Druckschrift 
Catholicon
Seite
105r
Einzelbild herunterladen
 

DeCanteM

103

reſpectu eius qd̓ de ītellectualitate in angelo eſt. Et ꝑꝑhoc etiaꝫ ſuperior rōnis pars ſcintilla dr̄. qꝛ in naͣ rōnaliſupremū eſt. Un̄ Hiero. dic̄ ꝙ ꝑ aꝗlam ſignificat̉ q̄ cetera aīalia in volādo trāſcēdit. ita ⁊ hec v̓tꝰ trāſcēdit rōnabilē: q̄ ꝑ hoīem ſignificat̉: ꝯcupiſcibilē: q̄ ꝑ vitulū: iraſcibilē q̄ ꝑ leonē. Sicut aūt nō ꝯtingit in ſpeculatiuis ītellectū errare circa cognitionē pͥmoꝝ pͥncipioꝝ: qm̄ ſemꝑrepugnat oī ei qd̓ ꝯͣ pͥncipiū dr̄. Ita ēt nō ꝯtingit errare īpracticis pͥncipijs pͥmis. ⁊ ꝑꝑ hoc dr̄ ſuperior rōnis ſcintilla q̄ ſyndereſis eſt extingui nō pōt: ſed ſemꝑ repugnatoī ei qd̓ ꝯͣ pͥncipia naͣliter ſibi tradita ſit. Iteꝫ ſcias ꝙſicut dic̄ Iriſto. in. 7. ethy. rō in eligēdis ⁊ fugiēdis ꝗbuſdā ſyllogiſmis vtit̉. In ſyllogimo aūt ē triplex cōſideratio ẜm tres ꝓpōnes ex quaꝝ duabꝰ tertia cōcludit̉. Itaēt ꝯtingit in ꝓpoſito duꝫ rō in operādis ex vniuerſalibꝰpͥncipijs circa particularia iudiciū aſſumit. ⁊ qꝛ vniueſalia pͥncipia iuris ad ſyndere ſim ꝑtinent: rōnes aūt magis appropriate ad opus ꝑtinēt ad habitꝰ: ꝗbꝰ rō ſuꝑior⁊ īferior diſtinguit̉: ſyndereſis in hoc ſyllogiſmo qͣſi maiorē miniſtrat. Cuiꝰ ꝯſideratio eſt actus ſyndereſis. Sꝫminorē miniſtrat rō ſuperior vel inferior. Et eiꝰ ꝯſideratio eſt ipſius actus: ſꝫ ꝯſideratio ꝯcluſiōis elicite eſt cōſideratio ꝯſcientie. Uerbi gr̄a. Syndereſis hanc ꝓponitOmne malū vitādū. Ratio ſuperior hāc aſſumit. Adulteriū eſt malū. qꝛ lege dei ꝓhibitū. Siue rō īferior aſſumit iſtā. Ideo eſt malū. qꝛ iniuſtū ſiue īhoneſtū. Concluſio aūt q̄ eſt adulteriū ꝑꝑ hoc eē vitādū ad ꝯſciētiā pertinet. ⁊ īdifferēter ſiue ſit de p̄terito: ſiue de p̄ſenti: ſiue defuturo. qꝛ ꝯſcientia ⁊ factis remurmurat ⁊ faciēdis ꝯͣdicit. Et īde dr̄ ꝯſciētia: quaſi cū alio ſciētia. Dicit̉ vniuerſalis. qꝛ ad actū particularē applicat̉: vel ēt qꝛ ꝑ eā aliꝗsſibi ꝯſcius eē pōt eoꝝ q̄ fecit vl̓ facere ītendit. ⁊ ꝑꝑ hocetiā dicit̉ dictamē vel ſcīa rōnis. ⁊ ꝑꝑ hoc etiaꝫ ꝯtingitꝯſciētiā errare nō ꝑ ſyndereſis errore: ſꝫ ꝑ errorē rōnis:ſicut pꝫ in heretico: cui dictat cōſciētia vt pͥus ꝑmittat ſecōburi qͣꝫ iuret. qꝛ rō ſuperior ꝑuerſa eſt in hoc ꝙ creditiuramētū ſimpl̓r eē ꝓhibitū. ⁊ ẜꝫ hūc modū patꝫ qual̓rdifferat ſyndereſis: lex naͣlis ⁊ ꝯſcientia. qꝛ lex naͣlis nominat ipſa pͥma pͥncipia iuris: ſyndereſis v̓o noīat habitum eoꝝ: ſiue potentiā cū habitu. ꝯſcientia v̓o nominatapplicationē quādā legis naͣlis ad faciēdū per modū cuiuſdā ꝯcluſiōis. Et nota ꝙ ꝯſcientia