Druckschrift 
Catholicon
Seite
264r
Einzelbild herunterladen
 

CSꝫanteDe

26 4

circa illos agunt̉ ſciunt ⁊ ſentiūt: mortui aūt ſentire nihil pn̄t. Mortui enī in īfernū deſcēderet ſi mala neſciēdo ꝑpetrarēt. Cū v̓o ſciūt mala: ⁊ tn̄ faciūt iniꝗtatē: ī infernū viuētes miſeri ſentiēteſqꝫ deſcēdūt. Uide in lux Hinc ēt attēde ꝙ ſcire quātū in ſe ē nūqͣꝫ malū ē: ⁊ ꝑꝯn̄s nec addiſcere: qꝛ cuiꝰ gnātio ē mala ip̄m ē malū: ſꝫn accn̄s ꝯtingit eē pctm̄ in ſciēdo vel addiſcēdo ſiue ꝯſiderādo. Hoc aūt accn̄s pōt accidere vel ex ꝑte cognoſcihilis: vl̓ ex ꝑte cognoſcētis. Ex ꝑte cognoſcētis ē duplexaccidēs. Unū eſt qn̄ ꝑꝑ occupatōeꝫ in ſtudio alicuiꝰ ſcīeimpedit̉ ꝗs ab executiōe officij ad qd̓ tenet̉: ſic̄ ſi iudexpo ſtudiū geomētrie deſiſteret a cāis expediēdis: vel ſacerdos ꝯfeſſionibꝰ audiēdis qn̄ eas audire tenet̉. Aliudeſt qn̄ ꝑꝑ delectatōeꝫ in aliqͣ ſciētia veniret in ꝯtemptūalicuiꝰ quē venerari oꝑꝫ: ſic̄ de btō Hiero. accidit: ꝗ tātūdelectabat̉ in ornatu v̓boꝝ Tullij: ꝙ deſipiebat ei īcultus ẜmo ꝓph̓aꝝ: vt ip̄e dicit. Sic̄ ēt accidit illis ꝗ tantūadherēt rōnibꝰ hūanis ꝙ a fide diſcēdūt ⁊ eā īpugnāt.Exꝑte v̓o cognoſcibilis eſt triplex accn̄s. Unuꝫ ē qn̄ cōgnoſcibile de facili ad maluꝫ inclinat: ⁊ p̄terea in ſe ꝑuvtilitatis ē. Et ꝑꝑ hoc ꝓhibite ſunt ſciētie magice: ne hōin exercitiū eaꝝ labat̉. Aliud eſt qn̄ cognoſcibile ē vltrapotētiā cognoſcētis: ſicut dr̄ Ecc̄. 3. Altiora te ne q̄ſieris. Tertiū ē qn̄ cognoſcibile in ſe nulliꝰ vtilitatis ē: ſicutfcā ꝯtingētia hoīuꝫ. vn̄ ⁊ curioſi dn̄r ꝗ ſūt ſcrutatores ꝓximi. In oībꝰ aūt iſtis tribꝰ cōtingit ꝙ illud qd̓ ē vni curioſuꝫ nō ē alteri curioſuꝫ: qꝛ aliꝗd eſt vltra intellectuꝫvniꝰ qd̓ nō eſt vltra ītellectu alteriꝰ. Aliꝗd ē vtile vni qd̓nō eſt vtile alteri. Aliꝗd ēt facile p̄cipitat vnū qd̓ nō p̄cipitat aliū. Hoc ꝯſiderās Apl̓s ait. Nō plus ſaꝑe qͣꝫ oporite ſape: ſꝫ ſaꝑe ad ſobrietatē .ſ. audiētiū vel ſui ītellectꝰEt ẜm hͦ ēt intellige qd̓ dic̄ rabbi Moyſes. Sic̄ inꝗt dixerūt talmutiſte: ꝗcūqꝫ ponit īgeniū ſuū circa qͣtuor recipiet ꝯfuſionē. Et eſt. Quid fuit in alto? Quid in imoQuid fuit pͥmo: Quid erit vltīo? Nā vt dic̄ Sen̄. demētia ē ſuꝑuacua addiſcere in tāta tꝑis egeſtate. In quo ātſapīa ⁊ ſcīa dr̄t vide ī ſapīa. Itē in ſiliqͣ vide. Iteꝫ ī ſcatugo. Iteꝫ in curioſus. Itē in theologꝰ. Itē in noctua videFcilicet. licet componitur cum ſcire: ⁊ dicitur ſcilicet .i. ſcire licet: nimirum aduerbium affirmandi: vel cōiunctiocopulatiua: vel expletiua ẜm quoſdam.§cilla ē nomē herbe ⁊ ſcilla grece latīe dr̄ herba ſiue preda. ⁊ ſcilla ꝓpriū nomē puelle. ⁊ fuerūt due ſcille ẜm fabulas .