CSꝫante¶De
26 4
circa illos agunt̉ ſciunt ⁊ ſentiūt: mortui aūt ſentire nihil pn̄t. Mortui enī in īfernū deſcēderet ſi mala neſciēdo ꝑpetrarēt. Cū v̓o ſciūt mala: ⁊ tn̄ faciūt iniꝗtatē: ī infernū viuētes miſeri ſentiēteſqꝫ deſcēdūt. Uide in lux¶ Hinc ēt attēde ꝙ ſcire quātū in ſe ē nūqͣꝫ malū ē: ⁊ ꝑꝯn̄s nec addiſcere: qꝛ cuiꝰ gnātio ē mala ip̄m ē malū: ſꝫn accn̄s ꝯtingit eē pctm̄ in ſciēdo vel addiſcēdo ſiue ꝯſiderādo. Hoc aūt accn̄s pōt accidere vel ex ꝑte cognoſcihilis: vl̓ ex ꝑte cognoſcētis. Ex ꝑte cognoſcētis ē duplexaccidēs. Unū eſt qn̄ ꝑꝑ occupatōeꝫ in ſtudio alicuiꝰ ſcīeimpedit̉ ꝗs ab executiōe officij ad qd̓ tenet̉: ſic̄ ſi iudexpo ſtudiū geomētrie deſiſteret a cāis expediēdis: vel ſacerdos ꝯfeſſionibꝰ audiēdis qn̄ eas audire tenet̉. Aliudeſt qn̄ ꝑꝑ delectatōeꝫ in aliqͣ ſciētia veniret in ꝯtemptūalicuiꝰ quē venerari oꝑꝫ: ſic̄ de btō Hiero. accidit: ꝗ tātūdelectabat̉ in ornatu v̓boꝝ Tullij: ꝙ deſipiebat ei īcultus ẜmo ꝓph̓aꝝ: vt ip̄e dicit. Sic̄ ēt accidit illis ꝗ tantūadherēt rōnibꝰ hūanis ꝙ a fide diſcēdūt ⁊ eā īpugnāt.Exꝑte v̓o cognoſcibilis eſt triplex accn̄s. Unuꝫ ē qn̄ cōgnoſcibile de facili ad maluꝫ inclinat: ⁊ p̄terea in ſe ꝑuvtilitatis ē. Et ꝑꝑ hoc ꝓhibite ſunt ſciētie magice: ne hōin exercitiū eaꝝ labat̉. Aliud eſt qn̄ cognoſcibile ē vltrapotētiā cognoſcētis: ſicut dr̄ Ecc̄. 3. Altiora te ne q̄ſieris.¶ Tertiū ē qn̄ cognoſcibile in ſe nulliꝰ vtilitatis ē: ſicutfcā ꝯtingētia hoīuꝫ. vn̄ ⁊ curioſi dn̄r ꝗ ſūt ſcrutatores ꝓximi. In oībꝰ aūt iſtis tribꝰ cōtingit ꝙ illud qd̓ ē vni curioſuꝫ nō ē alteri curioſuꝫ: qꝛ aliꝗd eſt vltra intellectuꝫvniꝰ qd̓ nō eſt vltra ītellectu alteriꝰ. Aliꝗd ē vtile vni qd̓nō eſt vtile alteri. Aliꝗd ēt facile p̄cipitat vnū qd̓ nō p̄cipitat aliū. Hoc ꝯſiderās Apl̓s ait. Nō plus ſaꝑe qͣꝫ oporite ſape: ſꝫ ſaꝑe ad ſobrietatē .ſ. audiētiū vel ſui ītellectꝰEt ẜm hͦ ēt intellige qd̓ dic̄ rabbi Moyſes. Sic̄ inꝗt dixerūt talmutiſte: ꝗcūqꝫ ponit īgeniū ſuū circa qͣtuor recipiet ꝯfuſionē. Et eſt. Quid fuit in alto? Quid in imoQuid fuit pͥmo: Quid erit vltīo? Nā vt dic̄ Sen̄. demētia ē ſuꝑuacua addiſcere in tāta tꝑis egeſtate. In quo ātſapīa ⁊ ſcīa dr̄t vide ī ſapīa. Itē in ſiliqͣ vide. Iteꝫ ī ſcatugo. Iteꝫ in curioſus. Itē in theologꝰ. Itē in noctua videFcilicet. licet componitur cum ſcire: ⁊ dicitur ſcilicet .i. ſcire licet: nimirum aduerbium affirmandi: vel cōiunctiocopulatiua: vel expletiua ẜm quoſdam.§cilla ē nomē herbe ⁊ ſcilla grece latīe dr̄ herba ſiue preda. ⁊ ſcilla ꝓpriū nomē puelle. ⁊ fuerūt due ſcille ẜm fabulas .