a diuerſis diuerſimode diffinit̉: ſiue deſcribit̉. Nam ẜm Origenem cōſcientia eſt ſpūs corrector: ⁊ pedagogus aīe ſibi ſociatusquo ſeparat a malis ⁊ adheret bonis. Sꝫ hic attēdēdum ꝙ ſpūs qn̄qꝫ ſumit̉ pro ſpūali quadā oꝑatione velpro quodā dono ſpūali. ⁊ hoc mō ſumit̉ hic ſpūs. ⁊ nō ꝓnatura aīe. Uel ꝯſciētia ẜm ꝙ a ꝗbuſdā deſcribit̉. eſt dictamen rōnis quo iudicat ⁊ ligat ad faciēdū vel non faciēdū. Uel ẜm Damaſce. ꝯſciētia eſt lex ītellectꝰ noſtri.Bern̄. Multi multa ſciūt. ⁊ ſe ipſos neſciūt. Dicit Finxime eē qd̓ non eram: dixi me velle qd̓ nolebam: aliud incorde volebā. ⁊ aliud ore dicebam. ⁊ ita ſub ouina pellevulpinā ꝯſcientiam abſcōdebā. Uulpina plane ꝯſciētiaeſt tepida ꝯuerſatio ⁊ aīalis cogitatio: ⁊ facta ꝯfeſſio breuis ⁊ rara ꝯpūctio. obediētia ſine deuotione: lectio ſineedificatiōe: ſermo ſine circūſpectionē. O qͣꝫ dura ſūt mihi iſta q̄ loquor quoniaꝫ loquēdo meip̄m ferio. Uerū tn̄qꝛ me nō nego peccatorē: ſꝫ pctm̄ meū cognoſco: erit forte apud deuꝫ iudiciū pium ipſa cognitio culpe īpetratiovenie. Uide in ociū. Itē dicit gloſa ſuꝑ illud Iſa. 28. Obſecro dn̄e memēto queſo quādo ambularem coram tein veritate. Etiaꝫ iturus Ezechias ad deū narrat operaſua. Felix ꝯſcientia que in tempore malorum poteſt recordari bonorum.Conſcio. ſcio ꝯponit̉ cū cō. ⁊ dr̄ cōſcio is .i. ſil̓ ſcire. ⁊ ꝓprie

dr̄ de malo. tūc .n. aliꝗs cōſcit cū in malo ⁊ ſcelere ꝯſciusē: vn̄ hec ꝯſciētia. ⁊ ꝯſciꝰ ſcia. ſciū. ⁊ ꝓpͥe in malo. Un̄ ꝗdāCōſciꝰ ipſe ſibi de ſe putat oīa dici. Pap̄. ēt dic̄. Cōſciuitꝯſentit ītulit. Cōſciꝰ particeps ſcīe aliquid habēs. teſtis.Iob 26. Ecce .n. ī celo ē teſtis meꝰ ⁊ ꝯſcius meꝰ ī excelſis.Conſcius ſcia. ſcium. in conſcio vide.Conſecro cras. craui. crare. deo dare: ſimul ſacrare: ex con⁊ ſacro cras. ⁊ cor. ſe.Conſectaneꝰ. a conſector taris. qd̓ ꝯponitur ex cō. ⁊ ſectortaris. ⁊ a ſector taris. deriuat̉ cōſectaneꝰ nea. neū. qui ſiſectatur: vel conſectaneus eiuſdem ſecte. ⁊ tunc componitur ex con. ⁊ ſecta ſecte.Conſedi eſt p̄teritū de cōſideodes. qd̓ ꝯponit̉ ex con. ⁊ ſedeo des. Itē idē p̄teritū hꝫ ꝯſido dis: ſꝫ īfinitiuꝰ p̄dictoꝝfacit cōſidere. Un̄ dicit Pap̄. Cōſedi a ꝯſideo ⁊ ꝯſido p̄teritū. Un̄ Ecc̄. ii. dd̓ꝫ eſt. in medio magnatoꝝ conſidere illū faciet. ⁊ ſi eſt īfinitiuꝰ a ſedeo ꝓdu. penl̓. ſic̄ ſedereSi v̓o ſit īfinitiuꝰ a ſido dis. penl̓. cor. ſicut ſidere. Sil̓rin epl̓a ad Ephe. ca. 2. legi debꝫ. ⁊ correſuſcitauit ⁊ ꝯſidere fecit in celeſtibꝰ in xp̄o yh̓u. Et vt gn̄al̓r dicamꝰ cōſedere nunqͣꝫ in īfinitiuo īuenit̉: ſꝫ ꝯſidere. qꝛ qn̄ venit a ſedeo e. mutat̉ in i. Et ſcias ꝙ ꝯſidere a ſedeodes. nonpōt poni in v̓ſu heroico. qꝛ breuis .