Lib̓ .1.Titꝭ. 18.
hereticos qui ex quadaꝫ ruſticana ſimplicitatedixerunt deū hr̄e hūana membra cū tam̄ deusſit ſpūs īcorporeꝰ vt. 24. q. fi. §. fi. v̓. antropomorphite ſic dicti. quia deū putabāt homīemantropos em̄ grece dt̉ homo latine. ꝑſona tn̄filij ſcꝫ xp̄us eſt deus et hō exͣ. de h̓eti. cū c̓ſtꝰ. Iurare tn̄ ꝑ creaturas nō eſt malū vbi eſt ꝑmiſſum a iure neqꝫ illicitū. ẜm hoſti. et dice̓ īfrapꝰ pauca. Quod aūt dictū eſt non debe̓ ꝑ c̓at̉asvel membra creat̉aꝝ iurari. verū eſt ab micio.hoc em̄ ꝓhibetur ne dei honor ad creat̉aꝫ tranferat̉. porro exquo eſt iuratum. ꝓinde habe̓ acſi eēt iuratum ꝑ deū. Nā qͥ iurat in celo iuratin dei throno. ⁊ in eo qͥ ſedet ſuꝑ ip̄m vt. exͣ. e.⁊ ſi xp̄s. licet em̄ multa ꝓhibeāt̉ tn̄ fc̄ta tenētexͣ. e. q̄ꝫadmodū. §. ꝙ ſi poſt huiōi. Alioº pt̄ creat̄a īuocari in teſtem inqͦꝫᵐ relucet ī ea d̓ine veritatis veſtigiū. et ſic licet iurare ꝑ creat̉aꝫ hocem̄ nichil aliud eſt qͣꝫ iurare ꝑ eū qui relucet increatura. vnde tunc non venerat̉ creat̉ā ſꝫ creatorē. et ſic dic̄ apl̓s. i. coꝝ. 2. quotidie moriorꝑ gl̓am veſtrā fr̄es. vbi ẜm auᵐ iuraᵗ apl̓s ¶Sciendum aūt ẜm hoſti. ꝙ iurare poſſumus ꝑcrucē ſacratā ⁊ in manu ep̄i. 22. q. q. qui iuratItem ꝑ euāgeliū. 22. q. i. ſi aliqua. Itē ꝑ ordineꝫi. q. A. qͦciens. Item ꝑ ſalutē pnͥcipis. ff. e. l. 3. §.fi. et in dicto. c. quociēs. qꝛ intelligit̉ iurare ꝑdeū cuiꝰ iudico ſalꝰ pͥnͥcipis ꝯſiſtit. Sed hodie n̄videt̉ ꝙ ſic ſit iurandū licꝫ hoc fuerit antiquispribus ꝯceſſū. ar. 22. q. i. §. ſic ec̄ cū in li. v̓. ſedon̄dỉ ꝙ ioſeph Itē ꝑ altare ſeu reliquias 22. q.i. hēmꝰ. Item ꝑ fidei int̓poſicōꝫ exͣ. ꝙ me. ca. adaures hͨ hoſti. goff. ⁊ ray. et bnͥ. exͣ. e. ⁊ ſi xp̄sQui aūt iurat ꝑ creat̉aꝫ nō cōceſſā dꝫ ẜm ray.ac̓rime fuſtigari. et ſi ꝑſtit̓it in vicō nolens ſecorrige̓ dꝫ excōicari. Qui aūt iurauerit ꝑ capillū dei vel aliter blaſphemiā dixerit ꝯtͣ deū. ſi ſitclericus dꝫ deponi. ſi ſit laycus dꝫ anathematizari. 