accipiūt vtiliter laborant. Conceſſus labor eſt hominū mundi circa occupacōes tꝑaliū vt habeant vn̄ viuātet ꝑ tꝑalia acqͥrāt eterna. ecc̄ˢ .i. ꝯgnoui ꝙ ī eiseſſet labor ⁊ afflic. ſpiritꝰ. ꝓhibitꝰ eſt labor curioſitatis et cupiditatis qͥ extinguit ſpūalē quietem in deod̓ quo hiere. ꝯ. vt iniq̄ agerēt laborauerunt. De ferijs ti. 2ꝟ.