ſ. filia niſi q̄ fuit mutata in alaudaꝫ: ⁊ filia phorciq̄ fuit mutata in monſtrū marinū. vn̄ ſcilla ſepe dr̄ illudmōſtrū: vel locꝰ ꝑiculoſus maris in quo ē illud mōſtrū.vn̄ ſcilleꝰ lea. leū. ẜꝫ Hug. Iſi. v̓o in. 13. ethymo. dic̄. Scillā a colle ſaxū eminēs appellāt ſil̓e celate forme ꝓcul vidētibus. vn̄ ⁊ mōſtruoſaꝫ faciē fabule illi dederunt: qͣſiformaꝫ hominis ſuccinctā capitibus caninis: ⁊ colliſi illic fluctus latratus vident̉ exprimere caribdis dicta: qꝛgurgitibus occultis naues abſorbeat. Uide in ſuo loco.pap. v̓o dicit. Scille ſaxa latentia in mari.cindo dis. ſcidi ſciſſuꝫ dere .i. ſeꝑare: frāgere. Et cōponit̉vt abſcindo dis. ſcidi. ſciſſuꝫ .i. ab vno ad aliud ſcindere.ꝯſcindodis. excīdodis .i. valde ſcīdere: deſtruere. p̄ſcindodis. ꝓſcindodis. reſcindo dis. Scindo ⁊ eiꝰ cōpoſitaſūt actiua: ⁊ oīa abijciūt .n. in p̄terito ⁊ ſuꝑpi. ⁊ oīa corr. pep̄teriti: vt ꝯſcidi: abſcidi. Luca. in. 3. Aut ſcidit ⁊ mediasfecit ſibi littora terras. Uetuſtiſſimi ēt ſcindi dicebāt. ⁊oīa gemināt s: in ſupino: vt abſciſſuꝫ: ſꝫ a cedo ꝯpoſita ꝑvnū ſ. ſcribūt̉: vt ꝯſciſus: īſciſus. Uide ī cedo dis. cecidicindula. a ſcīdodis. dr̄ hͨ ſcīdula le. latꝰ. aſſer quo domcenifes quidam ſcribunt per ſ. in prima lit­ (operiunt̉.tera. Uide in c. cinifes ſupra in ſuo loco.cinodēta. ab odenta qd̓ eſt dens dicit̉ ſcinodēta. ⁊ voca

mus ſcinodentas quibus voces cuꝫ gemitu procedunt:⁊ duplices habent dentes.Icintilla. a ſcindodis. dr̄ hec ſcintilla le. eo ꝙ proſilit abigne. Et eſt ſcintilla dum ardet: fauilla duꝫ extincta eſt.vnde hec ſcintillula le. dimi. ⁊ ſcintilloſus ſa. ſuꝫ. ⁊ ſcintillo las. .i. fulgere: vel ſcintillas emittere.F cintillula le. dimi. parua ſcintilla.Icio ſcis ſciui ſcitū ſcire .i. ſaꝑe: ſciētiā hr̄e vel cognoſcere:⁊ ē ꝓprie ſcire reddere rōnem eoꝝ q̄ noueris. Noſſe v̓otm̄ q̄ audieris. Aſcio dr̄ ſciſco ſcis. inchoa. Scio cōponit̉cū ad ⁊ ſubtracta d. dr̄. aſcio ſcis .i. adiūgo: acꝗro. ⁊ ꝯpōitcuꝫ eiſdē ⁊ retinet d. cā dr̄ntie: ⁊ dr̄ adſcio ſcis .i. aduoco.vn̄ adſciſco ſcis. ⁊ abſciſco ſcis. inchoa. Iteꝫ ſcio cōponit̉cū con. ⁊ dr̄ ꝯſcio ſcis .i. ſil̓ ſcire: ⁊ ꝓprie dr̄ de malo. Tūcenī aliꝗs cōſcit cū in malo ⁊ ſcelere ſibi ꝯſcius ē. vnde hꝯſciētia tie. ⁊ cōſciꝰ ſcia. ſciū. ⁊ ꝓprie in malo. deſcio ſcis.