ſ. filia niſi q̄ fuit mutata in alaudaꝫ: ⁊ filia phorciq̄ fuit mutata in monſtrū marinū. vn̄ ſcilla ſepe dr̄ illudmōſtrū: vel locꝰ ꝑiculoſus maris in quo ē illud mōſtrū.vn̄ ſcilleꝰ lea. leū. ẜꝫ Hug. Iſi. v̓o in. 13. ethymo. dic̄. Scillā a colle ſaxū eminēs appellāt ſil̓e celate forme ꝓcul vidētibus. vn̄ ⁊ mōſtruoſaꝫ faciē fabule illi dederunt: qͣſiformaꝫ hominis ſuccinctā capitibus caninis: ⁊ colliſi illic fluctus latratus vident̉ exprimere caribdis dicta: qꝛgurgitibus occultis naues abſorbeat. Uide in ſuo loco.pap. v̓o dicit. Scille ſaxa latentia in mari.cindo dis. ſcidi ſciſſuꝫ dere .i. ſeꝑare: frāgere. Et cōponit̉vt abſcindo dis. ſcidi. ſciſſuꝫ .i. ab vno ad aliud ſcindere.ꝯſcindodis. excīdodis .i. valde ſcīdere: deſtruere. p̄ſcindodis. ꝓſcindodis. reſcindo dis. Scindo ⁊ eiꝰ cōpoſitaſūt actiua: ⁊ oīa abijciūt .n. in p̄terito ⁊ ſuꝑpi. ⁊ oīa corr. pep̄teriti: vt ꝯſcidi: abſcidi. Luca. in. 3. Aut ſcidit ⁊ mediasfecit ſibi littora terras. Uetuſtiſſimi ēt ſcindi dicebāt. ⁊oīa gemināt s: in ſupino: vt abſciſſuꝫ: ſꝫ a cedo ꝯpoſita ꝑvnū ſ. ſcribūt̉: vt ꝯſciſus: īſciſus. Uide ī cedo dis. cecidicindula. a ſcīdodis. dr̄ hͨ ſcīdula le. latꝰ. aſſer quo domcenifes quidam ſcribunt per ſ. in prima lit (operiunt̉.tera. Uide in c. cinifes ſupra in ſuo loco.cinodēta. ab odenta qd̓ eſt dens dicit̉ ſcinodēta. ⁊ voca
mus ſcinodentas quibus voces cuꝫ gemitu procedunt:⁊ duplices habent dentes.Icintilla. a ſcindodis. dr̄ hec ſcintilla le. eo ꝙ proſilit abigne. Et eſt ſcintilla dum ardet: fauilla duꝫ extincta eſt.vnde hec ſcintillula le. dimi. ⁊ ſcintilloſus ſa. ſuꝫ. ⁊ ſcintillo las. .i. fulgere: vel ſcintillas emittere.F cintillula le. dimi. parua ſcintilla.Icio ſcis ſciui ſcitū ſcire .i. ſaꝑe: ſciētiā hr̄e vel cognoſcere:⁊ ē ꝓprie ſcire reddere rōnem eoꝝ q̄ noueris. Noſſe v̓otm̄ q̄ audieris. Aſcio dr̄ ſciſco ſcis. inchoa. Scio cōponit̉cū ad ⁊ ſubtracta d. dr̄. aſcio ſcis .i. adiūgo: acꝗro. ⁊ ꝯpōitcuꝫ eiſdē ⁊ retinet d. cā dr̄ntie: ⁊ dr̄ adſcio ſcis .i. aduoco.vn̄ adſciſco ſcis. ⁊ abſciſco ſcis. inchoa. Iteꝫ ſcio cōponit̉cū con. ⁊ dr̄ ꝯſcio ſcis .i. ſil̓ ſcire: ⁊ ꝓprie dr̄ de malo. Tūcenī aliꝗs cōſcit cū in malo ⁊ ſcelere ſibi ꝯſcius ē. vnde hꝯſciētia tie. ⁊ cōſciꝰ ſcia. ſciū. ⁊ ꝓprie in malo. deſcio ſcis.