22. q. j. clericū. ſi quis ꝑ capillū blaſphemiaꝫcredit rod̓. eſſe qn̄ aliquis iurat ꝑ mēbra dn̄i q̄ī alijs hoībus reputāt̉ ī honoſta. vnd̓ tal̓ mortalit̓ peccat. qͥ vero iurat ꝑ mēbra dn̄i q̄ nō cenſent̉ turpia l̓ īhoneſta nō peccat moͣrl̓r ṅ duceret in ꝯſuetudinē ſic̄ faciūt ribaldi. hͨ rod̓.Vtꝝ recipere liceat iuram̄tū abydolat̓s factuꝫ℟º ꝙ ꝯtingit ydolatrā iurare in forma ꝯceſſa⁊ ī forma ꝓhibita. ſi iuret pͥmoº n̄ iurat ſic̄ydolatra. et ſic licet iuram̄tū ab eo reciꝑe in aliquo cāu ⁊ in aliquo non Aut em̄ ille qͥ exigitē ꝑſona publica aut p̓uata ſi publica qͣꝫᵐ ē exodīe iuris pt̄ et dꝫ ut iud̓x exige̓. ſi pͥuata autexigᵗ ad veritatis ꝯfirmacōꝫ aūt ad veritatis ſb̓uerſiōeꝫ a̓ ad ſue dubitacōis remocōeꝫ. Primomō pt̄ recipi iuram̄tū ſine aliquo pc̄to ſcꝫ cumad hoc exigit̉ ſolū vt firmior ſit illa ꝓmiſſio etveritatis aſſercō 2º mō n̄ pt̄ eſſe ſine moͣri peccato vt cū quis cogit aliqͣꝫ iurare qͣꝫ nouit iurare fl̓m/ 3º qꝛ ſuſpicat̉ ne hō ſine iuram̄to dicatſibi fl̓itatē. tūc ſi ſuſpicō illa ſiſtat in gen̓ali talis exactō tenet pociꝰ rōꝫ pene qͣꝫ culpe. ſi vero d̓ſcendat ad ſpāle ſic eſt pc̄t̄m veniale. dū d̓ ꝓxīoſuo malā hꝫ ſuſpicōꝫ. ⁊ iō dic̄ glo. ꝙ ampliꝰ ē a
malo eſt .ſ. nō cͤdentis. n̄ inquā ē ſemꝑ a maloculpe. ſꝫ ec̄ a malo pene. et ſic licꝫ iuram̄tū recipere ab ydolat̓s et īfidelibꝰ ſic̄ a xp̄iaīs ⁊ fidelibꝰSi aūt ydolat̉ iuret in forma ꝓhibita tunc dico ꝙ in iuram̄to facto per ydolū eſt duo ꝯſiderare ſcꝫ ydoli veneracōꝫ et exterioris v̓bi ꝯfirmacōꝫ. Si habeat̉ reſpectꝰ ad pͥmū nl̓li licꝫ iuramētū ab ydolat̉ reciꝑe vl̓ exige̓ nec facere qꝛ ydoliveneracō ē oīo deteſtenda iō dī exo. 23. ꝑ nomēexterioꝝ deoꝝ nō iurabitis Si vero habeat̉ r̓ſpectus ad ẜm ſic licet ab eis reciꝑe maxīe ꝓ bonocōi. ⁊ ſic recepit jacob a laban ſocero ſuo. qͥ eatydolat̉ qd̓ ptꝫ ꝑ hͨ ꝙ rachel ſibi furata fueratydola ꝓ bono ſue poſt̓itatis ſic ec̄ xp̄iāi iuram̉tū a ſaracenis r̄cipiūt ꝓ pace et vtilitate cōitatis vn̄ licet iurare ꝑ ydolū ſit illicitū qꝛ illa eſtforma ꝓhibita tn̄ vbi eſt nccͣitas et cōis vtilitas h̓ exigit licet tale recipere iuramentū. ⁊ h̓vult augꝰ. in epl̓a ad publicolā. h̓ ec̄ hēt̉. 22.q. i. mouet te. hͨ bon̄.111Equit̉ vide̓ d̓ 4ᵐ ar .ſ. decomitibꝰ iuram̄ti c̓ca qd̓ ſciendū ꝙ iuram̄tū dꝫ hr̄e tres cōmites .