LiberAnſelmi
vtilitatē. Si ꝟo agere noluerit vita ip̄aindignus exiſtit: qꝛ fructū nō affert ꝓpt̓quē viuit. Si enī monachi cleriqꝫ orationē vel p̄dicatōem alijs impēdere vl̓ etiam bonū exēplū p̄tēdere aut terrā agricole noluerūt extollere: qd̓ aliud poteritofficiū explere. Rurſꝰ milites alios defendere noluerūt aut etiā more rapidorū canū eoſdē aūt ſeip̄os occiderint velopp̄ſſerint. Quid de illis: niſi qd̓ de rabidis canibus debet fieri. Unuſqͥſqꝫ ſuiordīs gerat officiū: ne ⁊ totum qd̓ viditdeputetur mendaciū. ¶ De mendacio.I enī qd̓ ordinis ſui ordo ē nō egerit: oīs eī exterior habitus mentit̉qui eū ordīs illiꝰ eē teſtat̉. Actus qͦꝫ illius ⁊ ꝟba ip̄a qͦꝫ mentit̉ cogitatio: qꝛ mēdaciū teſtat̉ ꝓ ꝟo. Cū enī qͥſpiā agit d̓tvl̓ cogitat ſic eē agēdū dicēdū cogitandūqꝫ alijs iudicat plus etenī loqͥtur plerūqꝫ hō actu qͣꝫ ꝟbo ſicut hec pōt videri exēplo. ¶ Exemplum de medico.Edicus nāqꝫ herbā qͣndā ſi diceret egroto ſalutiferaꝫ eē vt exnLea comederet. Aliā ꝟo mortiferā. Ip̄e cū ex ea guſtaret plus ei actu qͣꝫverbo diceret: quia plus ei actu qͣꝫ eamverbo comedēdā ſuaderet. Cū igit̉ qͥppiā qͥs agit vel dicit vel cogitat ſic eſſeagēdū dicēdū cogitandūqꝫ ceteris manifeſtat ꝙ ſi ita eſt verū actu ⁊ ꝟbo ⁊ mēte loqͥtur ſi ꝟo nō eſt iſdē oībus eꝯͣ mētit̉. Inqͣntū igit̉ veꝝ dicit̉ bn̄. Inqͣntuꝫꝟo mēdaciū ꝓfert̉ male vincit̉ qꝛ oē peccatū mēdaciū eē ꝓbat̉. Siquidē nō niſi cogitat̉ locutōe oꝑe peccat̉ quibus qͦtiēs peccamꝰ deo ⁊ hoībꝰ mentiuntur.His itaqꝫ tribus dei timorē ponamuscuſtodē qꝛ teſtāte ſcpͥtura Timor dei expellit pctm̄ Timor deniqꝫ ſpūſſancti eſtdonū alioꝝqꝫ oīm premiū.¶ De ſeptem donis ſpūſſancti.Eptē ſūt dona ſpūſſancti: vicꝫ:timor: pietas: ſciētia: cōſiliū: fortitudo: intellectꝰ: ſapiētia. Ho-
rū āt donoꝝ vt dcm̄ eſt timor eſt primūAliorūqꝫ veluti qͦddā fūdamētū. Hūcnāqꝫ ſpūſſanctus mētes ī cāpo ſupponitaliaqꝫ dona ſuo in ordine velut in edificio ſuꝑimponit. Prius enī mētē metue̓facit: ne ꝓ peccatis ſuis adeo ſuꝑetur: ⁊in penis inferni cū diabolo fuerint tortaHinc deniqꝫ timori ſuꝑ imponit pietatēcū mēti ſic metuēti ſuip̄ius aſpirat ꝯpaſſionē: pieqꝫ recolere facit qͣꝫ miſera erit:ſi a deo ſeꝑata: ⁊ in inferno cū dyabolofuerit torta. Dehīc ꝟo ſcīam ſuꝑimponit pietati cū mēs qꝛ ſibi timet: ſibiqꝫ cōpatit̉: qͦ valeat mō ſaluari ſcrutat̉: eiqꝫſpūſſanctus huiꝰ rei cognitōem largit̉.Exinde aūt fortitudīeꝫ ſuꝑ imponit ſcientie cū mēs pauida ſibiqꝫ cōpatiēs iāqꝫ qͥd agere debeat ſciēs fit fortis ſpūſſācti dono ad oꝑandū q̄ didicit qͥbuſqꝫſaluari ſe poſſe cōfidit. Poſt hͨ ꝟo conſiliū fortitudini ſupedificat iā fortis adoꝑandū qͦ pie timēdo ſcit eſſe faciendaſui exꝑimēto didicit ſpūſſancti gr̄a: qͥdde his om̄ibus alijs cōſulere debeat ⁊cͣ.Quinqꝫ ad actiuā: duo ad cōtemplatiuam ꝑtinentEc āt qͥnqꝫ ſpūſſancti dona adactīaꝫ: duo ꝟo q̄ ſecunt̉ id eſt ī-tellectꝰ ⁊ ſapīa ad cōtemplatiuā ꝑtinētvitā. Ip̄e tn̄ ſpūſſcūs pͥmis qͥnqꝫ ſuꝑimponit vt ſuoꝝ edificiū donoꝝ poſſit omnino ꝯpleri. Poſtqͣꝫ enī ſpūſſāctꝰ mētēfacit pauētē: ſibiqꝫ ꝯpatiētē: eaqꝫ ſcit eēfaciēda fortiter oꝑantē ⁊ de ip̄is ſui exēplo alijs ꝯſulētē accēdet eādē ad intelligēdū cur hͨ vl̓ illa deꝰ p̄cipiat Cur hō licet alteri bn̄faciat nullā ab eo remunerationeꝫ exigere debeat. ¶ De intellectu.Uoꝝ vt intellectuꝫ ſpirtuſſanq Octus mēti aſpirat ad poſtremūetiā ſapientiā ſuꝑ accumulabitvt qd̓ videlicet rōne intelligit ſit ſibi ſapidū atqꝫ dulciſſimum ſoloqꝫ rectitudinis amore ſequitur quod intelligit eſſeſequendum. ¶ De ſapientia.