ſcire .i. obliuiōi tradere: neſcire. neſcio ſcis. ex non: ⁊ ſcioꝯponit̉. vnde neſciꝰ ſcia. ſciū. p̄ſcio ſcis .i. an̄ ſcire. vn̄ p̄ſciꝰſcia. ſciū. ⁊ ꝯſtruit̉ tā cū gtō qͣꝫ cū accuſatiuo p̄ſciꝰ. Scio⁊ eiꝰ ꝯpoſita actiua ſunt ẜm ꝙ ſcire accipit̉ ꝓ cognoſcere: ſꝫ ẜꝫ aliā ſignificatōeꝫ neutra ſūt. Uide in ſcīa.F ciolus la. lum. penul. cor. dr̄ a ſcius .i. aliquantuluꝫ ſciēsUel vt dicit Pap̄. ſciolus ſcientie ſimulator ⁊ peritie: ꝙappetit videri ⁊ ſcire ꝗcꝗd alius ſciat: aut ꝗ ſeſe ſcire ꝓfitet̉ omnia: aut etiam futura predicere.ciopodes. Sicut dic̄ Aug. in. 16. li. de ciui. dei. ferunt eſſegētē vbi ſingula crura in pedibꝰ hn̄t: nec policē flectūt:⁊ ſunt mirabilis celeritatis: quos ſciopodas vocāt: eo ꝙꝑ eſtū in terra iacētes reſupini pedū vmbra ſe ꝓtegant.Iſi. etiā in. xi. etymo. dic̄. Sciopodū gens fert̉ eē ī ethiopia. a ſingulis enim cruribus ⁊ celeritate mirabili: quosinde ſciopodas greci vocāt: ꝙ ꝑ eſtū in terra reſupini iacentes pedū ſuoꝝ magnitudine adumbrantur.F ciphus phi. calix maior poculū quo bibimus ẜm Hug.vel ẜm Pap̄. ſciphus calix regiꝰ: ꝗ ⁊ patera vocat̉ vel fiala. ⁊ eſt s. pͥma lr̄a in Hug. ⁊ in Papͥ. nec debet s. in ꝓnūciatōe oīno taceri: nec ꝓferris. ſꝫ qͣſi medio modo: qꝛ sibi quātū ad ſonū liqueſcit aliqualiter.F cipio. a cepi p̄terito dr̄ hec ſcipio onis. virga conſulū velbaculus ad capiēdū aptꝰ. vnde ⁊ ꝗdā romanꝰ dictꝰ ē ſcipio: qꝛ baculus ⁊ ſuſtētamentū reipublice fuit vel parentum ſuoꝝ: ⁊ fuerūt duo ſcipiones .ſ. auus ⁊ nepos.S ciroma ſaxa dicuntur.S ciroſis. vn̄ ſciroma dn̄r ſaxa. vn̄ hͨ ſciroſis duritia ī ſenſiF cirpius pia. piū. in ſcirpꝰ eſt. ¶ (bus ſine dolore.F cirpus. a capio pis. dr̄ h̓ ſcirpus pi. qꝛ carpat: genus iuncieſt: ⁊ eſt planª ſine nodo. Et inde ſcirpiꝰ pia. piuꝫ. de ſcirpio exiſtens. Exo. 2. Fiſcellā ſcirpiam ⁊c̄.F ciſcitor. a ſcio ſcis fit ſciſco ſcis. īchoa. ⁊ a ſcd̓a eius ꝑſonaſubtractas. ⁊ addita tor. fit ſciſcitor taris. ideꝫ qd̓ ſcitarifreq̄n. irregulare ē ẜm formatōeꝫ ⁊ ẜꝫ ſignificatōeꝫ. Etdic̄ Priſ. in. 8. li. Notandū ꝙ ſcitor tarꝭ. ⁊ ſciſcitor taris.nata a pͥmitīo actiuo deponētia ſūt: ⁊ cor. penl̓. ſciſcitor.S ciſco ſcis. in ſciſcitor eſt.F ciſma. a ſcindo dis. di. dr̄ hͦ. ſciſma matis. ſic dcm̄ qͣſi aſciſſura aīoꝝ. Eodē .n. cultū: ⁊ eodē ritu credit ſciſmaticus vt ceteri: ſolo v̓o ꝯgregatōis delectat̉ diſcidio. vn̄ ſciſmaticꝰ ca. cū. .i. diuiſus. ⁊ hīc ſciſmatico cas. .i. ſciſmata facere. vel ſciſma qd̓ ⁊ ſciſmatizare dr̄. Et pōt ſic diffiniriſciſma. Sciſma ē illicitꝰ ab vnitate ſeu vniuerſitate diſſenſus. Siffert aūt ſciſma ab hereſi ẜm quoſdā ſic̄ diſpoſitio ⁊ hītus. Prīo eniꝫ differt ſciſma ab hereſi ẜꝫ quoſdā: qꝛ cū ꝗd ab vnitate ſeu ab vniuerſitate dīdit̉ ⁊ diſſentit: tc̄ ⁊ pͥª facie ē ſciſma: ſꝫ cū poſt tp̄s ꝑtīaciter adheſerit ſue ſecte aſſerēs nō eē obediēdū romāe eccl̓ie ē hereſis: ⁊ peccat ī illo articl̓o fidei. Unā ſcāꝫ eccl̓iaꝫ catho