ſ. v̓itatē iudiᵐ et iuſticiā. hie̓. 4. iurabitis viuit dn̄s in veritate et iudicō et iuſticia.ut exͣ. e. ſi xp̄c. §. iacobꝰ ⁊ 22. q. 2. aīadu̓tēd̓ ⁊. 2.q. i. jurabūt. Racō aūt huiꝰ eſt ẜm bon̄. qꝛ inram̄tū ꝯꝑatur ad t̓a .ſ. ad iurantē a qͦ ꝓcedit ⁊ſic debe̓ ſibi iudiᵐ. Ad rē de qͣ fit ⁊ ſic debe̓ ſibiv̓itas vt ſit adeqͣcio ẜmōis et rei. Ad cāꝫ ꝓ quafit ſic debet̉ ſibi iuſticia ſcꝫ vt ꝓ cā iuſta fiat. etqꝛ om̄e iuram̄tum hꝫ iſtos tres reſpectus iō oēiuram̄tum iſtos tres comites debet hr̄e. Sꝫmoeī nr̄ dubiꝰ eſt ẜm ꝙ dỉ ſapͥ. 9. cogitacōes moͣrliū timide et inc̓te ꝓuidencie noſtre. iō vt ẜmonr̄ ꝑ d̓inā v̓itatē ꝯfirmē īdigꝫ cōitibꝰ ip̄m regētibꝰ ne ſit diſſil̓is īuocate v̓itati. h̓ bon̄. Al̓ru̓o p̄dc̄ta tria diſtīguit alex. an. vt habitū ē inti. p̄cedenti. dꝫ ergo ibi eſſe veritas ſēꝑ ī ꝯſcīa .i.vt firmit̓ ſciat ita eē. al̓s ſi tm̄ cͤdat nō dꝫ de ſcienda ſꝫ de c̓dulitate iurare. dꝫ ec̄ eſſe ibi iudiciū.i. deliberacō diſc̓ta .ſ. vt non iuret ec̄ vni qͥs. nͥꝓpter ncc̄itatē vt qn̄ ꝑſuadet alit̓ aliqd̓ vni qd̓expedit ei l̓ ē vtile crede. et tn̄ nō vult aſſercōiſimplici crede̓. h̓ ray. ideo ẜm hoſti. furioſi nōpn̄t iurare nͨ pupilli ꝓximi īfancie exͣ. de ſuc.ab īteſt̓. c. fi. ⁊. 22. q. q. ꝑuuli nec pueri ⁊ exͣ qͥmat̓. accu. poſ. c. fi. et eſt vni ꝙ ī iudicō .i. corāiudice non recipit̉ iuram̄tū pupilli. vn̄ nͨ pt̄eſſe teſtis. 4. q. 3. c. 1. ſed exͣ iudiciū pt̄ iurare etd̓ierare ex qͦ habꝫ ſēſū vt exͣ d̓ d̓lic. pu. pͥu̓is. hͦintellige ſi ſit capax doli. al̓r non tene̓. vel forte capax doli non obligat̉ ṅ pr̄e conſencienteiurauerit l̓ ſi pr̄ ṅ ꝯtͣdixerit qͣꝫcito ſciuit. al̓ ꝯͣvt 22. q. q. pueri. In cāu tn̄ ꝯueniri pt̄ qͥs rōneiuram̄ti p̄ſtiti dū erat impubes vt ſi impubesiurauerit ſe p̄ſtituꝝ oꝑas ip̄e pꝰ ea factꝰ pubesd̓ hͦ pt̄ ꝯueniri. ff. d̓ libera. cā. l. vlt̓. tale at̄ ſacͣmentū qd̓ .ſ. caret iudicō .i. diſcrecōne diciturtemerariū ⁊ iō nō ſeruādū vt exͣ. e. ſic̄. h̓ hoſti.debet ec̄ in iuramēto eſſe iuſticia vt ſcꝫ illud qd̓iiratur ſit licitum et honeſtum. 22. q. i. ita gͦet exͣ. e. ſi criſtus.