ſcire .i. obliuiōi tradere: neſcire. neſcio ſcis. ex non: ⁊ ſcioꝯponit̉. vnde neſciꝰ ſcia. ſciū. p̄ſcio ſcis .i. an̄ ſcire. vn̄ p̄ſciꝰſcia. ſciū. ⁊ ꝯſtruit̉ tā cū gtō qͣꝫ cū accuſatiuo p̄ſciꝰ. Scio⁊ eiꝰ ꝯpoſita actiua ſunt ẜm ꝙ ſcire accipit̉ ꝓ cognoſcere: ſꝫ ẜꝫ aliā ſignificatōeꝫ neutra ſūt. Uide in ſcīa.F ciolus la. lum. penul. cor. dr̄ a ſcius .i. aliquantuluꝫ ſciēsUel vt dicit Pap̄. ſciolus ſcientie ſimulator ⁊ peritie: ꝙappetit videri ⁊ ſcire ꝗcꝗd alius ſciat: aut ꝗ ſeſe ſcire ꝓfitet̉ omnia: aut etiam futura predicere.ciopodes. Sicut dic̄ Aug. in. 16. li. de ciui. dei. ferunt eſſegētē vbi ſingula crura in pedibꝰ hn̄t: nec policē flectūt:⁊ ſunt mirabilis celeritatis: quos ſciopodas vocāt: eo ꝙꝑ eſtū in terra iacētes reſupini pedū vmbra ſe ꝓtegant.Iſi. etiā in. xi. etymo. dic̄. Sciopodū gens fert̉ eē ī ethiopia. a ſingulis enim cruribus ⁊ celeritate mirabili: quosinde ſciopodas greci vocāt: ꝙ ꝑ eſtū in terra reſupini iacentes pedū ſuoꝝ magnitudine adumbrantur.F ciphus phi. calix maior poculū quo bibimus ẜm Hug.vel ẜm Pap̄. ſciphus calix regiꝰ: ꝗ ⁊ patera vocat̉ vel fiala. ⁊ eſt s. pͥma lr̄a in Hug. ⁊ in Papͥ. nec debet s. in ꝓnūciatōe oīno taceri: nec ꝓferris. ſꝫ qͣſi medio modo: qꝛ sibi quātū ad ſonū liqueſcit aliqualiter.F cipio. a cepi p̄terito dr̄ hec ſcipio onis. virga conſulū velbaculus ad capiēdū aptꝰ. vnde ⁊ ꝗdā romanꝰ dictꝰ ē ſcipio: qꝛ baculus ⁊ ſuſtētamentū reipublice fuit vel parentum ſuoꝝ: ⁊ fuerūt duo ſcipiones .ſ. auus ⁊ nepos.S ciroma ſaxa dicuntur.S ciroſis. vn̄ ſciroma dn̄r ſaxa. vn̄ hͨ ſciroſis duritia ī ſenſiF cirpius pia. piū. in ſcirpꝰ eſt. (bus ſine dolore.F cirpus. a capio pis. dr̄ h̓ ſcirpus pi. qꝛ carpat: genus iuncieſt: ⁊ eſt planª ſine nodo. Et inde ſcirpiꝰ pia. piuꝫ. de ſcirpio exiſtens. Exo. 2. Fiſcellā ſcirpiam ⁊c̄.F ciſcitor. a ſcio ſcis fit ſciſco ſcis. īchoa. ⁊ a ſcd̓a eius ꝑſonaſubtractas. ⁊ addita tor. fit ſciſcitor taris. ideꝫ qd̓ ſcitarifreq̄n. irregulare ē ẜm formatōeꝫ ⁊ ẜꝫ ſignificatōeꝫ. Etdic̄ Priſ. in. 8. li. Notandū ꝙ ſcitor tarꝭ. ⁊ ſciſcitor taris.nata a pͥmitīo actiuo deponētia ſūt: ⁊ cor. penl̓. ſciſcitor.S ciſco ſcis. in ſciſcitor eſt.F ciſma. a ſcindo dis. di. dr̄ hͦ. ſciſma matis. ſic dcm̄ qͣſi aſciſſura aīoꝝ. Eodē .n. cultū: ⁊ eodē ritu credit ſciſmaticus vt ceteri: ſolo v̓o ꝯgregatōis delectat̉ diſcidio. vn̄ ſciſmaticꝰ ca. cū. .i. diuiſus. ⁊ hīc ſciſmatico cas. .i. ſciſmata facere. vel ſciſma qd̓ ⁊ ſciſmatizare dr̄. Et pōt ſic diffiniriſciſma. Sciſma ē illicitꝰ ab vnitate ſeu vniuerſitate diſſenſus. Siffert aūt ſciſma ab hereſi ẜm quoſdā ſic̄ diſpoſitio ⁊ hītus. Prīo eniꝫ differt ſciſma ab hereſi ẜꝫ quoſdā: qꝛ cū ꝗd ab vnitate ſeu ab vniuerſitate dīdit̉ ⁊ diſſentit: tc̄ ⁊ pͥª facie ē ſciſma: ſꝫ cū poſt tp̄s ꝑtīaciter adheſerit ſue ſecte aſſerēs nō eē obediēdū romāe eccl̓ie ē hereſis: ⁊ peccat ī illo articl̓o fidei. Unā ſcāꝫ eccl̓iaꝫ catho