ſ. ſi. inter duas lōgas .ſ.cō. ⁊ de. nō ponit̉ in v̓ſu heroico. vn̄ qn̄ ꝯſidere īuenit̉ inv̓ſu eſt īfinitiuus de ſido dis. qd̓ ꝓdu. ſi. ſicut in illo v̓ſu.Cōſidere duces in nos ꝯſidere ꝓmpti.Conſentaneus. a conſentio tis. deriuat̉ cōſentaneus nea.neū. qui facile ꝯſentit: vel conueniēs: congruus.Conſentes. a ꝯſentio tis. hi conſentes conſentium dij ſibivel bonis cōſentiētes: vel cōſentes: qͣſi coeſſentes. qꝛ diuina eſſentia cui ſemper aſſiſtunt: ſemper reficiuntur hi⁊ conſentanei dicuntur.Conſentio tis. ſi. ſum. ex con. ⁊ ſentio tis. ⁊ eſt cōſentire: cōſenſum prebere: quaſi ſimul ſentire.Conſeptū ti. neu. ge. i. ambitus: locus circūcirca clauſus: acōſepio ſepis. pͥſi. ptū. deriuat̉. 4. Reg. ca. ii. Ducite eumextra cōſepta tēpli .i. extra ambitū vl̓ clauſurā tēpli.Conſero ris. penul. cor. vide in ſero ris.Conſeſco ſcis. in ſedeo eſt.Conſideodes. cōſedi cōſidere ſeſſuꝫ .i. ſil̓ ſedere: ex cō. ⁊ ſedeo des. ⁊ mutat̉ e. in i. ⁊ cor. ſi. vide ī ſedeo. ⁊ ī cōſidere.Conſidere eſt īfinitiuus duoꝝ v̓boꝝ .ſ. de conſideo des. ſecūde coniugationis. qd̓ cōponit̉ ex cō. ⁊ ſedeo. ⁊ tūc ꝓdupenul. Uel pōt eē īfinitiuus de cōſido dis. tertie cōiugationis: qd̓ componit̉ ex con. ⁊ ſido dis. ⁊ ſic cor. penul. v.de etiam in conſedi ſupra.Conſidero ras. raui. rare .i. ꝓſpicere. ⁊ ꝓpͥe celeſtia. ⁊ cōponit̉ ex cō. ⁊ ſidero ras. qd̓ nō eſt in vſu. Et vide ꝙ ſideroderiuat̉ a ſidus: Un̄ dic̄ Priſ. in. 6. li. A ſidus ſideris ſidero ras. qd̓ nō eſt in vſu. i. pōdero as. ⁊ conſidero cōponit̉ex cō. ⁊ ſidero ras. vn̄ pꝫ ꝙ ꝯſidero ſcribit̉ ī ſcd̓a ſyllabaſine c. ſicut ſidus ⁊ ſidero caret c. in pͥma ſyllaba.Conſido dis. ex cō. ⁊ ſido dis. ⁊ ꝓdu. ſi. Un̄ Naum. 3. Queconſidunt in ſepibꝰ in die frigoris. ⁊ debet ꝓduci penul.de conſidunt. Uide etiam in ſido dis.Conſiliū. a cōſulo lis. dr̄ hoc cōſilium lij. qd̓ ex animi ꝓuidētia alicui tribuit̉. vnde hoc cōſiliolum li. dimi. ⁊ conſiliarius ria. rium. ⁊ cōſilior aris. ꝯſilium habere: ſecū voluere: iudicare: exquirere. vn̄ conſiliatorium locus conſiliorum. Iteꝫ cōſiliarius qui cōſulit: vel ſecretarius: ſicutdei filius dicit̉ cōſiliarius patris .i. ſecretarius. qꝛ oīa ſecreta eius ab eterno nouit. Et ſcribunt̉ p̄dicta ſine c. inſcd̓a ſyllaba. vt cōſiliū: ꝯſiliarius. conſilior ⁊ ſimilia: ſicut⁊ conſulo caret c. in ſcd̓a ſyllaba. Et ſcias ꝙ diuturnadeliberatio ⁊ multoꝝ cōſilia requirunt̉ in magnis ⁊ dubijs. vt ph̓s dicit in. 3. ethy. In his autem que ſunt certa-